4. SINIF TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI - TYMM

1. TEMA: ERDEMLER

İlkokul Türkçe Dersi (4.Sınıf)

Bu temada değerler ve toplumsal uyum becerileri vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, okuma, konuşma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 31
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Bulmak-Seçmek, KB1. Yazmak-Çizmek, KB2.4. Çözümleme, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.14. Yorumlama, KB2.15. Yansıtma, KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme), KB2.18. Tartışma, KB3.1. Karar Verme, KB3.3. Eleştirel Düşünme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.3. Girişkenlik, E3.10. Eleştirel Bakma, E3.11. Özgün Düşünme

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi), SDB2.1. İletişim
Değerler D14. Saygı, D15. Sevgi, D16. Sorumluluk
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri, Matematik, Beden Eğitimi ve Oyun, Müzik, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.4.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
    c) Dinlediği konuya ilişkin düşüncelerini belirtmek için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.4.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
    b) Dinlediği/izlediği metnin günlük yaşamla bağlantısını kurar.
    ç) Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen olayların sonrası hakkında tahminde bulunur.
    d) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
    h) Dinlediklerine/izlediklerine katılıp katılmadığını nedenleriyle ifade eder.
    ı) Dinlediklerinde/izlediklerinde kabul etmediği konulara ilişkin önerilerde bulunur.
  • T.D.4.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    b) Dinlediği/izlediği metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
    c) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
  • T.K.4.1. Konuşmalarını yönetebilme
    a) Konunun özelliğine göre konuşma üslubunu belirler.
    ç) Yüz yüze iletişimde konuşma kurallarına uygun biçimde iletişimi sürdürür.
    e) Yüz yüze iletişim sürecini uygun nezaket ifadeleri kullanarak sürdürür.
  • T.K.4.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    a) Belirlenen bir konu hakkında konuşurken yaşantı ve ön bilgilerinden yararlanır.
    c) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki yarım kalan bir konuşmayı tahminleri ile devam ettirir.
  • T.K.4.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    a) Konuşmalarında sesinin düzeyini dikkat çekmek amacıyla kullanır.
    ç) Belirli bir konuda beden dilini, ses tonunu ve dinleyici özelliklerini dikkate alarak sunum yapar.
    ğ) Konuşmasındaki mesajları açık ve anlaşılır cümlelerle ifade eder.
    h) Konuşmalarında içeriğe uygun zaman ifadelerini kullanır.
    ı) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
  • T.O.4.1. Okuma sürecini yönetebilme
    a) Okuma amacına ve ilgi alanına göre okuyacağı metni seçer.
    c) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.4.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Okuduğu metindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
    b) Okuduğu metnin günlük yaşamla bağlantısını kurar.
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
    ç) Okuma sırasında metinde verilen bilgilerden hareketle metinde geçen bilgilerin/olayların öncesi ve sonrası hakkında tahminde bulunur.
    j) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
    k) Okuyacağı metnin biçimsel ve tanıtıcı özelliklerinden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
  • T.O.4.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
    c) Okuduğu metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
  • T.Y.4.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Serbest yazma çalışmaları yapar.
    b) Amacına uygun yazma stratejisini seçer.
    c) Belirlediği yazma ortamına (kâğıt/çevrim içi) uygun strateji seçer.
    ç) Seçtiği yazma stratejisine uygun yazma çalışması yapar.
  • T.Y.4.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    c) Dinlediği/izlediği veya okuduğu metnin günlük yaşamla ilişkisini yazar.
    ç) Bir sözcüğün anlamına ilişkin tahminlerini bağlamdan yararlanarak yazar.
    j) Dinlediği/izlediği bir olayı veya okuduğu bir metni mantıksal ilişkilere uygun şekilde kendi ifadeleriyle yazar.
    m) Dinledikleri/izledikleri veya okuduklarındaki görüşlere katılma veya katılmama kararını nedenleriyle yazar.
  • T.Y.4.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Yazılarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    d) Yazım kurallarına uygun yazar.
    e) Yazılarında noktalama işaretlerini (nokta, kesme işareti, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti, soru işareti, kısa çizgi, konuşma çizgisi, yay ayraç, üç nokta, eğik çizgi) kuralına uygun kullanır.
  • T.Y.4.4. Yazma sürecine etki eden durumları gözden geçirebilme
    a) Yazma ortamının yazma sürecindeki duygu, düşünce ve davranışlarına etkisini açıklar.
    b) Yazma yapacağı ortamın fiziksel özelliklerini dikkate alarak yazar.
  • T.Y.4.5. Yazma sürecini değerlendirebilme
    a) Yazılarında hatalarını bulur.
    b) Yazılarında belirlediği hataları düzeltir.
    c) Yazılarındaki uygun davranışları sonraki yazılarına aktarır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar adalet, aile bütünlüğü, çalışkanlık, dostluk, duyarlılık, dürüstlük, estetik, iletişim, mahremiyet, merhamet, mütevazılık, özgürlük, sabır, sağlıklı yaşam, saygı, sevgi, sorumluluk, tasarruf, temizlik, vatanseverlik, yardımseverlik
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; öz değerlendirme formu, kontrol listesi, gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir. Dinleme/izleme, okuma, konuşma ve yazma becerilerinin birkaçını veya tamamını içeren bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki sınıfta yer alan öğrenme çıktıları doğrultusunda hedeflenen bilgi ve becerilere ulaştığı kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte, öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde; hazırlık soruları sorulur, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik dinleme, okuma, konuşma ve yazma çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • Metinle etkileşim öncesinde, işlenecek metinle ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal belirlenir. Materyal aracılığıyla soru-cevap, beyin fırtınası, tartışma gibi etkinliklerle öğrencilerin metinle etkileşim kurmaları ve metnin içeriğini merak etmeleri sağlanır (SDB2.1, E1.1).
  • Metnin başlığı, görselleri, biçimsel ve tanıtıcı unsurları incelenerek metnin konusu ve metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunulması ve metnin içeriği hakkında görüş oluşturulması sağlanır (KB2.12, KB2.6, OB4, OB1). Tahminlerini ifade ederken uygun zamanda söz almaları gerektiği hatırlatılır (KB2.12, KB2.16). Bu süreç, çalışma kâğıdı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Metin öncelikle vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde örnek olarak okunur. Sesli okuma yapılırken metnin dinleme kurallarına uygun dinlenmesi istenir (SDB2.1). Bu süreç, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Dinleme esnasında öğrencilerin metindeki bilgiler ile ön bilgileri ve yaşantıları arasında bağlantı kurarak dinlemeleri ve okumalarında buna dikkat etmeleri vurgulanır (KB3.3, KB2.12, KB2.4, KB2.7). Bu süreç; çalışma kâğıdı, gözlem formu veya öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden metni kurallarına uygun bir şekilde sessiz okumaları istenir. Sessiz okuma esnasında, anlamını bilmedikleri sözcükleri belirleme çalışmaları yaptırılır. Sessiz okuma tamamlandıktan sonra öğrencilere noktalama işaretlerine dikkat edilerek sesli okuma çalışmaları yaptırılır. Öğrencilerin sesli okuma becerilerini geliştirmeye yönelik yöntem ve tekniklerden faydalanılır. Bu bölüm kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Metinde anlatılanlar ile günlük yaşam arasında ilişki kurmaları ve bunu ifade etmeleri istenir. Kendilerini ifade ederken konuşma kurallarına uygun bir şekilde iletişimi sürdürmeleri ve nezaket ifadelerine yer vermeleri gerektiği hatırlatılır. Kurallara uymanın önemi vurgulanır. Kurallara uygun bir şekilde konuşma yapan öğrencilere kuralları pekiştirecek etkinlikler yaptırılır. Böylece kuralları sonraki konuşmalarında da kullanmaları sağlanır (KB2.7, E1.5, SDB2.1). Bu süreç, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Dinleme esnasında dinleyeceklerine odaklanmaları, uygun oturuş pozisyonu almaları, sessiz olmaları gibi dinleme kuralları hatırlatılır (D14, D15). Gelişme bölümü verilen bir metindeki bilgilerden yola çıkılarak metnin öncesi ve sonrası hakkında tahminde bulunmaları istenir (KB2.12, E1.5). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Dinlenen/izlenen bir konuşma uygun bir yerde durdurulur ve öğrencilerden konuşmanın devamını tahmin etmeleri istenir (KB2.12, E1.5, E2.3). Öğrencilerden metinle ilgili görüşlerini belirtirken dinleme sürecini olumsuz etkilemeyecek şekilde konuşmaya dâhil olmaları istenir (E1.5, E2.3). Bu bölüm kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Metnin okunması sırasında belirlenen anlamı bilinmeyen sözcüklerin anlamlarını, görsellere ve sözcüknin geçtiği cümleye bakarak tahmin etmeleri istenir. Tahmin etme süreci tamamlandıktan sonra sözcüklerin anlamları gerekli durumlarda sözlükteki anlamlarıyla karşılaştırılıp öğrencinin doğru anlama ulaşması sağlanır. Öğrencilerden dinledikleri/izledikleri veya okudukları bir metni mantık çerçevesinde yeniden ifade ederken uygun zaman ifadelerini kullanmaları beklenir (KB2.12, SDB2.1, KB1). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrenciler metnin konusuna ve metindeki bilgilere/olaylara yönelik yaptıkları tahminler üzerine konuşturulur. Konuşma sırasında katılımcıların özelliklerini dikkate alarak konuşma üslubunu belirlemelerini sağlayacak etkinlikler yaptırılır. Verilen ipuçları ile metnin konusunu ve ana fikrini/ana duygusunu bulmaları sağlanır. Öğrencilerden metnin konusuna veya ana fikrine/ana duygusuna yönelik yaptıkları tahminlerin doğruluğunu kontrol etmeleri istenir (KB2.6, KB2.14). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden dinlediklerinde/izlediklerinde geçen olaylara yönelik olumlu ya da olumsuz düşüncelerini nedenleri ile açıklamaları istenir. Öğrencilerin dinledikleri/izledikleri metinlerde kabul etmediği konulara ilişkin önerilerde bulunmaları istenir. Düşünce ve önerilerini belirtirken konu dışına çıkmadan, sözcük tekrarına düşmeden ve farklı anlama yol açacak sözcükler/cümleler kullanmadan konuşma yapmaları istenir. Sözel olarak ifade ettikleri düşüncelerini yazıya aktarmaları istenir. Düşüncelerini yazıya aktarırken sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanmaları beklenir (E3.10, E3.11). This process can be evaluated using a rubric or worksheet.
  • Öğrencilerden yazı okunaklılığı, harfin formu, harfler arası bırakılan boşluk, çizgi takibi, noktalama işaretleri, sözcüğü yazma gibi konularda yaptıkları hatalarını bulmaları ve düzeltmeleri sağlanır. Yazma sürecinde edindikleri olumlu davranışlarını sonraki yazı çalışmalarında kullanmaları beklenir. Bu süreç; kontrol listesi, öz değerlendirme formu veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden belirledikleri yazma amacına yönelik yazma stratejilerini seçmeleri istenir (KB3.1, D16). Bu süreç; öz değerlendirme formu, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden yazı yazacakları ortamın duygu, düşünce ve davranışlarına etkisini değerlendirmeleri istenir. Yazı yazacakları ortamın fiziksel özelliklerini dikkate alarak anlık ve plansız bir şekilde, Türkçe yazım kurallarına uygun yazı yazmaları sağlanır (KB1, KB2.15, SDB1.2). Bu süreç; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Yazı yazacakları ortamı ve ortama uygun yazma stratejisini seçmeleri istenir. Daha sonra seçtikleri ortam ve stratejiye uygun yazı çalışmaları yaptırılır. Yazılarında noktalama işaretini uygun yerde kullanmaları ve noktalama işaretleri eksik verilmiş bir metnin gerekli yerlerine uygun noktalama işaretlerini koymaları istenir. Yapılan aralıklı tekrarlar ile yazılarında noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanmayı beceri ve alışkanlığa dönüştürmeleri beklenir (E1.5). Bu süreç; öz değerlendirme, performans görevi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden dinledikleri/izledikleri veya okudukları bir metindeki olayların/durumların günlük yaşamla ilişkisini belirlemeleri ve bunu yazılarında belirtmeleri istenir. Ayrıca yazılarında metinde yer alan görüşlere katılıp katılmama nedenlerini de belirtmeleri istenir. Görsellerle desteklenmiş yazılarını, beden dilini ve ses tonunu doğru kullanarak uygun bir üslupla sınıfta sunmaları beklenir (KB2.18). Bu bölüm kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

2. TEMA: MİLLÎ MÜCADELE VE ATATÜRK

İlkokul Türkçe Dersi (4.Sınıf)

Bu temada Gazi Mustafa Kemal Atatürk, millî egemenlik, millî irade, millî kimlik, Millî Mücadele, kahramanlık, cesaret, fedakârlık, gazilik, şehitlik, vatanseverlik vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, okuma, konuşma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 31
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Bulmak-Seçmek, KB1. Yazmak-Çizmek, KB2.3. Özetleme, KB2.4. Çözümleme, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.8. Sorgulama, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.14. Yorumlama, KB2.15. Yansıtma, KB2.17. Değerlendirme, KB2.18. Tartışma, KB2.20. Sentezleme, KB3.1. Karar Verme, KB3.3. Eleştirel Düşünme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.1. Empati, E2.3. Girişkenlik, E3.11. Özgün Düşünme

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Değerler D7. Estetik, D14. Saygı, D15. Sevgi, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik
Okuryazarlık Becerileri OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri, Matematik, Beden Eğitimi ve Oyun, Müzik, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.4.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
  • T.D.4.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
    d) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
    f) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki iletileri doğruluk, gerçeklik açısından ön bilgileriyle karşılaştırır.
    g) Dinlediği/izlediği metnindeki bilgileri doğruluk, gerçeklik açısından karşılaştırır.
  • T.D.4.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    a) Dinlediği/izlediği metindeki olayları belirler.
    b) Dinlediği/izlediği metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
    c) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
  • T.K.4.1. Konuşmalarını yönetebilme
    a) Konunun özelliğine göre konuşma üslubunu belirler.
    ç) Yüz yüze iletişimde konuşma kurallarına uygun biçimde iletişimi sürdürür.
    d) Çevrim içi iletişimde konuşma kurallarına uygun biçimde iletişimi sürdürür.
    f) Çevrim içi iletişim sürecini uygun nezaket ifadeleri kullanarak sürdürür.
  • T.K.4.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    i) Dinledikleri/izledikleri veya okuduklarındaki görüşlere katılma veya katılmama kararını nedenleriyle ifade eder.
  • T.K.4.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    c) Konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
    e) Konuşmalarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    ğ) Konuşmasındaki mesajları açık ve anlaşılır cümlelerle ifade eder.
    h) Konuşmalarında içeriğe uygun zaman ifadeleri kullanır.
    ı) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
  • T.O.4.1. Okuma sürecini yönetebilme
    a) Okuma amacına ve ilgi alanına göre okuyacağı metni seçer.
    c) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.4.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
    ç) Okuma sırasında metinde verilen bilgilerden hareketle metinde geçen bilgilerin/olayların öncesi ve sonrası hakkında tahminde bulunur.
    f) Okuduğu metindeki iletileri ön bilgileriyle karşılaştırır.
    g) Okuduğu metindeki iletileri değerlendirir.
    h) Okuduğu metindeki eş anlamlı, zıt anlamlı veya eş sesli sözcükleri sınıflandırır.
    j) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
    k) Okuyacağı metnin biçimsel ve tanıtıcı özelliklerinden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
  • T.O.4.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
    c) Okuduğu metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
  • T.Y.4.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Serbest yazma çalışmaları yapar.
    f) İmzasında adını ve soyadını özgün bir şekilde kullanır.
  • T.Y.4.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    b) Ön bilgilerinden hareketle metin yazar.
    c) Dinlediği, izlediği veya okuduğu metnin günlük yaşamla ilişkisini yazar.
    ç) Bir sözcüğün anlamına ilişkin tahminlerini bağlamdan yararlanarak yazar.
    h) Yazılarında zıt anlamlı sözcükleri kullanır.
    i) Yazılarında eş sesli sözcükleri kullanır.
    m) Dinledikleri/izledikleri veya okuduklarındaki görüşlere katılma veya katılmama kararını nedenleriyle yazar.
    n) Serbest yazma çalışmalarında görüş ve düşüncelerini nedenleriyle açıklar.
    t) Yazılarında benzetme ve örneklendirmeye yer verir.
  • T.Y.4.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Yazılarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    e) Yazılarında noktalama işaretlerini (nokta, kesme işareti, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti, soru işareti, kısa çizgi, konuşma çizgisi, yay ayraç, üç nokta, eğik çizgi) kuralına uygun kullanır.
  • T.Y.4.5. Yazma sürecini değerlendirebilme
    a) Yazılarında hatalarını bulur.
    b) Yazılarında belirlediği hataları düzeltir.
    c) Yazılarındaki uygun davranışları sonraki yazılarına aktarır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar cesaret, cumhuriyet, Çanakkale Zaferi, fedakârlık, gazilik, İstiklâl Marşı, kahramanlık, Kut’ül Amare, millî bayramlar, millî egemenlik, millî irade, millî kimlik, Millî Mücadele, Mustafa Kemal Atatürk, Sarıkamış Harekâtı, şehitlik, vatanseverlik
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; performans görevi, gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir. Dinleme/izleme, okuma, konuşma ve yazma becerilerinin birkaçını veya tamamını içeren bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan öğrenme çıktıları doğrultusunda hedeflenen bilgi ve becerilere ulaştığı kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte, öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları sorulur, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik dinleme, okuma, konuşma ve yazma çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • Metinle etkileşim öncesinde, işlenecek metinle ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal belirlenir. Materyal aracılığıyla soru-cevap, beyin fırtınası, tartışma gibi etkinliklerle öğrencilerin metinle etkileşim kurmaları ve metnin içeriğini merak etmeleri sağlanır (E1.1).
  • Öğrencilerden metnin başlığını, görsellerini, biçimsel ve tanıtıcı unsurlarını inceleyerek metnin konusu ve metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunmaları ve metnin içeriği hakkında görüş oluşturmaları istenir (KB2.6, KB2.10, KB2.12). Öğrencilerin tahminlerini ifade ederken uygun zamanda söz almaları gerektiği hatırlatılır. Öğrencilerin görselleri incelemeleri esnasında görsel okuryazarlığı desteklenir (OB4). Bu bölüm çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrenciler metnin konusuna, metindeki bilgilere/olaylara yönelik yaptıkları tahminler üzerine konuşturulur. Konuşma sırasında katılımcıların özelliklerini dikkate alarak konuşma üslubunu belirlemelerini sağlayacak etkinlikler yaptırılır (KB1, KB3.1, SDB2.1). Bu bölüm dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerin yüz yüze iletişimde konuşma kurallarına uygun biçimde iletişimi sürdürmeleri, mesajları açık ve anlaşılır cümlelerle ifade etmeleri, içeriğe uygun zaman ifadeleri kullanmaları beklenir (SDB2.1, E1.5, E2.3). Öğrenciler konuşma kurallarını birlikte değerlendirirler (SDB2.2). Bu bölüm kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Metin öncelikle öğretmen tarafından vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde okunur. Sesli okuma yapılırken ön bilgilerinden yararlanarak kuralına uygun bir şekilde metni dinlemeleri istenir (D14, SDB2.1, E2.1). Bu bölüm kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Dinleme esnasında öğrencilerin metindeki bilgiler ile ön bilgileri ve yaşantıları arasında bağlantı kurmaları ve okumalarında buna dikkat etmeleri vurgulanır (KB2.7, KB2.10, KB3.3). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Okuma sırasında metin uygun yerlerde durdurulur. Görsellerden ve verilen bilgilerden hareketle öğrencilerden metnin sonrasını tahmin etmeleri istenir (KB2.10, KB2.12, KB2.14). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Okumaya başlamadan önce uygun oturuş pozisyonuna ve metin ile göz arasındaki mesafeye dikkat etmeleri gerektiği hatırlatılır. Öğrencilere sesli okuma yaptırılır. Metni noktalama işaretlerine dikkat ederek okurken anlamını bilmedikleri sözcükleri tespit etmeleri istenir. Bu süreç, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden anlamını bilmedikleri sözcüklerin anlamlarını metindeki ipuçlarından yararlanarak tahmin etmeleri ve yazmaları istenir. Tahmin etme süreci tamamlandıktan sonra sözcüklerin anlamları gerekli durumlarda sözlükteki anlamlarıyla karşılaştırılıp öğrencinin doğru anlama ulaşması sağlanır (KB2.10, KB2.12). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Verilen ipuçları ile metnin konusunu ve ana fikrini/ana duygusunu tahmin etmeleri sağlanır. Öğrencilerden metnin konusuna ve ana fikrine yönelik yaptıkları tahminlerin doğruluğunu kontrol etmeleri istenir (KB2.4, KB2.17, KB2.20). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden dinledikleri, izledikleri veya okuduklarındaki olayları belirlemelerini ve metinde yer alan görüşlere katılıp katılmama durumlarını nedenleriyle yazılı veya sözlü şekilde ifade etmeleri istenir (KB2.18, KB2.3, SDB2.1). Bu süreç, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Dinlediği/izlediği veya okuduğu metnin günlük yaşamla ilişkisini yazmaları istenir. Öğrencilerden okudukları metinde yer alan iletileri doğruluk, gerçeklik açısından ön bilgileriyle karşılaştırmaları istenir. Metin içindeki iletileri, metindeki diğer bilgilerle karşılaştırmaları sağlanır (KB2.8, KB2.14, KB2.17). Bu süreç; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden metindeki eş anlamlı, zıt anlamlı ve eş sesli sözcükleri bulup sınıflandırmaları; yazılarında da zıt anlamlı ve eş sesli sözcükleri kullanmaları sağlanır (KB2.5, KB2.7). Bu süreç, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Belirlenen bir konu hakkında metin yazdırılır. Metni yazarken öğrencilere ön bilgilerinden yararlanmaları gerektiği hatırlatılır. Serbest yazma çalışmalarında öğrencinin yer verdiği görüş ve düşüncelerini nedenleriyle açıklamaları sağlanır. Yazılarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanmaları, noktalama işaretlerini yerinde ve kuralına uygun yazmaları sağlanır. Öğrencilerden anlatımı zenginleştirmek için yazılarında benzetme ve örnekler kullanmaları istenir (KB1, KB2.10, KB2.12, KB2.13, KB2.15, KB3.1, SDB3.3). Bu süreç; dereceli puanlama anahtarı, performans görevi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Türkçeyi kurallarına uygun kullanmanın öneminden bahsedilerek vatanseverliğe vurgu yapılır. Yazma çalışmasından sonra öğrencilerin yazılarındaki hatalarını bulup düzeltmeleri, yazılarındaki uygun davranışları sonraki yazılarına aktarmaları istenir (KB1, D15, D16, D19). Bu süreç; öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerin kendilerine özgü, adını ve soyadını içeren imzalarını oluşturmaları ve yazışmalarında uygun yerde kullanmaları sağlanır (D7, KB1, E3.11).
  • Sınıf içerisinde öğrencilerin çevrim içi konuşmalarda uyulması gereken kuralları pekiştirecekleri etkinlikler yaptırılır. Öğrencilerin etkinlikler esnasında konuşma kurallarına ve nezaket ifadelerine dikkat etmeleri istenir (SDB2.1). Bu süreç, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

3. TEMA: DOĞA VE İNSAN

İlkokul Türkçe Dersi (4.Sınıf)

Bu temada doğa vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 31
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Bulmak-Seçmek, KB1. Yazmak-Çizmek, KB2.3. Özetleme, KB2.4. Çözümleme, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.8. Sorgulama, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.14. Yorumlama, KB2.15. Yansıtma, KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme), KB2.17. Değerlendirme, KB2.18. Tartışma, KB2.20. Sentezleme, KB3.1. Karar Verme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.1. Empati, E2.3. Girişkenlik, E3.4. Gerçeği Arama, E3.7. Sistematik Olma, E3.11. Özgün Düşünme

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık
Değerler D3. Çalışkanlık, D14. Saygı, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri, Matematik, Beden Eğitimi ve Oyun, Müzik, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.4.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
    c) Dinlediği konuya ilişkin düşüncelerini belirtmek için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.4.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
    c) Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen olayların öncesi hakkında tahminde bulunur.
    d) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
    e) Dinledikleri/izledikleri içerikten hareketle uygun çıkarımlar yapar.
    ğ) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
    i) Dinlediklerine/izlediklerine ilişkin düşüncelerini sözlü ve sözsüz iletişim unsurları ile ifade eder.
  • T.D.4.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    b) Dinlediği/izlediği metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
    c) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
    ç) Dinlediği/izlediği farklı metinlerdeki iletilerin benzerlik ve farklılıklarını belirler.
    d) Dinlediği/izlediği farklı metinlerdeki iletileri benzerlik ve farklılık yönüyle ilişkilendirir.
  • T.K.4.1. Konuşmalarını yönetebilme
    a) Konunun özelliğine göre konuşma üslubunu belirler.
    ç) Yüz yüze iletişimde konuşma kurallarına uygun biçimde iletişimi sürdürür.
  • T.K.4.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    b) Dinlediği, izlediği veya okuduğu metnin günlük yaşamla ilişkisini ifade eder.
    d) Konuşmalarında dinlediklerinden/izlediklerinden veya okuduğu metinlerden yola çıkarak nesne ve kişileri karşılaştırır.
    e) Konuşmalarında olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
    f) Çevrim içi konuşmalarında olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
    g) Konuşmalarında zıt anlamlı sözcükleri kullanır.
    i) Dinledikleri/izledikleri veya okuduklarındaki görüşlere katılma veya katılmama kararını nedenleriyle ifade eder.
  • T.K.4.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    c) Konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
    e) Konuşmalarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    ğ) Konuşmasındaki mesajları açık ve anlaşılır cümlelerle ifade eder.
    h) Konuşmalarında içeriğe uygun zaman ifadeleri kullanır.
    ı) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
  • T.O.4.1. Okuma sürecini yönetebilme
    a) Okuma amacına ve ilgi alanına göre okuyacağı metni seçer.
    c) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.4.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Okuduğu metindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
    ç) Okuma sırasında metinde verilen bilgilerden hareketle metinde geçen bilgilerin/olayların öncesi ve sonrası hakkında tahminde bulunur.
    ğ) Okuduklarındaki olay, durum, nesne ve kişileri özelliklerine göre sınıflandırır.
    j) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
    k) Okuyacağı metnin biçimsel ve tanıtıcı özelliklerinden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
  • T.O.4.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    a) Okuduğu metindeki karakter, olay, bilgi veya duyguları analiz eder.
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
    c) Okuduğu metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
  • T.O.4.5. Okuma sürecini değerlendirebilme
    a) Okuma sürecinde belirlediği hatalarını düzeltir.
    b) Okuma sürecindeki olumlu davranışlarını sonraki okumalarına aktarır.
  • T.Y.4.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Serbest yazma çalışmaları yapar.
    b) Amacına uygun yazma stratejisini seçer.
    c) Belirlediği yazma ortamına (kâğıt/çevrim içi) uygun strateji seçer.
    ç) Seçtiği yazma stratejisine uygun yazma çalışması yapar.
  • T.Y.4.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    a) Metnin eksik bırakılan bölümlerini ön bilgilerinden hareketle devam ettirir.
    c) Dinlediği, izlediği veya okuduğu metnin günlük yaşamla ilişkisini yazar.
    g) Yazışmalarında olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
    ı) Yazılarında eş anlamlı sözcükleri kullanır.
    k) Ayrıntılı yönergeler yazar.
  • T.Y.4.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Yazılarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    e) Yazılarında noktalama işaretlerini (nokta, kesme işareti, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti, soru işareti, kısa çizgi, konuşma çizgisi, yay ayraç, üç nokta, eğik çizgi) kuralına uygun kullanır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar afetlere hazırlık, canlılar, çevre, doğa, doğal kaynaklar, doğal miras, doğa olayları
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; performans görevi, gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir. Dinleme/izleme, okuma, konuşma ve yazma becerilerinin birkaçını veya tamamını içeren bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan öğrenme çıktıları doğrultusunda hedeflenen bilgi ve becerilere ulaştığı kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte, öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları sorulur, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik dinleme, okuma, konuşma ve yazma çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • Metinle etkileşim öncesinde, işlenecek metinle ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal belirlenir. Materyal aracılığıyla soru-cevap, beyin fırtınası, tartışma gibi etkinliklerle öğrencilerin metinle etkileşim kurmaları ve metnin içeriğini merak etmeleri sağlanır (E1.1, SDB2.1).
  • Öğrencilerden metnin başlığını, görsellerini, biçimsel ve tanıtıcı unsurlarını inceleyerek metnin konusu ve metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunmaları ve metnin içeriği hakkında görüş oluşturmaları istenir (KB2.6, KB2.10, KB2.12, OB4). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Metin öncelikle öğretmen tarafından vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde okunur. Okuma sırasında metni dinleme kurallarına uygun dinlemeleri istenir (D14). Öğrencilerin metni dinlerken ön bilgilerinden yararlanmaları ve yaşantılarıyla metin arasında ilişki kurmaları sağlanır. Daha sonra ise metnin günlük yaşamla ilişkisini ve metinle ilgili yaptığı çıkarımları ifade etmeleri istenir (KB2.4, KB2.10, KB2.12). Bu süreç; dereceli puanlama anahtarı, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden dinledikleri metindeki olayların öncesinde neler olduğunu tahmin etmeleri istenir (KB2.4, KB2.10, KB2.12, KB2.14). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Okumaya başlamadan önce uygun oturuş pozisyonuna ve metin ile göz arasındaki mesafeye dikkat etmeleri gerektiği öğrencilere hatırlatılır. Daha sonra öğrencilere sesli okuma yaptırılır. Öğrencilerin okuma sırasında yaptıkları noktalama, telaffuz, vurgu ve tonlama gibi hatalarını düzeltmeleri ve edindikleri davranışları sonraki okumalarına aktarmaları beklenir (KB2.15, KB2.17, E1.4). Öğrencilerin bu hatalarını gelişim fırsatı olarak değerlendirmeleri istenir (D16). Bu süreç; öz değerlendirme formu, kontrol listesi veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Okuma sırasında metin uygun yerlerde durdurulur. Öğrencinin görsellerden ve verilen bilgilerden hareketle metnin sonrasına yönelik oluşturdukları tahminlerini yazılı ve/veya sözlü şekilde ifade etmeleri istenir.
  • Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinler hakkındaki düşüncelerini jest ve mimik, beden duruşu, vurgu, tonlama ve ses tonuna dikkat ederek ifade etmeleri istenir. Dinlediği/izlediği metindeki benzerlik ve farklılıkları belirler. Metindeki görüşlere katılıp katılmadıklarını nedenleriyle ifade etmeleri istenir. Dinlediği/izlediği veya okuduğu metnin günlük yaşamla ilişkisini yazmaları istenir. Metin ile ilgili düşüncelerini anlatırken zaman ifadeleri (geçmiş, şimdiki ve gelecek zaman) doğru kullanmaları beklenir (KB2.18, KB2.3, SDB2.1, E1.2, E2.3). Bu süreç; dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilere verilen ipuçları ile metnin konusu ve ana fikri/ana duygusu buldurulur. Öğrencilerden metnin konusuna ve ana fikrine/ana duygusuna yönelik yaptıkları tahminlerin doğruluğunu kontrol etmeleri istenir (KB2.10, KB2.13, KB2.14). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden okudukları metinde yer alan fiziksel, sosyal, duygu durumu vb. ile ilgili verilen bilgileri ve karakterleri belirlemeleri; daha sonra olayı/bilgiyi kısaca analiz etmeleri ve bu bilgiyi doğru yorumlamaları beklenir (KB2.3, KB2.17, KB2.20, SDB2.3). Bu süreç; dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden dinlediği/izlediği metindeki iletileri benzerlik ve farklılık yönüyle ilişkilendirmeleri istenir. Öğrencilerden dinledikleri, izledikleri veya okuduklarındaki farklı olay, durum, nesne ve karakterleri çeşitli özelliklerine göre sınıflandırmaları, nesne ve kişileri karşılaştırmaları istenir. Öğrencilerin yaptıkları sınıflama ve karşılaştırmaları yazılı veya sözlü şekilde ifade etmeleri istenir. Yazılarında varlıkları benzerlikleri ve farklılıklarına göre sınıflandırırken zıt anlamlı ve eş anlamlı sözcükleri kullanmalarına yönelik çalışmalar yaptırılır. Yazılarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanmaları beklenir (KB1, KB2.4, KB2.5, KB2.7). Çevrim içi konuşmalarında sınıflandırma yaparken dijital okuryazarlık kazandırılır (SDB2.1, OB1). Bu süreç; dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilere belirledikleri yazma ortamında ve belirledikleri bir amaç doğrultusunda gerçekleştirecekleri bir yazma görevi verilir. Öğrencilerden serbest yazma çalışmaları yaparken uygun yazma stratejilerini seçmeleri beklenir. Yazılarında konu dışına çıkmadan açık, net ve anlaşılır cümleler kurmaları, sözcükleri yerinde, anlamına uygun kullanmaları ve noktalama işaretlerine dikkat etmeleri istenir (KB1, KB2.8, KB3.1, E1.5, E2.3, E3.4, SDB2.1, E3.11). Bu süreç; öz değerlendirme formu, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Belirlenen konunun/işin gerçekleştirilebilmesi için izlenmesi gereken adımları planlamaları istenir. Planladıkları adımlara uygun yönergeleri doğru bir sırayla yazmaları beklenir. Öğrencilerin yönerge yazmak için plan oluşturmaları sürecinde çalışkanlık değerine vurgu yapılır (KB2.13, D3, E3.7). Bu süreç, kontrol listesi ve performans görevi ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

4. TEMA: KÜTÜPHANEMİZ

İlkokul Türkçe Dersi (4.Sınıf)

Bu temada okuryazarlık türleri, okuma sevgisi vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 31
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Bulmak-Seçmek, KB2.4. Çözümleme, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.8. Sorgulama, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.14. Yorumlama, KB2.15. Yansıtma, KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme), KB2.17. Değerlendirme, KB2.20. Sentezleme, KB3.1. Karar Verme, KB3.3. Eleştirel Düşünme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.3. Azim ve Kararlılık, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.1. Empati, E2.3. Girişkenlik, E3.4. Gerçeği Arama, E3.9. Şüphe Duyma, E3.11. Özgün Düşünme

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık Becerisi), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi), SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık
Değerler D1. Adalet, D3. Çalışkanlık, D8. Mahremiyet, D14. Saygı, D19. Vatanseverlik
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri, Matematik, Beden Eğitimi ve Oyun, Müzik, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.4.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    a) Konuya, amacına ve ilişkinin türüne uygun olarak dinleme/izleme stratejisini seçer.
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
    c) Dinlediği konuya ilişkin düşüncelerini belirtmek için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.4.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
    d) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
  • T.D.4.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    b) Dinlediği/izlediği metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
    c) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
  • T.D.4.5. Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
    b) Dinlediği/izlediği metinde verilen bilginin ve kaynağının doğruluğunu sorgular.
    c) Dinlemesindeki/izlemesindeki uygun davranışlarını sonraki dinlemelerine aktarır.
  • T.K.4.1. Konuşmalarını yönetebilme
    a) Konunun özelliğine göre konuşma üslubunu belirler.
    b) Konuşma türüne göre konuşmasını belirler.
    c) Konuşma amacına göre konuşmasını belirler.
    ç) Yüz yüze iletişimde konuşma kurallarına uygun biçimde iletişimi sürdürür.
    e) Yüz yüze iletişim sürecini uygun nezaket ifadeleri kullanarak sürdürür.
  • T.K.4.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    ö) Sık karşılaşılan atasözlerinin anlamlarını söyler.
  • T.K.4.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    c) Konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
    e) Konuşmalarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    g) Atasözlerini konuşma bağlamına uygun kullanır.
    ğ) Konuşmasındaki mesajları açık ve anlaşılır cümlelerle ifade eder.
    h) Konuşmalarında içeriğe uygun zaman ifadeleri kullanır.
    ı) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
  • T.K.4.5. Konuşma sürecini değerlendirebilme
    a) Başkalarının konuşmalarındaki hataları fark eder.
    b) Başkalarının konuşmalarındaki hataları düzeltir.
  • T.O.4.1. Okuma sürecini yönetebilme
    a) Okuma amacına ve ilgi alanına göre okuyacağı metni seçer.
    c) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.4.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
    ç) Okuma sırasında metinde verilen bilgilerden hareketle metinde geçen bilgilerin/olayların öncesi ve sonrası hakkında tahminde bulunur.
    d) Okuduğu metindeki verilerden yararlanarak ilgi alanına uygun çıkarım yapar.
    e) Okuduğu metindeki verilerden yararlanarak metnin amacına uygun çıkarım yapar.
    f) Okuduğu metindeki iletileri ön bilgileri ile karşılaştırır.
    j) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
    k) Okuyacağı metnin biçimsel ve tanıtıcı özelliklerinden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
  • T.O.4.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    a) Okuduğu metindeki karakter, olay, bilgi veya duyguları analiz eder.
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
    c) Okuduğu metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
    d) Gerçek, mecaz ve terim anlamlı sözcüklerin metinle ilişkisini belirler.
  • T.O.4.5. Okuma sürecini değerlendirebilme
    ç) Tür veya ilgi alanına göre okuma tercihini belirtir.
  • T.Y.4.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Serbest yazma çalışmaları yapar.
    d) Yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun ifadeler kullanır.
    e) Çevrim içi yazılarında yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun ifadeler kullanır.
    g) Yazacağı metnin türüne uygun yazma planı hazırlar.
  • T.Y.4.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    d) Dinlediği/izlediği veya okuduğu bir metne ilişkin çıkarımlarını planlı bir biçimde yazar.
    g) Yazışmalarında olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
    j) Dinlediği, izlediği bir olayı veya okuduğu bir metni mantıksal ilişkilere uygun şekilde kendi ifadeleriyle yazar.
    m) Dinledikleri/izledikleri veya okuduklarındaki görüşlere katılma veya katılmama kararını nedenleriyle yazar.
  • T.Y.4.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Yazılarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    e) Yazılarında noktalama işaretlerini (nokta, kesme işareti, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti, soru işareti, kısa çizgi, konuşma çizgisi, yay ayraç, üç nokta, eğik çizgi) kuralına uygun kullanır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar bilgi okuryazarlığı, dijital okuryazarlık, kütüphane, okuma alışkanlığı, okuma sevgisi, yazma alışkanlığı
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; performans görevi, gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir. Dinleme/izleme, okuma, konuşma ve yazma becerilerinin birkaçını veya tamamını içeren bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan öğrenme çıktıları doğrultusunda hedeflenen bilgi ve becerilere ulaştığı kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte, öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları sorulur, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik dinleme, okuma, konuşma ve yazma çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • Metinle etkileşim öncesinde, işlenecek metinle ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal belirlenir. Materyal aracılığıyla soru-cevap, beyin fırtınası, tartışma gibi etkinliklerle öğrencilerin metinle etkileşim kurmaları ve metnin içeriğini merak etmeleri sağlanır (E1.1, SDB2.1).
  • Öğrencilerden metnin başlığını, görsellerini, biçimsel ve tanıtıcı unsurlarını inceleyerek metnin konusu ve metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunmaları ve metnin içeriği hakkında görüş oluşturmaları istenir (KB2.6, KB2.10, KB2.12, OB4). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Metin öncelikle öğretmen tarafından vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde okunur. Okuma sırasında metni dinleme kurallarına uygun dinlemeleri istenir (D14). Öğrencilerin metni dinlerken ön bilgilerinden yararlanmaları ve yaşantılarıyla metin arasında ilişki kurmaları sağlanır (KB2.10). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden dinledikleri/izledikleri metindeki bilginin ve kaynağının doğruluğunu sorgulamaları istenir. Dinleme/izleme sürecindeki uygun davranışlarını sonraki dinlemelerine aktarmaları beklenir (KB2.8, E3.4, E3.9). Bu süreç, öz değerlendirme formu veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden konuşma esnasında konuşma kurallarına uygun şekilde iletişim kurmaları, nezaket ifadeleri kullanmaları ve mesajlarını açık, net ve kurallı cümlelerle ifade etmeleri beklenir. Konuşmalarında atasözlerini bağlama uygun kullanmaları istenir (SDB2.1, E2.3). Bu süreç, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden başkalarının konuşmalarındaki hataları fark etmeleri ve düzeltmeleri istenir (KB3.3). Bu süreç, gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden okumaya başlamadan önce uygun oturuş pozisyonuna ve metin ile göz arasındaki mesafeye dikkat etmeleri istenir. Metni noktalama işaretlerine dikkat ederek okumaları ve anlamını bilmedikleri sözcükleri tespit etmeleri beklenir. Daha sonra anlamını bilmedikleri sözcüklerin anlamlarını metindeki ipuçlarından yararlanarak tahmin etmeleri istenir. Tahmin etme süreci tamamlandıktan sonra sözcüklerin anlamları gerekli durumlarda sözlükteki anlamlarıyla karşılaştırılıp öğrencinin doğru anlama ulaşması sağlanır (KB2.10, KB2.12). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden metindeki gerçek, mecaz ve terim anlamlı sözcükleri belirleyip metinle ilişkisini açıklamaları istenir (KB2.4). Bu süreç, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden okudukları metindeki karakter, olay, bilgi veya duyguları analiz etmeleri ve metnin ana fikri/ana duygusunu bulmaları istenir (KB2.4, KB2.14). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden ilgi alanlarına uygun bir metin (hikâye, gazete ve dergi yazısı, karikatür, çizgi film, video vb.) seçmeleri istenir. İlgi alanlarına göre seçtikleri metindeki gerçek ve mecaz anlamlı sözcükleri belirleyip metinle ilişkisini açıklamaları istenir (KB2.4). Bu süreç, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Seçtikleri metinde yer alan bilgilerin kaynağını ve doğruluğunu sorgulamaya yönelik etkinlikler ile ulaşılan düşünceleri içeren planlı bir yazma çalışması yaptırılır (KB2.8, KB2.10, KB3.1, E3.4, E3.9). Bilginin kaynağı sorgulanırken bilgi okuryazarlığı kazandırılır (OB1). Bu süreç, öz değerlendirme formu, kontrol listesi veya öğrenci ürün dosyası ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden seçtikleri metne yönelik oluşturdukları kendilerine özgü farklı görüş ve düşüncelerini planlı bir şekilde yazmaları istenir (E3.11). Bu süreç, öz değerlendirme formu, kontrol listesi veya öğrenci ürün dosyası ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden bir konuya ilişkin bilgi, duygu ve düşüncelerini ifade etmek için hedef kitleye uygun görsellerle desteklenmiş açıklayıcı veya öyküleyici türdeki yazılarını sunmaları beklenir. Hedef kitleye uygun türdeki yazılarını dijital araçlar aracılığıyla sunmaları istenir. Yazılarını hazırlarken kullandıkları bilgilerin kaynağını, nereden aldıklarını yazılarının sonuna eklemeleri sağlanır (KB1, OB2). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden istek, şikâyet ve önerilerini mektup, dilekçe, tebrik kartı, ileti, elektronik posta, anlık ileti vb. türlerden birini kullanarak planladıkları şekilde ifade etmeleri istenir. Yazışmalarını belirli bir kişiye/gruba hitap ederek başlatmaları, iletişime uygun bir şekilde sürdürmeleri ve iyi dileklerini iletme ve vedalaşma ifadeleri ile sonlandırmaları beklenir. Yazılarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanmaları, noktalama işaretlerini kuralına uygun yazmaları, yazım kurallarına dikkat etmeleri, içeriğe uygun zaman ifadeleri kullanmaları beklenir (KB1, KB2.5, KB2.13, KB2.20, KB3.1, SDB1.2, SDB2.1, E1.5, E2.3, E3.11). Çevrim içi yazışmalarda kişisel bilgilerin gizliliği vurgulanırken dijital mahremiyete önem verilmesi gerektiği hatırlatılır (D8). Çevrim içi yaptığı yazışmalarda dijital okuryazarlığa vurgu yapılır (OB2). Bu süreç, kontrol listesi, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Günlük hayatta sıklıkla duydukları atasözlerinin anlamlarını dijital ve basılı kaynaklardan araştırarak söylemeleri istenir. Anlamını öğrendikleri deyimleri ve atasözlerini yerinde ve anlamına uygun olarak yazılı veya sözlü şekilde ifade etmeleri istenir. Konuşma esnasında kullandıkları atasözlerini bağlamına uygun kullanmalarına yönelik etkinlikler yaptırılır (KB2.4, KB2.13, KB2.20, KB3.1, SDB2.1). Bu süreç, gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden belirlenen konunun/işin gerçekleştirilebilmesi için izlenmesi gereken adımları planlamaları ve bu plana uygun yönergeler yazmaları istenir. Öğrenciler yazma planı oluştururken çalışkanlığa vurgu yapılır (KB1, KB2.5, KB2.13, KB2.20, KB3.1, D3, E1.3). Bu süreç, kontrol listesi ve performans görevi ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

5. TEMA: KENDİMİZİ GELİŞTİRİYORUZ

İlkokul Türkçe Dersi (4.Sınıf)

Bu temada sanat, spor, edebiyat vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 30
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Bulmak-Seçmek Yazmak, KB2.3. Özetleme, KB2.4. Çözümleme, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.8. Sorgulama, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.14. Yorumlama, KB2.15. Yansıtma, KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme), KB2.17. Değerlendirme, KB2.20. Sentezleme, KB3.1. Karar Verme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.3. Azim ve Kararlılık, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.1. Empati, E2.3. Girişkenlik, E3.4. Gerçeği Arama, E3.9. Şüphe Duyma, E3.11. Özgün Düşünme

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık
Değerler D3. Çalışkanlık, D8. Mahremiyet, D14. Saygı, D16. Sorumluluk
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri, Matematik, Beden Eğitimi ve Oyun, Müzik, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.4.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    c) Dinlediği konuya ilişkin düşüncelerini belirtmek için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.4.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
  • T.D.4.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    b) Dinlediği/izlediği metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
    c) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
    ç) Dinlediği/izlediği farklı metinlerdeki iletilerin benzerlik ve farklılıklarını belirler.
    d) Dinlediği/izlediği farklı metinlerdeki iletileri benzerlik ve farklılık yönüyle ilişkilendirir.
  • T.D.4.5. Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
    b) Dinlediği/izlediği metinde verilen bilginin ve kaynağının doğruluğunu sorgular.
  • T.K.4.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    ğ) Konuşmalarında eş anlamlı sözcükleri kullanır.
    ı) Dinlediklerini/izlediklerini veya okuduklarını mantıksal ilişkilere bağlı olarak kendi cümleleriyle ifade eder.
    m) Konuşmasında örneklendirmeye yer verir.
  • T.K.4.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    d) Dinlediği/izlediği veya okuduğu metindeki neden sonuç ilişkisini söyler.
    e) Konuşmalarında, sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    i) Konuşmalarında bağlama ögelerini (ile, ve, veya, ya da, ama, çünkü, de, ki) doğru kullanır.
  • T.O.4.1. Okuma sürecini yönetebilme
    c) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.4.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    ç) Okuma sırasında metinde verilen bilgilerden hareketle metinde geçen bilgilerin/olayların öncesi ve sonrası hakkında tahminde bulunur.
    j) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
  • T.O.4.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    a) Okuduğu metindeki karakter, olay, bilgi veya duyguları analiz eder.
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
    c) Okuduğu metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
    ç) Okuduğu metindeki iletileri benzerlik ve/veya farklılık yönüyle ilişkilendirir.
  • T.O.4.5. Okuma sürecini değerlendirebilme
    c) Okuduğu metinde verilen bilginin ve kaynağının doğruluğunu sorgular.
  • T.Y.4.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Serbest yazma çalışmaları yapar.
    d) Yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun ifadeler kullanır.
    e) Çevrim içi yazılarında yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun ifadeler kullanır.
  • T.Y.4.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    b) Ön bilgilerinden hareketle metin yazar.
    ç) Bir sözcüğün anlamına ilişkin tahminlerini bağlamdan yararlanarak yazar.
    e) Yazışmalarında kişi ve nesneleri benzerlik ve/veya farklılık bakımından karşılaştırır.
    f) Çevrim içi yazışmalarında kişi ve nesneleri benzerlik ve farklılık bakımından karşılaştırır.
    ğ) Çevrim içi yazışmalarında olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
    j) Dinlediği, izlediği bir olayı veya okuduğu bir metni mantıksal ilişkilere uygun şekilde kendi ifadeleriyle yazar.
    n) Serbest yazma çalışmalarında görüş ve düşüncelerini nedenleriyle açıklar.
    u) Dinlediği/izlediği veya okuduğu metindeki neden sonuç ilişkisini yazar.
  • T.Y.4.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    e) Yazılarında noktalama işaretlerini (nokta, kesme işareti, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti, soru işareti, kısa çizgi, konuşma çizgisi, yay ayraç, üç nokta, eğik çizgi) kuralına uygun kullanır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar başarı, bireysel gelişim, çaba, hobi, kültür, sanat, spor
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; performans görevi, gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir. Dinleme/izleme, okuma, konuşma ve yazma becerilerinin birkaçını veya tamamını içeren bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan öğrenme çıktıları doğrultusunda hedeflenen bilgi ve becerilere ulaştığı kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte, öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları sorulur, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik dinleme, okuma, konuşma ve yazma çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • Metinle etkileşim öncesinde, işlenecek metinle ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal belirlenir. Materyal aracılığıyla soru-cevap, beyin fırtınası, tartışma gibi etkinliklerle öğrencilerin metinle etkileşim kurmaları ve metnin içeriğini merak etmeleri sağlanır (E1.1, SDB2.1).
  • Öğrencilerden metnin başlığını, görsellerini, biçimsel ve tanıtıcı unsurlarını inceleyerek metnin konusu ve metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunmaları ve metnin içeriği hakkında görüş oluşturmaları istenir (KB2.12, OB4). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Metin öncelikle öğretmen tarafından vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde okunur. Okuma sırasında metni dinleme kurallarına uygun dinlemeleri istenir (D14). Öğrencilerin metni dinlerken uygun zamanda söz almaları ve metnin içeriğiyle ilgili düşüncelerini ifade etmeleri beklenir (E2.3). Bu süreç, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden dinledikleri/izledikleri veya okudukları metindeki iletileri benzerlik ve farklılıkları açısından incelemeleri istenir (KB2.4, KB2.5). Metnin içeriğindeki benzerlik ve farklılık ile ilgili görüşlerini örnekler vererek açıklamaları beklenir (KB1, SDB2.1). Konuşmalarında varlıkların benzerlik ve farklılıklarını sınıflandırırken eş anlamlı sözcükler kullanmaları sağlanır (KB1, KB2.5). Bu süreç, kontrol listesi veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Dinledikleri/izledikleri veya okudukları metindeki olay ve durumları kendi cümleleri ile söylemeleri sağlanır (KB2.3, KB2.14, SDB2.1). Metni kendi düşünceleriyle ifade ederken bağlama ögelerini (ile, ve, veya, ya da, ama, çünkü) doğru ve yerinde kullanmaları beklenir (KB1, KB3.1). Bu süreç; gözlem formu, performans görevi veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Dinledikleri/izledikleri veya okudukları metinde verilen bilgi ve kaynağının yazılı ve çevrim içi kaynaklardan araştırılması ve doğruluğunun sorgulanması sağlanır (KB2.8, E3.4, E3.9, D3). Çevrim içi yapılacak araştırma sürecinde öğrencilerin dijital ve bilgi okuryazarlığı desteklenir (OB2, OB1). Bu süreç; kontrol listesi, öz değerlendirme formu, öğrenci ürün dosyası kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Belirlenen bir konu hakkında ön bilgilerinden yararlanarak metin yazmaları istenir. Yazılarında noktalama işaretlerini kuralına uygun yazmaları, görüş ve düşüncelerini nedenleriyle açıklamaları sağlanır (KB1, KB3.1, KB2.8, KB2.12, KB2.13, KB2.16, SDB2.1, E3.4, E3.9, E3.11). Bu süreçte çalışma kâğıdı, öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu kullanılarak ölçme değerlendirme yapılabilir.
  • Yazma çalışmasından sonra yazılarındaki hatalarını bulup düzeltmeleri, yazılarındaki uygun davranışlarını sonraki yazılarına aktarmaları sağlanır (KB2.17, KB2.15, E1.3). Hatalarını düzeltip doğru davranışlarını sonraki yazılarına aktarmaları istenir (KB2.15, D16). Bu süreç; öz değerlendirme formu, performans görevi, çalışma kâğıdı veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden mektup, tebrik kartı, davetiye, elektronik posta gibi yazma çalışmaları yaptırılır. Yazışmalarını/çevrim içi yazışmalarını belirli bir kişiye/gruba hitap ederek başlatmaları istenir. Yazışmalarını iletişime uygun bir şekilde (hâl hatır sorma, duygu/bilgi paylaşımı vb.) sürdürmeleri beklenir. Yazışmalarını iyi dileklerini iletme ve vedalaşma ifadeleri ile sonlandırmaları sağlanır (KB1, KB2.5, KB3.1). Çevrim içi yazışmalarda kişisel bilgilerin gizliliğine dikkat edilmesi gerektiği belirtilirken dijital mahremiyetin üzerinde durulur (D8). Çevrim içi yazışmalarda olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırmaları istenir (KB2.5, KB2.7). Yazışmalarında/çevrim içi yazışmalarında kişi ve nesneleri benzerlik ve farklılıklarına göre karşılaştırmaları beklenir (KB2.4, KB2.7). Bu süreç; çalışma kâğıdı, gözlem formu, kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden dinledikleri/izledikleri veya okudukları metindeki neden-sonuç ilişkisini belirlemeleri ve bunu yazılı veya sözlü olarak ifade etmeleri istenir (KB2.4, KB2.14). Bu süreç; gözlem formu, performans görevi, çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

6. TEMA: BİLİM VE TEKNOLOJİ

İlkokul Türkçe Dersi (4.Sınıf)

Bu temada bilim ve teknoloji vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 30
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Bulmak-Seçmek, KB1. Yazmak-Çizmek, KB2.2. Gözlemleme, KB2.3. Özetleme, KB2.4. Çözümleme, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.8. Sorgulama, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.14. Yorumlama, KB2.15. Yansıtma, KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme), KB2.17. Değerlendirme, KB3.1. Karar Verme, KB3.3. Eleştirel Düşünme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.3. Girişkenlik

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri B1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma Becerisi), SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık
Değerler D4. Dostluk, D14. Saygı, D16. Sorumluluk
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri, Matematik, Beden Eğitimi ve Oyun, Müzik, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.4.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
  • T.D.4.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    d) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
  • T.D.4.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    b) Dinlediği/izlediği metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
    c) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
    ç) Dinlediği/izlediği farklı metinlerdeki iletilerin benzerlik ve farklılıklarını belirler.
    d) Dinlediği/izlediği farklı metinlerdeki iletileri benzerlik ve farklılık yönüyle ilişkilendirir.
    e) Dinlediğindeki/izlediğindeki söylem ve görsel arasındaki ilişkiyi değerlendirir.
  • T.D.4.4. Dinleme/izleme sürecine etki eden durumları gözden geçirebilme
    a) Dinleme/izleme ortamının dinleme sürecindeki duygu, düşünce ve davranışlarına etkisini açıklar.
    b) Dinleme/izleme yapacağı ortamın fiziksel özelliklerini dikkate alarak dinler.
  • T.K.4.1. Konuşmalarını yönetebilme
    a) Konunun özelliğine göre konuşma üslubunu belirler.
  • T.K.4.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    ç) Dinlediği/izlediği bir konuya ilişkin çıkarımlarını planlayarak konuşur.
    h) Konuşmalarında eş sesli sözcükleri kullanır.
    l) Konuşmalarında benzetmelere yer verir.
  • T.K.4.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    ı) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
  • T.K.4.4. Konuşma sürecine etki eden durumları gözden geçirebilme
    a) Konuşma ortamının konuşma sürecindeki duygu, düşünce ve davranışlarına etkisini açıklar.
    b) Konuşma yapacağı ortamın fiziksel özelliklerini dikkate alarak konuşur.
  • T.K.4.5. Konuşma sürecini değerlendirebilme
    ç) Metni yazar rolünde değerlendirerek ifade eder.
  • T.O.4.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    j) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
    l) Okuduğu metinlerde "de" ve "ki" bağlaçlarının anlam üzerindeki etkisini fark eder.
  • T.O.4.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    a) Okuduğu metindeki karakter, olay, bilgi veya duyguları analiz eder.
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
    c) Okuduğu metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
    f) Çevrim içi okumada aradığı bilginin yerini doğru olarak bulur.
    g) Okuduğu metindeki noktalama işaretlerinin içerikle ilişkisini belirler.
    ğ) Okuduğu metindeki içerik ve görsel (tablo, grafik, broşür vb.) arasındaki ilişkiyi belirler.
  • T.O.4.4. Okuma sürecine etki eden durumları gözden geçirebilme
    a) Okuma sürecini etkileyen fiziksel etmenleri düzenler.
    b) Okuma yapacağı ortamın fiziksel özelliklerini dikkate alarak okur.
  • T.O.4.5. Okuma sürecini değerlendirebilme
    d) Basılı materyali okuma sürecindeki olumlu davranışlarını çevrim içi okuma sürecine aktarır.
  • T.Y.4.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Serbest yazma çalışmaları yapar.
  • T.Y.4.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    b) Ön bilgilerinden hareketle metin yazar.
    f) Çevrim içi yazışmalarında kişi ve nesneleri benzerlik ve farklılık bakımından karşılaştırır.
    ğ) Çevrim içi yazışmalarında olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
    j) Dinlediği, izlediği bir olayı veya okuduğu bir metni mantıksal ilişkilere uygun şekilde kendi ifadeleriyle yazar.
    t) Yazılarında benzetme ve örneklendirmeye yer verir.
  • T.Y.4.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Yazılarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    d) Yazılarında "de" ve "ki" bağlaçlarını kuralına uygun kullanır.
    e) Yazılarında noktalama işaretlerini (nokta, kesme işareti, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti, soru işareti, kısa çizgi, konuşma çizgisi, yay ayraç, üç nokta, eğik çizgi) kuralına uygun kullanır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar bilim, buluş, icat, teknoloji, yenilik
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; performans görevi, gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir. Dinleme/izleme, okuma, konuşma ve yazma becerilerinin birkaçını veya tamamını içeren bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan öğrenme çıktıları doğrultusunda hedeflenen bilgi ve becerilere ulaştığı kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte, öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları sorulur, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik dinleme, okuma, konuşma ve yazma çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • Metinle etkileşim öncesinde, işlenecek metinle ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal belirlenir. Materyal aracılığıyla soru-cevap, beyin fırtınası, tartışma gibi etkinliklerle öğrencilerin metinle etkileşim kurmaları ve metnin içeriğini merak etmeleri sağlanır (E1.1, SDB2.1).
  • Öğrencilerden metnin başlığını, görsellerini, biçimsel ve tanıtıcı unsurlarını inceleyerek metnin içeriği hakkında görüş oluşturmaları istenir (KB2.12, OB4). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Metin öncelikle öğretmen tarafından vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde okunur. Okuma sırasında metni dinleme kurallarına uygun dinlemeleri istenir (D14). Öğrencilerin metni dinlerken ön bilgilerinden yararlanmaları ve yaşantılarıyla metin arasında ilişki kurmaları sağlanır (KB2.10). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden dinledikleri/izledikleri veya okudukları metindeki iletileri benzerlik ve farklılıkları açısından incelemeleri istenir (KB2.4, KB2.5). Bu süreç, gözlem formu veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden dinledikleri/izledikleri veya okudukları metinde verilmek istenen mesajı belirlemeleri beklenir (KB2.14). Bu süreç, gözlem formu veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden ön bilgileri ile okudukları metin arasında ilişki kurarak metni anlamlandırmaları beklenir. Metnin içeriğine uygun olarak kendi yaşantılarından örnekler vererek karşılaştırma yapmaları sağlanır (KB3.3, KB2.7, KB2.16). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerin karakterlerle ilgili verilen bilgileri (fiziksel, sosyal, duygu durumu vb.) belirleyip analiz etmeleri istenir (SDB2.3). Bu süreç, kontrol listesi veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden konuşma esnasında planlayarak konuşmaları, eş sesli sözcükler ve benzetmeler kullanmaları beklenir (KB2.10, E2.3). Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanmaları sağlanır (SDB2.1). Bu süreç, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden kendilerini dinlediği/izlediği veya okuduğu metnin yazarının yerine koyarak metni değerlendirmeleri istenir (KB2.15). Bu süreç, öz değerlendirme formu veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden belirli bir konuda verilen yazma görevini anlık ve plansız bir şekilde gerçekleştirmeleri istenir (KB1, KB2.15). Yazılarında noktalama işaretlerini uygun yerde kullanmaları ve noktalama işaretleri eksik verilmiş bir metnin gerekli yerlerine uygun noktalama işaretlerini koymaları beklenir. Yapılan aralıklı tekrarlar ile yazılarında noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanmayı beceri ve alışkanlığa dönüştürmeleri sağlanır. Yazılarında "de" ve "ki" bağlaçlarını kuralına uygun kullanmaları sağlanır. Belirli bir konuda yazdıkları anlık ve plansız yazılarında görüş ve düşüncelerini nedenleriyle açıklamaları istenir (KB1, KB2.13, KB2.15). Bu süreç; dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden metin yazma çalışmaları yaparken ön bilgilerini kullanmaları beklenir. Kendilerini metnin yazarı yerine koyarak yazılar yazmaları beklenir. Yazılarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanmaları sağlanır (KB1, SDB2.1, E1.5, E2.3). Yazı çalışmaları yaparken yazım kurallarına dikkat ederek yazmaları beklenir. Bu süreç; çalışma kâğıdı, öz değerlendirme formu veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Çevrim içi yazılarında yer verdiği nesne ve kişileri çeşitli özelliklerine göre karşılaştırmaları istenir (KB2.7). Çevrim içi yazışmalarda olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırmaları istenir (KB2.5). Çevrim içi yazışmalarında dijital okuryazarlık kazandırılır (OB2). Bu süreç, kontrol listesi veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden belirlenen konunun/işin gerçekleştirilebilmesi için izlenmesi gereken adımları planlamaları beklenir. Planladıkları adımlara uygun yönergeleri doğru bir sırayla yazmaları istenir (KB2.3). Bu süreç, kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

7. TEMA: GEÇMİŞTEN GELECEĞE MİRASIMIZ

İlkokul Türkçe Dersi (4.Sınıf)

Bu temada Türk kültürü, millî ve manevi değerler vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 30
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Bulmak-Seçmek, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.8. Sorgulama, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.14. Yorumlama, KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme), KB3.1. Karar Verme, KB3.3. Eleştirel Düşünme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.3. Girişkenlik

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri B1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma Becerisi), SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık
Değerler D4. Dostluk, D14. Saygı, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik
Okuryazarlık Becerileri OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri, Matematik, Beden Eğitimi ve Oyun, Müzik, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.4.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
    c) Dinlediği konuya ilişkin düşüncelerini belirtmek için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.4.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
    c) Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen olayların öncesi hakkında tahminde bulunur.
    d) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
    ğ) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
    i) Dinlediklerine/izlediklerine ilişkin düşüncelerini sözlü ve sözsüz iletişim unsurları ile ifade eder.
  • T.D.4.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    b) Dinlediği/izlediği metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
    c) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
  • T.K.4.1. Konuşmalarını yönetebilme
    a) Konunun özelliğine göre konuşma üslubunu belirler.
    e) Yüz yüze iletişimde konuşma kurallarına uygun biçimde iletişimi sürdürür.
  • T.K.4.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    b) Dinlediği, izlediği veya okuduğu metnin günlük yaşamla ilişkisini ifade eder.
    e) Konuşmalarında olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
    f) Çevrim içi konuşmalarında olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
    g) Konuşmalarında zıt anlamlı sözcükleri kullanır.
  • T.K.4.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    c) Konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
    e) Konuşmalarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    h) Konuşmalarında içeriğe uygun zaman ifadeleri kullanır.
    ğ) Konuşmasındaki mesajları açık ve anlaşılır cümlelerle ifade eder.
    ı) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kurar.
  • T.O.4.1. Okuma sürecini yönetebilme
    c) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.4.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Okuduğu metindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
    ç) Okuma sırasında metinde verilen bilgilerden hareketle metinde geçen bilgilerin/olayların öncesi ve sonrası hakkında tahminde bulunur.
    ğ) Okuduklarındaki olay, durum, nesne ve kişileri özelliklerine göre sınıflandırır.
    j) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
    k) Okuyacağı metnin biçimsel ve tanıtıcı özelliklerden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
    l) Okuduğu metinlerde "de" ve "ki" bağlaçlarının anlam üzerindeki etkisini fark eder.
  • T.O.4.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    a) Okuduğu metindeki karakter, olay, bilgi veya duyguları analiz eder.
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
    c) Okuduğu metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
  • T.Y.4.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Serbest yazma çalışmaları yapar.
    b) Amacına uygun yazma stratejisini seçer.
    d) Yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun ifadeler kullanır.
    e) Çevrim içi yazılarında yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun ifadeler kullanır.
  • T.Y.4.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    b) Ön bilgilerinden hareketle metin yazar.
    e) Yazışmalarında kişi ve nesneleri benzerlik ve/veya farklılık bakımından karşılaştırır.
    f) Çevrim içi yazışmalarında kişi ve nesneleri benzerlik ve farklılık bakımından karşılaştırır.
    ğ) Çevrim içi yazışmalarında olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
    j) Dinlediği, izlediği bir olayı veya okuduğu bir metni mantıksal ilişkilere uygun şekilde kendi ifadeleriyle yazar.
    n) Serbest yazma çalışmalarında görüş ve düşüncelerini nedenleriyle açıklar.
  • T.Y.4.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Yazılarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    d) Yazılarında "de" ve "ki" bağlaçlarını kuralına uygun kullanır.
    e) Yazılarında noktalama işaretlerini (nokta, kesme işareti, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti, soru işareti, kısa çizgi, konuşma çizgisi, yay ayraç, üç nokta, eğik çizgi) kuralına uygun kullanır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar kültürel miras, millî değerler, tarih, vatanseverlik
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; performans görevi, gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu, oyun temelli değerlendirme ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir. Dinleme/izleme, okuma, konuşma ve yazma becerilerinin birkaçını veya tamamını içeren bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan öğrenme çıktıları doğrultusunda hedeflenen bilgi ve becerilere ulaştığı kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte, öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları sorulur, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik dinleme, okuma, konuşma ve yazma çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • Metinle etkileşim öncesinde, işlenecek metinle ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal belirlenir. Materyal aracılığıyla soru-cevap, beyin fırtınası, tartışma gibi etkinliklerle öğrencilerin metinle etkileşim kurmaları ve metnin içeriğini merak etmeleri sağlanır (E1.1, SDB2.1).
  • Öğrencilerden metnin başlığını, görsellerini, biçimsel ve tanıtıcı unsurlarını inceleyerek metnin içeriği hakkında görüş oluşturmaları ve olayların öncesi hakkında tahminde bulunmaları istenir (KB2.12, OB4). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Metin öncelikle öğretmen tarafından vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde okunur. Okuma sırasında metni dinleme kurallarına uygun dinlemeleri istenir (D14). Öğrencilerin metni dinlerken uygun zamanda söz almaları ve metnin içeriğiyle ilgili düşüncelerini sözlü ve sözsüz iletişim unsurlarıyla ifade etmeleri beklenir (E2.3, SDB2.1). Bu süreç, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden dinledikleri/izledikleri veya okudukları metindeki olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırmaları istenir (KB2.5). Konuşmalarında ve yazılarında zıt anlamlı sözcükler kullanmaları sağlanır (KB1). Bu süreç, kontrol listesi veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden dinledikleri/izledikleri veya okudukları metnin günlük yaşamla ilişkisini ifade etmeleri beklenir (KB2.7, SDB2.3). Bu süreç, gözlem formu veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden metindeki bilgilerle ön bilgileri arasında bağlantı kurarak metni anlamlandırmaları beklenir (KB2.10). Metnin içeriği ile ilgili görüşlerini yazılı veya sözlü olarak ifade etmeleri istenir (SDB2.1). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden metindeki karakter, olay, bilgi veya duyguları analiz etmeleri ve metnin ana fikri/ana duygusunu bulmaları istenir (KB2.14, KB3.3). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden yazılarında, okumalarında, yüz yüze ve çevrim içi konuşmalarında olay, durum, karakter ve nesnelerin çeşitli özelliklerini belirleyerek sınıflandırmaları beklenir. Konuşmalarında varlıkları benzerlikleri ve farklılıkları açısından sınıflandırırken zıt anlamlı sözcükleri kullanmaları sağlanır. Metnin içeriği ile ilgili görüşlerini belirtirken sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanmaları istenir. Metnin içeriği ile ilgili görüşlerin yazılı olarak ifade edilmesi beklenir (KB2.5, KB1, SDB2.1). Bu süreç, öz değerlendirme formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, gözlem formu veya oyun temelli değerlendirme kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerin yazılarında noktalama işaretlerini uygun yerde kullanmaları sağlanır. Yapılan aralıklı tekrarlar ile yazılarında noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanmayı beceri ve alışkanlığa dönüştürmeleri beklenir. Yazı çalışmaları yaparken yazım kurallarına dikkat ederek yazmaları sağlanır. Yazmaya başlamadan önce Türkçeyi kurallarına uygun kullanmanın öneminden bahsedilir (D19). Bu süreç, gözlem, kontrol listesi veya çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerin yazılarında eş anlamlı sözcükleri kullanmaları sağlanır. Yazılarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanmaları beklenir (KB2.5, KB1, SDB2.1, E1.5, E2.3). Bu süreç, dereceli puanlama anahtarı, oyun temelli değerlendirme, gözlem formu veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Belirlenen yazma ortamında yazı yazarken verilen yazma görevini bir amaç doğrultusunda anlık ve plansız bir şekilde gerçekleştirmeleri sağlanır. Yazılarında "de" ve "ki" bağlaçlarını kuralına uygun kullanmaları sağlanır. Öğrencilerin serbest yazma çalışmaları yaparken uygun yazma stratejilerini seçmeleri beklenir. Yazılarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanmaları beklenir (KB1, KB2.5, KB3.1, SDB2.1, E1.5, E2.3). Bu süreç, gözlem formu, performans görevi, kontrol listesi, öz değerlendirme formu, dereceli puanlama anahtarı veya oyun temelli değerlendirme kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden belirlenen konunun/işin gerçekleştirilebilmesi için izlenmesi gereken adımları planlamaları istenir. Planladıkları adımlara uygun yönergeleri doğru bir sırayla yazmaları beklenir (KB2.13). Bu süreç, kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

8. TEMA: DEMOKRATİK YAŞAM

İlkokul Türkçe Dersi (4.Sınıf)

Bu temada sorumluluklar, temel hak ve özgürlükler vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 30
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Saymak-Okumak, KB1. Bulmak-Seçmek, KB1. Ölçmek-Sunmak, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.14. Yorumlama, KB2.15. Yansıtma, KB2.17. Değerlendirme, KB2.18. Tartışma, KB3.1. Karar Verme, KB3.3. Eleştirel Düşünme
Eğilimler E1.2. Bağımsızlık, E1.1. Merak, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.3. Girişkenlik

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık
Değerler D4. Dostluk, D6. Dürüstlük, D7. Estetik, D11. Özgürlük, D14. Saygı, D16. Sorumluluk
Okuryazarlık Becerileri OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri, Matematik, Beden Eğitimi ve Oyun, Müzik, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.4.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    a) Konuya, amacına ve ilişkinin türüne uygun olarak dinleme/izleme stratejisini seçer.
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
    c) Dinlediği konuya ilişkin düşüncelerini belirtmek için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.4.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
    d) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
  • T.D.4.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    b) Dinlediği/izlediği metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
    c) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
  • T.D.4.5. Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
    a) Dinlemelerinde/izlemelerinde tercih ettiği dinleme/izleme stratejilerini açıklar.
    c) Dinlemesindeki/izlemesindeki uygun davranışlarını sonraki dinlemelerine aktarır.
  • T.K.4.1. Konuşmalarını yönetebilme
    ç) Yüz yüze iletişimde konuşma kurallarına uygun bir biçimde iletişimi sürdürür.
    e) Yüz yüze iletişim sürecini uygun nezaket ifadeleri kullanarak sürdürür.
    g) Dinleyici kitlesi ve konunun özelliğine uygun konuşma planı hazırlar.
  • T.K.4.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    j) Serbest konuşma çalışmalarında görüş ve düşüncelerini nedenleriyle açıklar.
    k) Sözlü iletişimde kabul etmediği konulara ilişkin önerilerde bulunur.
    n) Konuşmalarını görsel/dijital içeriklerle destekler.
    o) Sık karşılaşılan deyimlerin anlamını söyler.
  • T.K.4.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    b) Dinleyici kitlesi ve konunun özelliğine göre hazırladığı plana uygun konuşma yapar.
    c) Konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
    f) Deyimleri konuşma bağlamına uygun kullanır.
    ğ) Konuşmasındaki mesajları açık ve anlaşılır cümlelerle ifade eder.
    h) Konuşmalarında içeriğe uygun zaman ifadeleri kullanır.
    ı) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
    j) Konuşmalarını jest ve mimiklerle destekler.
    k) Konuşma sürecinde beden dilini yerinde kullanır.
  • T.K.4.5. Konuşma sürecini değerlendirebilme
    c) Konuşmasındaki olumlu davranışları sonraki konuşmalarına aktarır.
  • T.O.4.1. Okuma sürecini yönetebilme
    a) Okuma amacına ve ilgi alanına göre okuyacağı metni seçer.
    b) Okuyacağı konuya veya okuma amacına göre okuma stratejisini seçer.
    c) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.4.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Okuduğu metindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
    ç) Okuma sırasında metinde verilen bilgilerden hareketle metinde geçen bilgilerin/olayların öncesi ve sonrası hakkında tahminde bulunur.
    j) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
    k) Okuyacağı metnin biçimsel ve tanıtıcı özelliklerden hareketle metnin içeriği hakkında görüş oluşturur.
  • T.O.4.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    a) Okuduğu metindeki karakter, olay, bilgi veya duyguları analiz eder.
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
    c) Okuduğu metindeki ana fikri/ana duyguyu bulur.
  • T.O.4.5. Okuma sürecini değerlendirebilme
    a) Okumalarında tercih ettiği okuma stratejilerini açıklar.
    c) Tür veya ilgi alanına göre okuma tercihini belirtir.
  • T.Y.4.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Serbest yazma çalışmaları yapar.
    b) Amacına uygun yazma stratejisini seçer.
    d) Yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun ifadeler kullanır.
    e) Çevrim içi yazılarında yazışmayı başlatma, sürdürme ve sonlandırmayla ilgili uygun ifadeler kullanır.
  • T.Y.4.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    b) Ön bilgilerinden hareketle metin yazar.
    e) Yazışmalarında kişi ve nesneleri benzerlik ve/veya farklılık bakımından karşılaştırır.
    f) Çevrim içi yazışmalarında kişi ve nesneleri benzerlik ve farklılık bakımından karşılaştırır.
    ğ) Çevrim içi yazışmalarında olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
    j) Dinlediği, izlediği bir olayı veya okuduğu bir metni mantıksal ilişkilere uygun şekilde kendi ifadeleriyle yazar.
    n) Serbest yazma çalışmalarında görüş ve düşüncelerini nedenleriyle açıklar.
  • T.Y.4.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Yazılarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    d) Yazılarında "de" ve "ki" bağlaçlarını kuralına uygun kullanır.
    e) Yazılarında noktalama işaretlerini (nokta, kesme işareti, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti, soru işareti, kısa çizgi, konuşma çizgisi, yay ayraç, üç nokta, eğik çizgi) kuralına uygun kullanır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar demokrasi, hak, özgürlük, sorumluluk, vatandaşlık
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; performans görevi, gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir. Dinleme/izleme, okuma, konuşma ve yazma becerilerinin birkaçını veya tamamını içeren bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan öğrenme çıktıları doğrultusunda hedeflenen bilgi ve becerilere ulaştığı kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte, öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları sorulur, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik dinleme, okuma, konuşma ve yazma çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • Metinle etkileşim öncesinde, işlenecek metinle ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal belirlenir. Materyal aracılığıyla soru-cevap, beyin fırtınası, tartışma gibi etkinliklerle öğrencilerin metinle etkileşim kurmaları ve metnin içeriğini merak etmeleri sağlanır (E1.1, SDB2.1).
  • Öğrencilerden metnin başlığını, görsellerini, biçimsel ve tanıtıcı unsurlarını inceleyerek metnin içeriği hakkında görüş oluşturmaları ve metnin konusu hakkında tahminde bulunmaları istenir (KB2.12, OB4). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Metin öncelikle öğretmen tarafından vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde okunur. Okuma sırasında metni dinleme kurallarına uygun dinlemeleri istenir (D14). Öğrencilerin metni dinlerken uygun zamanda söz almaları ve metnin içeriğiyle ilgili düşüncelerini ifade etmeleri beklenir (E2.3, SDB2.1). Bu süreç, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden dinledikleri/izledikleri veya okudukları metindeki bilgilerle ön bilgileri arasında bağlantı kurarak metni anlamlandırmaları beklenir (KB2.10). Metnin içeriği ile ilgili görüşlerini yazılı veya sözlü olarak ifade etmeleri istenir (SDB2.1). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden metindeki karakter, olay, bilgi veya duyguları analiz etmeleri ve metnin ana fikri/ana duygusunu bulmaları istenir (KB2.14, KB3.3). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden konuşma esnasında konuşma kurallarına uygun şekilde iletişim kurmaları, nezaket ifadeleri kullanmaları ve konuşmalarını jest ve mimiklerle desteklemeleri, beden dilini yerinde kullanmaları istenir (SDB2.1, E2.3). Konuşmalarını görsel/dijital içeriklerle desteklemeleri beklenir (KB1, OB2). Konuşmalarında deyimlere yer vermeleri ve deyimlerin anlamını bağlama uygun olarak kullanmaları istenir (KB2.13). Günlük hayatta sık karşılaştıkları deyimlerin anlamlarını söylemeleri beklenir (KB2.13). Bu süreç, dereceli puanlama anahtarı, gözlem formu veya kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden tür veya ilgi alanlarına yönelik yazma tercihlerini belirlemeleri istenir. Tür veya ilgi alanlarına uygun seçtikleri yazma tercihini uygulamaya geçirirken yazma amacına uygun not alma, özet çıkarma gibi bir yazma stratejisini seçmeleri beklenir (KB1, KB2.5, KB3.1). Öğrencilerin strateji belirlerken yazma yapacakları ortamın fiziksel özelliklerini (ışık, ısı, ses vb.) değerlendirmeleri sağlanır (KB1, KB2.5, KB3.1). Yazı çalışmaları yaparken yazım kurallarına dikkat etmeleri istenir. Yazma yapacakları ortamın fiziksel özelliklerini değerlendirerek yazma stratejisini seçmeleri sağlanır. Yazma amacına uygun olarak seçtikleri stratejiyi uygulayarak yazı yazdırılır. Bu süreç, gözlem formu, kontrol listesi veya öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden yazılarında, okumalarında, yüz yüze ve çevrim içi konuşmalarında olay, durum, karakter ve nesnelerin çeşitli özelliklerini belirleyerek sınıflandırmaları beklenir (KB2.5). Yazılarında ve konuşmalarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanmaları, "de" ve "ki" bağlaçlarını kuralına uygun kullanmaları ve noktalama işaretlerini doğru yerlerde kullanmaları beklenir (KB1, KB2.13). Çevrim içi yazışmalarında dijital okuryazarlık kazandırılır (OB2). Bu süreç, kontrol listesi veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden yazılarında kişi ve nesneleri benzerlik ve farklılık bakımından karşılaştırmaları istenir (KB2.7). Çevrim içi yazışmalarında olay, durum, nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırmaları beklenir (KB2.5). Bu süreç, kontrol listesi veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden serbest yazma çalışmalarında görüş ve düşüncelerini nedenleriyle açıklamaları beklenir (KB2.14, KB3.1). Bu süreç, öz değerlendirme formu, kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.