4. SINIF BEDEN EĞİTİMİ VE OYUN DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

1. TEMA: HAREKET EDİYORUM VE KOORDİNASYONUMU GELİŞTİRİYORUM

Beden Eğitimi ve Oyun Dersi (4.Sınıf)

Bu temada öğrencilerin oyun ve etkinliklerde koordinasyon ve denge içeren hareket becerilerini beden farkındalığı, alan farkındalığı, efor ile ilişkilendirerek sergileyebilmeleri; koordinasyon ve denge geliştirici oyunlarda taktik ve strateji geliştirebilmeleri amaçlanmaktadır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 14
Alan Becerileri BEOSAB1. Hareketi Sergileme, BEOSAB3. Taktik ve Strateji Geliştirme
Eğilimler E1.1. Merak, E2.2. Sorumluluk, E2.5. Oyunseverlik, E3.2. Odaklanma, E3.3. Yaratıcılık

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Değerler D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D10. Mütevazılık, D14. Saygı
Okuryazarlık Becerileri OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Fen Bilimleri, Sosyal Bilgiler
Beceriler Arası İlişkiler KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme, BEOSAB1. Hareketi Sergileme, BEOSAB8. Adil Oyun Anlayışına Uygun Davranma
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • BEO.4.1.1. Koordinasyon ve denge içeren hareket becerilerini sergileyebilme
    a) Koordinasyon ve denge içeren hareket becerilerini algılar.
    b) Koordinasyon ve denge içeren hareket becerilerinin basamaklarını gösterir.
    c) Koordinasyon ve denge içeren hareket becerilerini farklı durumlarda uygular.
  • BEO.4.1.2. Koordinasyon ve denge geliştirici oyunlarda taktik ve strateji geliştirebilme
    a) Koordinasyon ve denge geliştirici oyunlarda taktiksel problemi belirler.
    b) Koordinasyon ve denge geliştirici oyunlarda belirlenen problemin çözümüne ilişkin öneri sunar.
    c) Koordinasyon ve dengeyi geliştirici oyunlarda taktik ve strateji uygular.
İçerik Çerçevesi Koordinasyon ve Denge Becerileri, Koordinasyon ve Denge Geliştirici Oyunlarda Taktik ve Strateji
Anahtar Kavramlar birleştirilmiş hareket becerileri, denge, dikkat, iş birliği, koordinasyon, taktik, uyum
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları gözlem formları, kontrol listeleri, öz değerlendirme, akran değerlendirme ve grup değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilere koordinasyon ve denge becerilerine yönelik bir parkur planlama, taktik ve strateji geliştirmeleri için örnek problem durumları performans görevi verilebilir. Performans görevlerinin değerlendirilmesinde analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin oyunlarda birleştirilmiş hareket becerilerine sahip oldukları; strateji, taktik ve takım çalışması ile ilgili ön bilgilerinin olduğu kabul edilir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilere yer değiştirme, denge becerileri ve nesne kontrolü gerektiren birleştirilmiş hareket becerileri ile ilgili sorular sorulabilir, öğrencilerden bu hareketlere örnekler vermeleri istenebilir. İstasyon çalışması ile oyunlarda birleştirilmiş hareket becerilerini sergilemeleri istenebilir. İp atlama, top yakalama gibi çalışmalarla el-göz ve ayak-göz koordinasyonları değerlendirilebilir. "Oyunda hangi hareket becerilerini kullandınız?", "Oyun içerisinde eş/takım olarak taktiksel ne yaptınız?", "Oyunun amacına ulaşmak için hangi yolları belirleyebilirsiniz?" gibi sorularla ön değerlendirmeler yapılabilir.
Köprü Kurma Birleştirilmiş hareket becerileri ile ilgili mevcut bilgi ve becerilerine ilişkin yakın çevreleri ve arkadaşlarıyla gerçekleştirebilecekleri oyun ve etkinlikler düzenlemeleri istenebilir. Günlük hayatta el-göz ve ayak-göz koordinasyonu gerektiren örnekler içeren etkinlikler yapılabilir. Denge becerileri ile geçmiş deneyimleri dikkate alınarak koordinasyon ve dengenin gelişimi için yeni yaşantılar hakkında fikir yürütmeleri istenebilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • BEO.4.1.1. Koordinasyon ve denge içeren hareket becerilerini sergileyebilme
    Temel hareket becerileri [yer değiştirme becerileri (yürüme, koşma, atlama, sıçrama vb.), denge becerileri (eğilme, esnetme, dönme, ağırlık aktarımı vb.) ve nesne kontrolü gerektiren hareket becerileri (atma-tutma, top sürme, ayakla vurma, uzun saplı araçla vurma vb.)] birleştirilmiş hareket becerileri ile ilgili sorular sorularak ön bilgiler kontrol edilir. Öğrencilerden koordinasyon ve denge içeren hareket becerilerine örnekler vermeleri istenir (SDB1.2). Koordinasyon (el-göz, ayak-göz koordinasyonu vb.) ve denge içeren hareket becerilerini algılamaları için etkinlikler düzenlenir. Öğrencilerden bu etkinliklerde koordinasyon ve denge içeren hareket becerilerini sergilemeleri istenir. Öğrencilere beden farkındalığı (vücut bölümleri, hareketin yönü, seviyesi vb.), alan farkındalığı (kişisel ve genel alan, hareketin yönü, seviyesi vb.) ve efor (tempo, güç, akıcılık vb.) ile koordinasyon ve denge içeren hareket becerilerini ilişkilendirmeleri sağlanır (E1.1). Öğrencilerden koordinasyon ve denge içeren hareket becerilerinin basamaklarını göstermeleri istenir (SDB1.3). Öğrencilerden koordinasyon ve denge içeren hareket becerilerini farklı durumlarda (açık alan, kapalı alan, çim saha, toprak zemin vb.) uygulamaları beklenir (SDB3.2). Bu öğrenme çıktısının değerlendirilmesinde gözlem formları kullanılabilir.
  • BEO.4.1.2. Koordinasyon ve denge geliştirici oyunlarda taktik ve strateji geliştirebilme
    Öğrencilere koordinasyon ve denge geliştirici oyunlar oynatılır. Oyunlar sırasında koordinasyon ve denge içeren hareket becerilerini sergilemeleri sağlanır. Oyunlarda koordinasyon ve denge becerilerini geliştirmek için ritim, dikkat ve denge bileşenlerini içeren oyunlar düzenlenerek öğrencilerin plan yapma, problem çözme ve strateji geliştirme becerilerini destekleyecek oyun ortamları oluşturulur (E3.2, E3.3). Öğrencilerin istenilen sonuca/hedefe ulaşmada belirledikleri strateji ve taktiği kullanabilmelerini, birlikte düşünüp karar vermelerini gerektiren koordinasyon ve denge oyunları tasarlanır. Oyunda istenilen sonuç/hedef doğrultusunda taktiksel problemin ne olabileceği ile ilgili sorular sorulur (KB2.11). "Oyunda hedefe ulaşmak için hangi yolları izleyebilirsiniz?", "Bu oyunda hangi taktikler etkili olur?", "Oyunda dengenizi korumak veya hedefe ulaşmak için nasıl bir taktik geliştirebilirsiniz?" gibi sorularla öğrencilerin oyundaki taktiksel problemleri fark etmeleri sağlanır. Verilen cevaplar doğrultusunda ipuçları verilerek oyundaki taktiksel problemlerin neler olabileceğini belirtmeleri istenir (SDB3.2). Öğrencilerden verilen probleme takım arkadaşları ile çözüm önerileri sunmaları istenir (SDB3.3). Öğrencilerden oyunlar içerisinde kendi güçlü ve zayıf yanlarını anlamaları ve bunlara uygun çözüm önerileri geliştirmeleri de beklenir (SDB1.3, D10.1). Öğrencilerden belirledikleri taktiği oyun içerisinde uygulamaları istenir. Öğrencilere oyun alanındaki güvenli alanlara ve kendi kişisel alanlarına dikkat etmeleri, hareket ederken birbirlerini kontrol etmeleri, koşu yönü, geçiş yönü gibi konularda bilgilendirmeler yapılır ve oyunda kullanılan malzemelerle ilgili güvenlik önlemleri alınır. Açık alan, spor salonu, sınıf, farklı çevre, zemin ve hava koşullarında eş veya grupla oynayabilecekleri oyunlar düzenlenir. Taktiksel problemi aynı ya da farklı olan koordinasyon ve denge geliştirici oyunlar tasarlanarak öğrencilerin koordinasyon ve denge hareket becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (BEOSAB1). Öğrencilerin küçük gruplar hâlinde veya takım olarak katılabilecekleri oyunlar düzenlenir. Düzenlenen bu oyunlarda öğrencilere ortak amaç belirleme, bu amaca ulaşmak için iş bölümü yapma, birbirini destekleme, farklılıklara saygı duyma, birlikte oynarken yaşadıkları duyguları fark etme ve tebrik etme davranışlarını geliştirmeleri için fırsatlar sunulur (BEOSAB8, D4.2, D3.4, E2.5). "Birlikte çalışırken neler hissettiniz?", "Oyunlarda birbirinizle nasıl iletişim kurdunuz?" gibi sorular sorularak öğrencilerden duygu ve düşüncelerini açıklamaları istenir (SDB1.3). Takım ruhu, grup dinamiği, iş birliği, yardımlaşma, iletişim kurma ve saygı kavramları üzerinde durulur. Öğrencilere koordinasyon ve denge becerilerine yönelik taktik ve strateji geliştirmeleri amacıyla problem durumları sunulur. Bu problemlere yönelik çözüm yolları bulmaları istenir. Geliştirdikleri çözüm önerilerini tasarladıkları bir oyun ya da parkurda sergileme performans görevi verilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Oyun ve etkinliklerde birleştirilmiş hareket becerilerini uygularken görev, ekipman, mekân ya da kişi sayısı değiştirilerek öğrencilerin bireysel özelliklerine uygun zorluk seviyesinde etkinliklere katılmaları sağlanabilir. Kullanılan materyalin boyutları büyütülüp küçültülebilir veya süre ile ilgili değişiklik yapılarak beceriyi sergilemeleri istenebilir. Hareket kavramlarına uygun hareketleri sergiledikleri oyunlarda kullanılacak nesnelerin ağırlıkları artırılabilir, oyun alanındaki mesafeler değiştirilebilir ve kullanılacak malzemelerin sayısı veya çeşidi artırılabilir. Öğrencilerden ilgi duydukları bir spor branşını araştırarak bu branşa ait koordinasyon ve denge becerilerini ya da spor branşındaki taktik ve stratejileri gözlemlemeleri, bunu arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir.
Destekleme Öğrencilerin bireysel özelliklerine uygun olarak kendi hızlarında ilerleyebilecekleri şekilde oyun ve etkinlikler düzenlenebilir. Koordinasyon ve denge becerilerini geliştirmeye yönelik oyun ve etkinliklerde ek süre, fazla tekrar, hedeflerin öğrencilerin düzeylerine uygun olarak düzenlenmesi gibi uyarlamalar yapılabilir. Denge çalışmaları yapılırken ihtiyaç duyulması hâlinde öğrencilere fiziksel yardım sağlanabilir. Öğrencilerin oyun ve etkinlikler sırasında taktik ve stratejileri grup hâlinde belirlemeleri ve bu süreçte akran desteği almaları sağlanabilir.

2. TEMA: DÜNYA ÇOCUK OYUNLARINI OYNUYORUM

Beden Eğitimi ve Oyun Dersi (4.Sınıf)

Bu temada öğrencilerin farklı kültürlere ait çocuk oyunlarındaki hareket becerilerini sergileyebilmeleri ve Mustafa Kemal Atatürk’ün spora verdiği önemi açıklayabilmeleri amaçlanmaktadır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 12
Alan Becerileri BEOSAB1. Hareketi Sergileme
Kavramsal Beceriler KB1. Temel Beceriler
Eğilimler E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E2.2. Sorumluluk, E2.3. Girişkenlik, E2.5. Oyunseverlik, E3.2. Odaklanma, E3.5. Açık Fikirlilik

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık
Değerler D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D14. Saygı, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik
Okuryazarlık Becerileri OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı
Disiplinler Arası İlişkiler Fen Bilimleri, Sosyal Bilgiler
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • BEO.4.2.1. Farklı kültürlere ait çocuk oyunlarında hareket becerilerini sergileyebilme
    a) Farklı kültürlere ait çocuk oyunlarındaki hareket becerilerini algılar.
    b) Farklı kültürlere ait çocuk oyunlarındaki hareket becerilerinin basamaklarını gösterir.
    c) Farklı kültürlere ait çocuk oyunlarındaki hareket becerilerini farklı durumlarda uygular.
  • BEO.4.2.2. Mustafa Kemal Atatürk’ün spora verdiği önemi açıklayabilme
İçerik Çerçevesi Farklı Kültürlere Ait Çocuk Oyunları, Mustafa Kemal Atatürk’ün Spora Verdiği Önem
Anahtar Kavramlar dünya çocuk oyunları, geleneksel çocuk oyunları, ulusal bayramlar
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları açık uçlu sorular, portfolyo, dereceli puanlama anahtarı (analitik ya da bütüncül), grup değerlendirme formu ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilere öğrendikleri oyunun kurallarını içeren yeni bir oyun üretme, ürettikleri bu oyunu sınıfta arkadaşlarıyla oynama performans görevi verilebilir. Bu performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrencilerin hazırladıkları portfolyonun değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin temel hareket becerilerini ve birleştirilmiş hareket becerilerini farklı kültürlere ait çocuk oyunlarında kullanabilecek temel bilgi ve becerilere sahip oldukları, bu hareketleri oyun ve etkinliklerde iş birliği ve takım çalışması ile sergileyebildikleri kabul edilir.
Ön Değerlendirme Süreci “Geleneksel çocuk oyunlarımızdan neleri biliyoruz?, "Bu oyunları nasıl oynuyoruz?” gibi sorular sorularak öğrencilerin ön bilgileri değerlendirilebilir. Geleneksel çocuk oyunlarından birkaçı oynatılarak öğrencilerin hareket becerilerine ilişkin hazır bulunuşluk seviyeleri gözlemlenebilir. Oyunlar sırasında öğrencilerin geleneksel çocuk oyunlarına ilişkin hareket becerileri gözlem formu ile değerlendirilebilir.
Köprü Kurma Öğrencilerden kendi kültürümüze ve farklı kültürlere ait çocuk oyunlarını karşılaştırarak oyunlarda kullanılan hareket örüntülerinin benzerlik veya farklılıklarını tartışmaları istenebilir. Özellikle bazı kültürlere ait hareketler ile mimik, tavır ve hareket hızlarının değişebildiğine vurgu yapılabilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • BEO.4.2.1. Farklı kültürlere ait çocuk oyunlarında hareket becerilerini sergileyebilme
    Öğrencilerden dünya çocuk oyunları ile ilgili bir araştırma yapmaları ve bu araştırmaları birbirleriyle paylaşarak fikir alışverişinde bulunmaları istenir (SDB2.1, D16.3). "Ülkemizdeki geleneksel çocuk oyunları ile farklı kültürlere ait çocuk oyunları arasında benzerlikler/ farklılıklar var mıdır? Varsa nelerdir?", "Bu oyun hangi ülkeye aittir?", "O ülke hakkında başka neler öğrendiniz?" gibi sorular sorularak farklı kültürleri fark etme ve saygı duyma farkındalığı oluşturulur (SDB2.3, E3.5, D14.3). Öğrencilerden farklı kültürlere ait çocuk oyunlarındaki hareket becerilerini algılamaları beklenir. Farklı kültürlere ait çocuk oyunlarında hareket becerilerini sergileyebilmeleri için oyunlar oynatılır (E2.5). Öğrencilere farklı oyunlar oynatılırken oyunların kurallarına uygun hareket etmeleri, oyunlarda kullanılan hareket becerilerinin basamaklarını göstererek uygulamaları beklenir. Öğrencilerden oyunları oynarken yer değiştirme, denge hareketleri ve nesne kontrolü gerektiren hareketleri nasıl kullandıkları sorulur (SDB1.1, E2.3, E2.5). Oyunlarda kullanılan materyallerin, oyunun süresinin, alanının, kişi sayısının değişebileceği üzerine düşünmeleri istenir. Öğrencilerin farklı oyun türlerinde kullanılan hareket becerilerinin değişebileceğini ve bu becerileri sergilerken nelere dikkat edeceğini fark etmeleri sağlanır (E3.2). Okul bahçesinde veya çevresinde; açık alan, spor salonu, çim saha veya toprak zemin gibi yerlerde oyuna özgü hareket becerilerini uygular. Oyunlarla motive edilen öğrencilerin hem eğlenmeleri hem de bu becerileri pekiştirmeleri sağlanır (E2.5). Öğrencilere öğrendikleri oyunun kurallarını içeren yeni bir oyun üretme, ürettikleri bu oyunu sınıfta arkadaşlarıyla oynama performans görevi verilebilir.
  • BEO.4.2.2. Mustafa Kemal Atatürk’ün spora verdiği önemi açıklayabilme
    Öğrenciler iki gruba ayrılır ve bir grup Mustafa Kemal Atatürk’ün çocuklara verdiği önemi ifade eden sözleri, diğer grup ise Mustafa Kemal Atatürk’ün spora verdiği öneme ilişkin sözlerle görselleri araştırır (SDB2.2, OB4, E1.1, E2.2). Mustafa Kemal Atatürk’ün çocuk sevgisi ve spora verdiği önem üzerine anılar anlatılır. Mustafa Kemal Atatürk’ ün; “Gürbüz ve yavuz evlatlar isterim.”, “Türk gençliği, sağlıklı yetişip spor yaparsa ulusumuzun geleceği güvence altındadır.” gibi sözlerinin anlamları üzerinde tartışılır. Mustafa Kemal Atatürk'ün tüm dünya çocuklarına armağan ettiği 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nın önemi üzerinde durulur. Millî gün ve bayramların kültürel mirasımız oldukları, millî birlik ve beraberliği güçlendirmeye katkı sağladıkları ve onlara değer vermemiz gerektiği vurgulanır. Öğrencilerin böylelikle kültürlerini fark etmeleri, millî bayramların ve anma günlerinin önemini anlamaları sağlanır (D19.2, OB5). 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nın tüm dünya çocuklarına armağan edilen tek evrensel bayram olmasının önemi hakkında duygu ve düşüncelerini paylaşabilecekleri, birbirlerine saygı duyarak birbirlerini dinleyebilecekleri bir ortam oluşturulur (SDB2.1, E1.2, E3.5, D4.2, D14.3). Paylaşılan sözler, görsel ve video içerikleri ile ilişkilendirilir. Hazırladıkları içerikleri portfolyolarına yerleştirmeleri sağlanır.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Öğrencilerden oynanan oyunlara ilişkin hareket becerilerini içeren özgün oyunlar tasarlamaları ve bunu arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir. Oyunlara ilişkin hareket becerilerinin zorluk seviyesi artırılabilir. Öğrencilere oyunlarda farklı sorumluluklar verilerek bireysel veya grupla çalışma imkânı sunulabilir. Farklı kültürlere ait oyunların tarihçesini ve o ülkenin kültürünü araştırmaları istenebilir. Cumhuriyet'in ilan edildiği yıllarda Mustafa Kemal Atatürk’ün spora verdiği önemi gösteren uygulamaları araştırmaları ve bunları arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir.
Destekleme Dünya çocuk oyunlarına ait becerileri anlamalarına yardımcı olacak video veya görsel içerikler kullanılabilir. Öğrencilerde geliştirilmesi istenen becerilere yönelik olarak öğrencilerin kendi hızlarında ilerlemelerini ve becerileri uygulamalarını sağlayacak basit oyun formları (oyunun hızının, kural sayısının azaltılması vb.) oynatılabilir. İhtiyaç duyulan becerilerin geliştirilmesi için sözel, görsel, işitsel yönerge ile çalışılabilir. Mustafa Kemal Atatürk’ün spora ve çocuğa verdiği önem üzerine söz, anı, görsel veya video gibi içerikler açık ve anlaşılır bir şekilde sunularak konunun anlaşılması sağlanabilir.

3. TEMA: YARATICI RİTMİK ADIMLAR SERGİLİYORUM

Beden Eğitimi ve Oyun Dersi (4.Sınıf)

Bu temada öğrencilerin birleştirilmiş hareket becerilerini kullanarak ritmik hareket becerilerini sergileyebilmeleri, ritim ve müzikle yaratıcı hareketler geliştirebilmeleri, ritim algılarını ve estetik anlayışlarını geliştirmeleri amaçlanmaktadır. Ayrıca farklı kültürlere ait halk dans figürlerini öğrenmeleri ve grup çalışmaları yoluyla koreografi oluşturma süreçlerinde grup liderliği ve iş birliği becerilerini geliştirebilmeleri amaçlanmaktadır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 10
Alan Becerileri BEOSAB5. Ritmik Hareket Etme, BEOSAB9. Takım/Grup Liderliği Sergileme
Eğilimler E1.3. Azim ve Kararlılık, E2.2. Sorumluluk, E3.3. Yaratıcılık

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.2. Esneklik
Değerler D3. Çalışkanlık, D7. Estetik
Okuryazarlık Becerileri OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Müzik
Beceriler Arası İlişkiler KB1. Temel Beceriler, SBAB5.2. Grup Dinamiğini Sağlama
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • BEO.4.3.1. Birleştirilmiş hareket becerilerini kullanarak ritmik hareket becerilerini sergileyebilme
    a) Birleştirilmiş hareket becerilerini kullanarak harekete ilişkin ritmi algılar.
    b) Birleştirilmiş hareket becerilerini kullanarak ritme uygun hareket eder.
    c) Birleştirilmiş hareket becerilerini kullanarak özgün ritmik hareket becerileri sergiler.
  • BEO.4.3.2. Ritmik aktivitelerde grup liderliği sergileyebilme
    a) Ritmik aktivitelerde grup liderliği özelliklerini tanır.
    b) Ritmik aktivitelerde grup liderliği özelliklerini davranışlarıyla gösterir.
İçerik Çerçevesi Ritmik Hareket Becerileri, Ritmik Aktivitelerde Grup Liderliği
Anahtar Kavramlar estetik, farklı kültürlere ait halk dansları, grupla koreografi oluşturma, liderlik, yaratıcı ritim ve dans
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları kontrol listesi ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerin ritim ve müzik eşliğinde gerçekleştirdikleri hareketler ve oluşturdukları hareket serileri ile ilgili performans görevi verilebilir. Bu performans görevi süreç bileşenlerini içine alan ölçütlerden oluşan analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin daha önceki öğrenme süreçlerinde ritim ve birleştirilmiş hareket becerilerini deneyimledikleri, bu becerilerle bireysel ve grup etkinliklerinde uyumlu hareket ettikleri kabul edilir. Öğrencilerin eşli çalışmalar ve grup çalışmalarında temel iş birliği deneyimlerine sahip oldukları, grup içinde görev paylaşımı yapmayı ve diğer üyelerle uyumlu bir şekilde hareket etmeyi öğrendikleri kabul edilir. Öğrencilerin ritim duygusunu geliştirmek amacıyla basit dans figürlerini ve ritmik hareketleri bildikleri kabul edilir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerden farklı ritimler içeren sesler dinleyerek bu seslerin ritmini fark etmeleri, ritme uygun bir hareket düşünmeleri ve bu hareketi sergilemeleri sağlanabilir. Öğrencilerin hangi hareketin hangi ritme daha uygun olduğunu açıklayarak ritim ve hareket arasındaki ilişkiyi ifade etmeleri sağlanabilir. Öğrencilerin ön bilgilerini göz önünde bulundurarak konu ile ilgili aşağıdaki sorular sorulabilir:
• Bir metronom sesi dinleseydiniz ve ona uygun bir sıçrama hareketi yapmak isteseydiniz bunu nasıl yapardınız?
• Kendi hareketlerinizi oluştururken bir müzik parçasına uymak kolay mı, zor mu? Neden?
• Ritimle uyumlu bir hareket serisi oluşturmanız gerekseydi bir grup arkadaşınızla hangi hareketleri yapardınız?
Köprü Kurma Öğrencilere kalp atışlarının ritmini hissetmeleri ve bu ritme uygun bir hareket yapmaları istenebilir. Öğrencilerden daha önce öğrendikleri ritmik hareketlerden örnek vermeleri istenebilir. Öğrencilere liderlik özelliklerini taşıyan kişilerden örnek vermeleri istenebilir. Bu kişilerin hangi özelliklerinin liderlik için önemli olduğunu düşündükleri sorulabilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • BEO.4.3.1. Birleştirilmiş hareket becerilerini kullanarak ritmik hareket becerilerini sergileyebilme
    Öğrencilerden birleştirilmiş hareket becerilerini kullanarak bir ritim oluşturmaları istenir. Ardından oluşturdukları ritmi sergilemeleri ve arkadaşlarının bunu tekrar etmeleri sağlanır (SDB1.1). Öğrencilere farklı ritimlerde hareket etmeleri için komutlar verilir. Komutlar yavaş, orta ve hızlı ritimlerde olabilir. Öğrencilere ritim çubukları, zil, davul gibi materyaller verilerek materyallerle ritim oluşturmaları istenir. Öğrencilere farklı ritim ve müzik türleri dinletilir. Dinletilen ritim ve müzik türlerinin tarihçesi ve temel özelliklerinin öğrenilmesi sağlanır (OB4). Öğrencilerden seçilen farklı kültürlere ait halk danslarının figürlerini önce bireysel olarak uygulamaları istenir. Her figürün ritmine uyum sağlamak için müzik eşliğinde grup çalışmaları düzenlenir. Gruplara ayrılan öğrencilerden farklı kültürlerin dans figürlerini birleştirmeleri istenir (SDB2.2, SDB3.2). Örneğin halaydan bir bölümle başlamaları, ardından bu bölüme farklı kültürlere ait dans figürleri eklemeleri beklenir. Öğrencilerin bu hareketleri sergilerken hareketin estetiğine dikkat etmeleri sağlanır. Öğrencilerin hareketler sırasında vücutlarının duruşuna dikkat etmeleri, daha akıcı geçişler yapmaları, hareketleri duruş ve tavırla zenginleştirmeleri sağlanır. Öğrencilerin kültürel farkındalıkları artırılırken ritme uygun hareket etmeleri sağlanır. Öğrencilerden farklı gruplar oluşturmaları, kendi ritmik hareketlerini belirlemeleri ve halk dansları figürlerini bu ritmik hareketlerle öğrendikleri birleştirerek estetik bir bakış açısıyla özgün hareket serileri oluşturmaları istenir (SDB2.2, D7.3). Hareketler arasında estetik duruş, akıcı geçiş ve uyuma dikkat ederek oluşturdukları serileri müzik eşliğinde sergilemeleri istenir. Öğrencilere ritim ve müzik eşliğinde gerçekleştirdikleri hareketler ve oluşturdukları hareket serileri ile ilgili performans görevi verilebilir.
  • BEO.4.3.2. Ritmik aktivitelerde grup liderliği sergileyebilme
    Öğrencilerin liderlik kavramı ve özellikleri hakkında bildiklerini ifade etmeleri sağlanır. Takım veya grup liderinin hangi sorumlulukları üstlenebileceğine dair fikirlerini paylaşmaları istenir (SDB2.1). Çeşitli fotoğraf, video gibi görsel materyaller eşliğinde takım veya grup liderliği kavramı ve özelliklerini tanımaları sağlanır. Öğrencilerden dans koreografileri oluşturmaları için gruplara ayrılmaları ve grup liderini ortak bir kararla belirlemeleri istenir (SDB2.2). Grup liderlerinin dönüşümlü olarak farklı öğrencilerden seçilmesi sağlanır. Dans koreografileri, daha önce öğrenilen ritmik hareketlerden (bazıları zorunlu, bazıları öğrencilerin kendi oluşturacağı özgün hareketler) oluşur. Öğrencilerin grup liderleri önderliğinde zorunlu hareketlerden belirlenen sayıda hareket seçmeleri ve kendilerine özgü hareketleri belirlemeleri sağlanır (SDB1.2). Grup liderlerinden hareketlerin sıralanmasında gruplara rehberlik etmeleri ve tüm grup üyelerinin koreografilere eşit katılımını sağlamaları beklenir (E2.2). Grupların koreografilerini tasarlarken hareketler arasında akıcı geçişler oluşturarak estetik bir yapı oluşturmaları sağlanır (E3.3). Kendi oluşturdukları koreografi için müzik seçmeleri ve hareketlerini müzikle uyumlu hâle getirmek amacıyla denemeler yapmaları sağlanır (SDB2.2, D3.4). Gruplardan hazırladıkları dans koreografilerini sınıfta sunmaları istenir (KB1, SBAB5.2). Grup liderlerinin kendi gruplarını gözlemlemesi sağlanır. Öğrencilerin oluşturduğu dans koreografileri kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Hareketlerine eşlik edecek çeşitli ritimler oluşturmaları için öğrencilerin farklı enstrümanlar kullanmaları sağlanabilir. Belirli bir ritim veya müzik türü verilerek öğrencilerden tamamen özgün bir hareket serisi oluşturmaları istenebilir. Ritme uyum sağlarken hareketlerine duygusal ifadeler (hızlı bir ritim için heyecan, yavaş bir ritim için sakinlik vb.) katmaları istenebilir.
Destekleme Birleştirilmiş hareket becerileri serileri için resimler, şemalar, video örnekleri gibi görsel destekler sağlanabilir. Ritim algısını güçlendirmek amacıyla metronom, basit davul ritimleri, yavaş tempolu müzik gibi işitsel destekler sunulabilir. Lider kişiler hakkında kısa videolar sunulabilir.

4. TEMA: FİZİKSEL AKTİVİTEYE KATILIYORUM VE SAĞLIKLI BESLENİYORUM

Beden Eğitimi ve Oyun Dersi (4.Sınıf)

Bu temada öğrencilerin fiziksel aktivite ve beslenme ilişkisini açıklayabilmeleri, fiziksel aktivite ve beslenmeye ilişkin oyunlarda hareket becerilerini sergileyebilmeleri ve beslenme programı hazırlayabilmeleri amaçlanmaktadır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 14
Alan Becerileri BEOSAB1. Hareketi Sergileme
Kavramsal Beceriler KB1. Temel Beceriler
Eğilimler E1.1. Merak, E2.1. Empati, E2.2. Sorumluluk, E3.2. Odaklanma, E3.5. Açık Fikirlilik

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık
Değerler D3. Çalışkanlık, D13. Sağlıklı Yaşam, D14. Saygı, D15. Sevgi, D16. Sorumluluk
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Fen Bilimleri, Görsel Sanatlar, Matematik
Beceriler Arası İlişkiler KB2.6. Bilgi Toplama, BEOSAB4. Fiziksel Aktiviteye Katılma
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • BEO.4.4.1. Fiziksel aktivite ve beslenme ilişkisini açıklayabilme
  • BEO.4.4.2. Fiziksel aktivite ve beslenme ilişkisini destekleyici oyunlarda hareket becerilerini sergileyebilme
    a) Oyunlarda hareket becerilerini algılar.
    b) Oyunlarda hareket becerilerinin basamaklarını gösterir.
    c) Oyunlarda hareket becerilerini uygular.
  • BEO.4.4.3. Beslenme programı hazırlayabilme
İçerik Çerçevesi Fiziksel Aktivite ve Beslenme İlişkisi, Fiziksel Aktivite ve Beslenmeye İlişkin Oyunlarda Hareket Becerileri, Beslenme Programı Hazırlama
Anahtar Kavramlar beslenme, beslenme piramidi, fiziksel aktivite, oyun, sağlık
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları öz değerlendirme formu, grup ve akran değerlendirme formu, performans görevi ve kontrol listeleri kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilere performans görevi olarak fiziksel aktivite günlüğü/haftalığı tutma görevi verilebilir. Bu performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Fiziksel aktivite ve sağlıklı beslenmenin önemi ile ilgili slogan hazırlamaları istenebilir. Yapılan çalışmalar dereceli puanlama anahtarı veya grup değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin fiziksel aktivite sırasında vücutlarında meydana gelen değişiklikleri fark edebildikleri, nabız sayısını kayıt altına alabildikleri kabul edilir. Düzenli ve dengeli beslenmenin sağlıkla olan ilişkisini bildikleri kabul edilir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilere "Günlük hayatınızda yaptığınız hangi etkinlikler fiziksel aktivitedir?", "Fiziksel aktivitelere örnek verebilecek olan var mı?" gibi sorular sorularak fiziksel aktivite ile ilgili ön bilgileri kontrol edilebilir. Eş veya grupla sergileyebilecekleri istasyon çalışmaları düzenlenerek günlük hayattaki fiziksel aktivitelerinden örneklere bu etkinlikte yer vermeleri istenebilir. "Koştuğunuzda, sıçradığınızda veya topa vurduğunuzda vücudunuzun hangi bölümleri çalışır?", "Koştuğunuzda kalbiniz neden hızlı atar?", "Bu ne anlama gelir?", "Oyun oynadığınızda kendinizi nasıl hissedersiniz?" gibi sorularla fiziksel aktivite sırasında vücutlarında meydana gelen değişiklikleri ifade etmeleri sağlanabilir. Fiziksel aktivite ve beslenme ilişkisi sorularak öğrencilerden sağlıklı besinlere örnekler vermeleri istenebilir.
Köprü Kurma Öğrencilerden aileleriyle veya arkadaşlarıyla okul dışında yaptıkları fiziksel aktivitelere örnekler vermeleri ve bunları kayıt altına almaları istenebilir. Öğrencilerden gün içinde yaptıkları fiziksel aktiviteler ile tükettikleri sağlıklı besinleri kayıt altına almaları istenebilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • BEO.4.4.1. Fiziksel aktivite ve beslenme ilişkisini açıklayabilme
    Öğrencilere "Günlük hayatımızda yaptığımız hangi etkinlikler fiziksel aktivitedir?", "Bunlara örnek verebilecek var mı?" gibi sorular sorularak öğrencilerin fiziksel aktivite ile ilgili ön bilgileri yoklanabilir (SDB1.1, E1.1). Okul bahçesi veya spor salonunda öğrenciler gruplara ayrılarak fiziksel aktivite örnekleri gösterebilirler. Eş veya grupla sergileyebilecekleri istasyon çalışmaları ile günlük hayattaki fiziksel aktivite örneklerine bu etkinlikte yer vermeleri istenir (SDB2.2, D3.4). "Koştuğunuzda, sıçradığınızda, topa vurduğunuzda vücudunuzun hangi bölümleri çalışır?", "Koştuğumuzda kalbimiz neden hızlı atar?", "Bu ne anlama gelir?", "Oyun oynadığınızda kendinizi nasıl hissedersiniz?" gibi sorularla etkinlikler sırasında neler hissettiklerini fark etmeleri sağlanır (SDB1.1). Fiziksel aktivitenin sağlığımızı nasıl etkilediği ve vücudumuzda meydana gelen değişiklikler üzerine düşünmeleri sağlanır (E3.2). Fiziksel aktiviteler sırasında değişen nabız sayılarını, nefes alıp verme sıklıklarını kayıt altına almaları ve bunları arkadaşlarıyla karşılaştırmaları istenir (SDB1.2, D13.2). "Hareket etmek, yürümek, koşmak için vücudunuzun enerjiye ihtiyacı vardır. Bu enerji kaynakları hangi besinlerden alınır?”, “Kahvaltı yaptığınızda kendinizi neden enerji dolu hissedersiniz?” gibi sorular sorularak fiziksel aktivite ve beslenme arasındaki ilişkiyi fark etmeleri sağlanır (E3.2). "Vücudunuz için sağlıklı/sağlıksız yiyecekler nelerdir?", "Dengeli beslenme nedir ve neden önemlidir?" gibi sorularla vücudumuz için sağlıklı besinler almanın gerekliliği; yeterli ve dengeli beslenmenin sağlığımız üzerindeki önemi üzerine düşünmeleri sağlanır (D13.1). Fiziksel aktiviteler sırasında sıvı alımının önemi üzerinde durulur. Fiziksel aktivite ve sağlıklı beslenmenin önemini vurgulayan slogan hazırlamaları ve bu çalışmaları arkadaşları ile paylaşmaları istenebilir. Çalışmaları hep birlikte değerlendirmeleri sağlanabilir. Yapılan çalışmalar dereceli puanlama anahtarı veya grup değerlendirme formu ile değerlendirilebilir. Öğrencilerden sağlıklı besinlerle ilgili görsel sunular hazırlamaları, bunları arkadaşları ile paylaşmaları istenebilir. Getirdikleri içerikler hakkında tartışmaları istenebilir (OB4, E2.2).
  • BEO.4.4.2. Fiziksel aktivite ve beslenme ilişkisini destekleyici oyunlarda hareket becerilerini sergileyebilme
    Öğrencilere sağlıklı besinler ile ilgili görsel, animasyon, video gibi eğitici içerikler sunulabilir veya sağlıklı besinlerle ilgili araştırma yaptırılarak içerikleri paylaşmaları istenebilir (OB1, OB2). Öğrencilere “Hareket etmeniz için enerji kaynaklarına ihtiyacınız vardır. Peki, bu enerji kaynakları nelerdir?", "Tahıllar, sebzeler, meyveler, süt ve süt ürünleri, et ve baklagiller hakkında neler biliyoruz?", "Süt ve süt ürünlerine örnekler verebilecek olan var mı?" gibi sorular sorularak öğrencilerin ön bilgileri kontrol edilir. Öğrenciler düşüncelerini ifade etmeleri konusunda cesaretlendirilir (E3.2, E3.5, SDB2.1). Çeşitli fiziksel aktiviteler ve oyunlarla (sağlık için doğru besin, hangisi yararlı gibi) uygulamalar yapılarak öğrencilerde sağlıklı beslenme algısı oluşturulur. Öğrencilere fiziksel aktivite ve beslenme ilişkisini destekleyici (nesneleri besinlerle eşleştirilmiş hedef veya görsellere atarak vurmaya çalışma, farklı nesneleri taşıyarak bir besin piramidi oluşturma vb.) oyunlar oynatılabilir. Öğrencilerin oyun sırasında yer değiştirme, denge ve nesne kontrol hareket becerilerini nasıl kullanmaları gerektiğini tartışmaları sağlanır. "Hareket becerilerinden (galop-kayma, dinamik-statik denge, ayakla vurma vb.) hangisini kullandınız?", "Hareket becerilerini etkinlikte daha hızlı/yavaş nasıl kullandınız?" gibi sorular sorularak öğrencilerin oyunlara ilişkin hareket becerilerini fark etmeleri sağlanır. Etkinliklerin sonunda öğrencilerden kısa bir değerlendirme yapmaları istenir. "Oyunda topu hedefe atarken vücudunuzu nasıl kullandınız?", "Hareketlerden hangisi sizin için zorlayıcıydı?" gibi sorularla konu pekiştirilir (SDB1.2). Belirlenen fiziksel aktivite ve oyunların başında grup içi iletişim kuralları belirlenir ardından oyunun adı, amacı, süresi, kuralları (birbirini etkin dinleme, söz hakkı alarak konuşma, farklı fikirlere ve bireysel farklılıklara saygı duyma, zorlanan arkadaşına destek olma vb.) ve oyuncu sayısı açıklanır. Öğrencilerin oyunlardaki yönergeleri dikkate alarak oyunları kurallarına uygun bir şekilde uygulamaları sağlanır (SDB2.3, D14.1, D15.1, E2.1). Bu süreç gözlem formları, kontrol listeleri, akran değerlendirme ve grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir. Oyun ve etkinliklerde olası kaza ve yaralanmalara karşı neler yapılması gerektiği hakkında öğrencilere bilgi verilir. Öğrencilere okulda, sınıfta, beden eğitimi ve oyun derslerinde karşılaşabilecekleri ilk yardım gerektiren durumlarla ilgili temel ilk yardım kurallarından bahsedilir. Konu ile ilişkili eğitici içerikler, görseller (video, fotoğraf, bilgi kartları vb.) sunulabilir. İlk yardım malzemeleri getirilerek malzemelerin kullanımı konusunda bilgilendirme yapılır ve örnekler üzerinden ilk yardım kurallarını uygulamaları istenebilir.
  • BEO.4.4.3. Beslenme programı hazırlayabilme
    Öğrencilerden sağlığımız için faydalı besinleri araştırarak edindikleri bilgileri ve görsel sunuları arkadaşları ile paylaşmaları istenir (KB2.6, D16.3, OB1, OB4). Öğrencilerin getirdikleri içerikler hakkında tartışmaları sağlandıktan sonra "Sağlıklı beslenmek ne anlama gelir?", "Sağlığınız için yararlı/zararlı besinler nelerdir?", "Oyun ve fiziksel aktivitenin öncesinde, sırasında, sonrasında beslenme nasıl olmalıdır?" gibi sorularla öğrenciler düşünmeye teşvik edilir ve öğrencilerin sağlıklı/sağlıksız besinleri ayırt etmeleri sağlanır (D13.1, E3.2). Sınıfça belirledikleri bir oyun veya istasyon çalışması hazırlanarak öğrencilerden sağlıklı besinlerin yer aldığı kart ve görsellerle sağlıklı bir öğün tabağı hazırlamaları istenebilir (OB4, SDB1.2). Öğrencilerden sağlıklarını korumak için günlük/haftalık olarak yaptıkları fiziksel aktiviteleri bir çizelgeye kaydetmeleri istenir ve çizelgede tükettikleri sağlıklı besin örneklerine de yer vermeleri istenebilir (BEOSAB4). Çizelgede günlük yapılan aktiviteler (sabah okula yürümek, koşmak, top oynamak, merdiven çıkmak vb.), aktivitenin süresi, kalp atış hızı (normal, orta, hızlı), nefes alışverişi (normal, orta, hızlı), tükettikleri sağlıklı besinler, neler hissettiklerine dair bilgileri yazabilecekleri bölümler yer alabilir. Öğrencilerden kayıt altına aldıkları bilgileri derse getirmeleri ve birbirlerine sorular sorarak bilgilerini karşılaştırmaları istenebilir (SDB1.2, SDB2.1). Öğrencilere fiziksel aktivite günlüğü/haftalığı ile ilgili performans görevi verilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Fiziksel aktivite esnasında vücutlarındaki değişimleri gözlemlemeleri, teknolojik aletleri kullanarak verilerini kaydetmeleri istenebilir. Kendi fiziksel aktivite programlarını ve sağlıklı beslenme programlarına ilişkin verilerini kaydederek arkadaşları ile paylaşmaları istenebilir. Öğrencilerden ilgi duydukları bir sporcunun beslenme programını araştırmaları ve sunmaları istenebilir.
Destekleme Örnek beslenme programları üzerinden konu somutlaştırılabilir. Beslenme ile ilgili görsellere daha fazla yer verilerek öğrenme ve öğretme süreci dijital içeriklerle desteklenebilir.

5. TEMA: HAREKET EDEREK DOĞAYI KEŞFEDİYORUM

Beden Eğitimi ve Oyun Dersi (4.Sınıf)

Bu temada öğrencilerin doğada yapılan açık alan ve macera etkinliklerinde güvenli ortam oluşturabilmeleri, fiziksel aktivitelere ilişkin hareket kavramlarını uygulayabilmeleri, fiziksel aktivitelere ilişkin hareket becerilerini sergileyebilmeleri amaçlanmaktadır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 10
Alan Becerileri BEOSAB1. Hareketi Sergileme, BEOSAB2. Hareket Kavramlarını Uygulama, BEOSAB10. Güvenli Ortam Oluşturma
Eğilimler E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.2. Sorumluluk, E2.5. Oyunseverlik, E3.3. Yaratıcılık, E3.8. Soru Sorma

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB3.1. Uyum, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Değerler D3. Çalışkanlık, D13. Sağlıklı Yaşam, D16. Sorumluluk, D18. Temizlik
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB8. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı
Disiplinler Arası İlişkiler Fen Bilimleri, Türkçe
Beceriler Arası İlişkiler SBAB5.2. Grup Dinamiğini Sağlama
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • BEO.4.5.1. Açık alan ve macera etkinliklerinde güvenli ortam oluşturabilme
    a) Açık alan ve macera etkinliklerinde ortaya çıkabilecek riskleri tanımlar.
    b) Açık alan ve macera etkinliklerinde ortaya çıkabilecek risklere ilişkin önleyici tedbirler alır.
  • BEO.4.5.2. Açık alan ve macera etkinliklerine ilişkin hareket kavramlarını uygulayabilme
    a) Açık alan ve macera etkinliklerine ilişkin hareket kavramlarını ayırt eder.
    b) Açık alan ve macera etkinliklerine ilişkin hareket becerileri ile hareket kavramları arasında ilişki kurar.
    c) Açık alan ve macera etkinliklerine ilişkin hareket kavramına uygun hareket eder.
  • BEO.4.5.3. Açık alan ve macera etkinliklerine ilişkin hareketi sergileyebilme
    a) Açık alan ve macera etkinliklerine ilişkin hareket becerilerini algılar.
    b) Açık alan ve macera etkinliklerine ilişkin hareket becerilerinin basamaklarını gösterir.
    c) Açık alan ve macera etkinliklerine ilişkin hareket becerilerini uygular.
İçerik Çerçevesi Açık Alan ve Macera Etkinliklerinde Güvenli Ortam, Açık Alan ve Macera Etkinliklerine İlişkin Hareket Kavramları, Açık Alan ve Macera Etkinliklerine İlişkin Hareket Becerileri
Anahtar Kavramlar açık alan etkinlikleri, çevre farkındalığı, macera eğitimi, sorumluluk
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları gözlem formu, kontrol listesi, günlük, öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu, grup değerlendirme formu ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Doğada karşılaşılabilecek risklere karşı güvenliğin önemini anlatan bir afiş hazırlama performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin birleştirilmiş hareket becerilerine sahip oldukları, iş birliği becerisi ve doğada bulunmaya yönelik çevresel farkındalıklarının olduğu kabul edilir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilere fiziksel aktivitenin ne anlama geldiği, doğada yaptıkları fiziksel aktiviteler ve fiziksel aktivitenin hayatımızda neden önemli olduğu sorulabilir. Öğrencilerin doğada yaptıkları fiziksel aktivitelerin ne düzeyde farkında oldukları değerlendirilebilir.
Köprü Kurma Öğrencilerden farklı çevre koşullarında yapılabilecek fiziksel aktivitelere örnekler vererek bu aktivitelerde olası risklerin neler olabileceğini paylaşmaları istenebilir. Açık alan ve macera etkinliklerinde alan farkındalığı, yön bulma, iş birliği, iletişim gibi önemli kavramları dikkate alarak yeni yaşantılarda fikir üretmeleri sağlanabilir. Farklı hareket becerileri içeren açık alan etkinliklerine ilişkin deneyimleri dikkate alınarak yeni yaşantılar hakkında fikir üretmeleri sağlanabilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • BEO.4.5.1. Açık alan ve macera etkinliklerinde güvenli ortam oluşturabilme
    Öğrencilere doğada yapılabilecek fiziksel aktiviteler sorulur. Öğrencilerden doğada yapılabilecek fiziksel aktivitelere örnekler vermeleri istenir (E3.8). Öğrencilere “Doğada fiziksel aktivite yaparken hangi risklerle karşılaşabilirsiniz?” gibi sorular sorulur ve öğrencilerden doğada karşılaşabilecekleri riskleri tanımlamaları istenir (SDB3.3). Öğrencilere doğada fiziksel aktivite yaparken karşılaşabilecekleri risklere ilişkin önleyici tedbirler almanın önemi üzerinde durulur (D16.3). Öğrencilere doğada karşılaşılabilecek risklere karşı güvenliğin önemini anlatan bir afiş hazırlama performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir.
  • BEO.4.5.2. Açık alan ve macera etkinliklerine ilişkin hareket kavramlarını uygulayabilme
    Öğrencilere açık alan ve macera etkinliklerinde hareket kavramlarını içeren görsel materyaller sunulur. Öğrencilere “Bu etkinliklerde hangi hareket kavramlarını kullandınız?” gibi sorular sorulur ve öğrencilerden hareket kavramlarını ayırt etmeleri istenir (OB4). Öğrencilere açık alan ve macera etkinliklerinde hareket becerileri ile hareket kavramları arasında ilişki kurmaları sağlanır. Öğrencilere açık alan ve macera etkinliklerinde hareket kavramına uygun hareket etmeleri sağlanır. Bu öğrenme çıktısının değerlendirilmesinde gözlem formu kullanılabilir.
  • BEO.4.5.3. Açık alan ve macera etkinliklerine ilişkin hareketi sergileyebilme
    Öğrencilere açık alanda yapılan fiziksel aktivitelerle ilgili videolar izletilir ve öğrencilerden bu içerikte kullanılan hareket becerilerinin basamaklarına dikkat etmeleri istenir. Okul bahçesi veya açık bir alanda fiziksel aktivite (doğa yürüyüşü veya paten sürme) düzenlenir. Bu fiziksel aktiviteler sırasında yokuş yukarı çıkarken vücut ağırlıklarını öne aktarma, ayaklarını yere sabit ve dengeli basma, kollarını dengede tutma; pateni giydikten sonra dengede durma, bacakları uygun açıya getirme, yavaş bir şekilde kalkma, kollarını yanda tutma ve hızı kontrol etme gibi basamaklar yaptırılır (SDB3.1, D16.3). Öğrencilerin belirlenen fiziksel aktiviteyi sırayla tamamlamaları ve kendi performansları hakkında "Bu fiziksel aktivitede hangi hareket becerilerini kullandım?", "Yokuş yukarı çıkarken veya paten sürerken vücudumu nasıl kontrol ettim?", "Fiziksel aktivitelerde hangi hareket basamağını uygulamakta zorlandım?" gibi sorularla öz değerlendirme yapmaları sağlanır (SDB1.2, OB1, E3.3). Öğrencilere "Kapalı veya açık bir alanda çevre dostu sağlıklı yaşam için bütün hareket becerilerini kapsayan ne tür fiziksel aktiviteler yapabilirsiniz?” konusunu güvenilir bilgi kaynaklarından araştırmaları istenir (OB8, E2.2, D3.3, D16.3). Bu doğrultuda öğrencilerden araştırdıkları fiziksel aktiviteleri arkadaşlarıyla paylaşmaları istenir ve seçilen fiziksel aktiviteyi okul bahçesinde veya açık bir alanda yapmaları sağlanabilir. Koni, ip (atlama ipleri, halat), hulahop, çember, top (basketbol, futbol, voleybol, tenis vb.), minder veya yumuşak zemin, denge tahtası veya uzun çizgi (denge için), tahta blok, lastik parçaları (tırmanma veya engelli parkurlar için), renkli bayrak veya kumaş parçaları gibi materyaller kullanılabilir (SDB1.2, E3.3). Fiziksel aktivitenin türüne göre kullanılan malzeme ve hareket becerilerinin değişeceği fiziksel aktivite sırasında öğrenilir. Seçilen fiziksel aktivitelerin çeşitlendirilmesine, herkesi kapsamasına ve bütün hareket becerilerini içermesine dikkat edilir. Öğrenciler fiziksel aktiviteyi yaptıktan sonra “Doğaya Duyarlılık ve Fiziksel Aktivite Arasındaki Bağlantıyı Değerlendirme” testi oluşturulabilir. Çevreyi korumak için dikkatli davrandım.", "Doğal alanlarda fiziksel aktivite yaparken çevreye zarar vermemek için yapmam gerekenleri biliyorum.", "Fiziksel aktiviteler sırasında doğaya saygılı davranmak gerektiğini biliyorum.", "Beden eğitimi ve oyun dersinde sadece hareket etmenin değil bilinçli ve sürdürülebilir bir şekilde fiziksel aktivite yapmanın gerekliliğini kavradım.", "Fiziksel aktiviteler sırasında bütün hareket becerilerini kullandım." gibi maddelerin yer aldığı öz değerlendirme formu ile değerlendirme yapılabilir (SDB1.2, SBAB5.2).

Farklılaştırma

Zenginleştirme Öğrencilerden farklı kültürlerdeki açık alan ve macera etkinliklerini araştırarak bu aktivitelerde hangi hareket becerilerinin ön plana çıktığını karşılaştırmaları istenebilir. Öğrencilerden bir açık alan etkinliği seçip bu aktivitede kullanılan hareket becerilerini analiz etmeleri istenebilir.
Destekleme Hareketler parçalara ayrılarak yapılabilir. Öğrenciler desteklenebilir ve öğrencilere akran desteği sağlanabilir. Öğrenciler grup içinde sorumluluk almaya teşvik edilebilir. Açık alanda yapılan fiziksel aktiviteler ve hareket becerileri için video veya resimler gösterilebilir. Kullanılan materyallerin görsel olarak dikkat çekici, öğrencilerin fiziksel yeterliliklerine uygun ve güvenli olması sağlanabilir.

6. TEMA: HAREKET ENGEL TANIMAZ

Beden Eğitimi ve Oyun Dersi (4.Sınıf)

Bu temada öğrencilerin uyarlanmış fiziksel aktivitelerde birleştirilmiş hareket becerilerini sergileyebilmeleri ve fiziksel aktivitelerde kapsayıcılığa uygun çözümler geliştirebilmeleri amaçlanmaktadır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 8
Alan Becerileri BEOSAB1. Hareketi Sergileme
Kavramsal Beceriler KB1. Temel Beceriler
Eğilimler E1.3. Azim ve Kararlılık, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.1. Empati, E2.2. Sorumluluk, E2.5. Oyunseverlik, E3.2. Odaklanma, E3.3. Yaratıcılık, E3.8. Soru Sorma

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.2. İş Birliği, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
Değerler D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D5. Duyarlılık, D15. Sevgi, D16. Sorumluluk
Disiplinler Arası İlişkiler Sosyal Bilgiler

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • BEO.4.6.1. Uyarlanmış fiziksel aktivitelerde birleştirilmiş hareket becerilerini sergileyebilme
    a) Uyarlanmış fiziksel aktivitelerde birleştirilmiş hareket becerilerini algılar.
    b) Uyarlanmış fiziksel aktivitelerde birleştirilmiş hareket becerilerinin basamaklarını gösterir.
    c) Uyarlanmış fiziksel aktivitelerde birleştirilmiş hareket becerilerini farklı durumlarda/ortamlarda uygular.
  • BEO.4.6.2. Fiziksel aktivitelerde kapsayıcılığa uygun çözümler geliştirebilme
İçerik Çerçevesi Uyarlanmış Fiziksel Aktivitelerde Birleştirilmiş Hareket Becerileri, Fiziksel Aktivitelerde Kapsayıcılığa Uygun Çözümler
Anahtar Kavramlar bireysel farklılık, empati, farkındalık, iş birliği, kapsayıcılık, saygı, tutum
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları soru-cevap, öz değerlendirme formu, gözlem formu, anket ve akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir. Duygusal farkındalık, saygı ve empati gibi kavramları değerlendirmek amacıyla kapsayıcılıkla ilgili deneyimler performans görevi olarak verilebilir. Bu performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin birleştirilmiş hareket becerilerini sergileyebildikleri, fiziksel aktivitelerde grup içinde uyumlu bir şekilde hareket edebildikleri, bireysel farklılıklara duyarlı oldukları kabul edilir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin ön bilgilerini değerlendirmek amacıyla çeşitli açık uçlu sorular yöneltilebilir “Fiziksel aktivitelerde kapsayıcı olmak sizin için ne ifade ediyor?", "Fiziksel aktivitelere engeli olan veya farklı yetenek seviyelerindeki kişilerin dâhil olması için neler yapılabilir?” gibi sorular sorulabilir. Farklı beceri düzeyine sahip öğrencilerin ihtiyaçlarını belirlemek için bir anket düzenlenebilir.
Köprü Kurma Öğrencilerden oturarak voleybol, tekerlekli sandalye basketbolu ve golbol gibi paralimpik spor branşlarından birini seçmeleri; güvenilir bilgi kaynaklarından edindikleri bilgileri sunmaları istenebilir. Paralimpik ve özel sporcuların başarı hikâyeleri araştırılır ve onların engelleri nasıl aştıkları tartışılabilir. "Oyun veya fiziksel aktivitelerde bireysel farklılığı olan bir arkadaşınızı oyuna dâhil etmek için kurallarda nasıl değişiklik yapardınız?’’ sorusu sorulabilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • BEO.4.6.1. Uyarlanmış fiziksel aktivitelerde birleştirilmiş hareket becerilerini sergileyebilme
    Öğrencilerin bireysel farklılıkları göz önünde bulundurularak uyarlanmış ve fiziksel aktiviteler düzenlenir. Öğrencilerden uyarlanmış fiziksel aktivitelerde birleştirilmiş hareket becerilerini algılamaları sağlanır. Öğrencilere uyarlanmış fiziksel aktivitelerde birleştirilmiş hareket becerilerinin basamaklarını göstermeleri istenebilir. Öğrencilerden uyarlanmış fiziksel aktivitelerde birleştirilmiş hareket becerilerini farklı durumlarda/ortamlarda uygulamaları beklenir. Bu öğrenme çıktısının değerlendirilmesinde gözlem formu kullanılabilir.
  • BEO.4.6.2. Fiziksel aktivitelerde kapsayıcılığa uygun çözümler geliştirebilme
    Öğrencilerden gruplara ayrılmaları, sevdikleri bir oyun/fiziksel aktivite düzenlemeleri istenir. Oyun ve fiziksel aktiviteler problem çözme ve iş birliği becerilerini geliştirecek şekilde tasarlanır (SDB1.2). Grupların belirledikleri fiziksel aktiviteyi/oyunu özel gereksinimli bireyler için nasıl değiştirebileceklerini kendi içlerinde tartışmaları sağlanır (SDB3.2, E2.2). Bir gruba "Koşamayan bir kişiyi 'koşarak ayak pas' oyununa nasıl dâhil edebiliriz?" sorusu sorulur. Topu yuvarlayarak pas verme veya arkadaş desteği sağlama gibi çözümler üretmeleri sağlanır (D4.1). Başka bir gruba "Oturarak filenin üzerinden top atma oyununda görme yetersizliği olan bir kişiyi oyuna/fiziksel aktiviteye nasıl dâhil edebiliriz?" sorusu sorulur. İçinde zil olan top veya sesli yönlendirme yapmak gibi çözümler üretmeleri sağlanır (E2.1). "Bu fiziksel aktivite/oyun herkesi kapsayacak şekilde uygulandı mı?", "Özel gereksinimli bireyler için hangi özellikleri daha kapsayıcı hâle getirebilirsiniz? Tasarladığınız fiziksel aktivite/oyun bireysel farklılığı olan kişiler için gerçekten kapsayıcı mıydı?" gibi sorularla grupların birlikte nasıl çalıştıklarını değerlendirmeleri sağlanır (SDB2.2, SDB3.3, E3.3). Öğrencilerden fiziksel aktivitelerde kapsayıcılığa uygun çözümlere dair araştırma yapmaları ve bunları arkadaşları ile paylaşmaları istenir. Duygusal farkındalık, saygı ve empati gibi kavramları değerlendirmek amacıyla kapsayıcılıkla ilgili deneyimler performans görevi olarak verilebilir. Bu performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir (SDB1.2).

Farklılaştırma

Zenginleştirme Öğrencilerden paralimpik ve özel sporcuların başarılarını sergileyen motivasyon posterleri hazırlamaları istenebilir ve bunlar okul/sınıf panosunda sergilenebilir. Öğrencilerden kapsayıcı sporların (paralimpik oyunlar, özel olimpiyatlar) tarihini araştırarak sunum yapmaları istenebilir. Yapılan fiziksel aktivite/oyun sonrasında "Bu fiziksel aktiviteyi/ oyunu yalnızca fiziksel değil duygusal ve sosyal açıdan kapsayıcı hâle nasıl getirirsiniz?" gibi bir soruyla öğrenciler düşünmeye yönlendirilebilir. Öğrencilerden olimpik branşlar ile paralimpik branşların farkını gösteren eşleştirme kartları gibi içerikler oluşturmaları, bunlarla ilgili etkinlik düzenlemeleri istenebilir.
Destekleme Fiziksel aktivitelerin/oyunların zorluk düzeyi öğrencilere uygun şekilde ayarlanabilir. Oyun/fiziksel aktivitelerde öğrencilerin hareket becerilerini geliştirmek için öğrencilere fazla zaman ve tekrar imkânı tanınabilir, zor bir hareket basit adımlara ayrılabilir. Öğrenciler bir eşle çalıştırılarak fiziksel aktivitelerde/oyunlarda desteklenebilir. Destekleyici sorularla öğrencilerin olumlu yönlerini fark etmeleri sağlanabilir.