3. SINIF HAYAT BİLGİSİ ÖĞRETİM PROGRAMI (TYMM)

1. ÖĞRENME ALANI: BEN VE OKULUM

Hayat Bilgisi Dersi (3.Sınıf)

Bu öğrenme alanının içeriğini; kişisel gelişim, okuldaki hak ve sorumluluklar, çocuk hakları oluşturmaktadır. Bu doğrultuda öğrencilerin; kendilerini geliştirmek istedikleri alana ilişkin plan yapmaları, okuldaki hak ve sorumluluklarına uygun davranmaları, çocuk haklarını tanıtmak için fikirlerini eyleme dönüştürmeleri amaçlanmaktadır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 18
Alan Becerileri SBAB5. Sosyal Katılım
Kavramsal Beceriler KB1. Temel Beceriler
Eğilimler E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E2.2. Sorumluluk, E3.5. Açık Fikirlilik, E3.8. Soru Sorma, E3.11. Özgün Düşünme

Programlar Arası Bileşenler

Değerler D1. Adalet, D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D10. Mütevazılık, D11. Özgürlük, D12. Sabır, D14. Saygı, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik, D20. Yardımseverlik
Okuryazarlık Becerileri OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı
Disiplinler Arası İlişkiler Sosyal Bilgiler, İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi
Beceriler Arası İlişkiler SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • HB.3.1.1. Kendini geliştirmek istediği alana ilişkin plan yapabilme
    a) Kendini geliştirmek istediği bir alanı belirler.
    b) Belirlediği alana ilişkin benzer deneyimleri inceler.
    c) Kendini geliştirmek istediği alana ilişkin yapılması gerekenlerle ilgili kısa ve uzun vadeli planlarını belirler.
  • HB.3.1.2. Okuldaki hak ve sorumluluklarına uygun davranabilme
  • HB.3.1.3. Çocuk haklarını tanıtmak için fikirlerini eyleme dönüştürebilme
    a) Çocuk haklarını tanıtmak için farkındalık projeleri geliştirir.
    b) Çocuk haklarını tanıtmak için farkındalık projelerini paylaşır.
İçerik Çerçevesi Kişisel Gelişim, Okuldaki Hak ve Sorumluluklar, Çocuk Hakları
Anahtar Kavramlar iş birliği, hak, sorumluluk
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; öz değerlendirme formu, gözlem formu, akran değerlendirme formu, portfolyo, yapılandırılmış röportaj ve görüşme araçları kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerden istenen kişisel gelişim günlüğü, hedef-zaman çizelgesi gibi ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Tüm öğrenme çıktılarından oluşan bir izleme testi uygulanabilir. Öğrencilerden çocuk haklarını tanıtmak için farkındalık projeleri geliştirmeleri istenebilir. Öğrencilerden proje tanıtım metni yazmaları ve projelerini sunmaları istenebilir. Proje çalışmaları ürün değerlendirme formu kullanılarak dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin güçlü ve gelişime açık olduğu yönlerinin farkında oldukları kabul edilmektedir. Öğrencilerin ailede üzerine düşen görev ve sorumluluklarını bildikleri kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilere kendilerini geliştirmek istedikleri alana ilişkin plan yapmaları ve okuldaki hak ve sorumluluklarına uygun davranmaları ile ilgili aşağıdakilere benzer etkinlikler uygulanabilir:
  • Öğrencilerden güçlü ve gelişime açık olduğu alanları listelemeleri istenebilir.
  • Okuldaki görev ve sorumluluklarını öğrenme günlüğüne yazmaları istenebilir.
Köprü Kurma Öğrencilerden gelecekle ilgili hayallerini paylaşmaları istenir. Öğrencilere grup etkinliklerinde iş birliği yaparken nelere dikkat ettiklerine ilişkin sorular sorulur. Öğrencilere okuldaki hak ve sorumluluklarının neler olduğu sorulur.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • HB.3.1.1. Kendini geliştirmek istediği alana ilişkin plan yapabilme
    Öğrencilerden kendilerini geliştirmek istedikleri alana ilişkin plan yapabilmeleri (SBAB5, SBAB5.3.SB1, SBAB5.3.SB2, SBAB5.3.SB3) beklenir. Kendilerini geliştirmek istedikleri bir alan belirlemeleri (a) sağlanır. Konu ile ilgili öz değerlendirme formu kullanarak hangi alanlarda kendilerini geliştirmek istediklerini belirlemeleri istenir (E1.4). Öğrencilerden belirlediği alana ilişkin benzer deneyimleri incelemeleri (b) beklenir. Alanında tanınmış, tarihe geçmiş bilim insanı, sporcu, sanatçı gibi kişilerin başarı öykülerini araştırmaları istenir. Öğrencilerden başarı öykülerini araştırırken bu kişilerin başarılı olmalarında etkili olan, kararlı olmak (D11.2), kendi özelliklerini ve ihtiyaçlarını önemsemek, zayıf ve güçlü yönlerinin farkında olmak (D10.1) gibi davranışlar üzerinde durmaları beklenir. Öğrencilerden bu kişilerin emeklerine, başarılarına ve süreçteki fedâkarlıklarına yönelik (D14.3, D19.2) düşüncelerini belirtmeleri istenir. Benzer deneyimlerden yola çıkarak kendilerini geliştirmek istedikleri alana ilişkin yapmaları gerekenlerle ilgili kısa ve uzun vadeli planlar belirlemeleri (c) beklenir. Bu aşamada beyin fırtınası, fikir taraması gibi teknikler kullanılır. Öğrencilerden ürettikleri fikirlerden oluşan (E3.11) kişisel gelişim günlüğü, hedef-zaman çizelgesi gibi planlama yapabileceği bir ürün hazırlamaları istenir. Ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
  • HB.3.1.2. Okuldaki hak ve sorumluluklarına uygun davranabilme
    Öğrencilerden okuldaki hak ve sorumluluklarına uygun davranabilmeleri (KB1) beklenir. Öğrencilerden okuldaki hak ve sorumluluklarını fark etmeleri istenir. Bunun için beyin fırtınası, görüş geliştirme gibi tekniklerle öğrencilerin konu ile ilgili görüşlerini paylaşmaları teşvik edilir (SDB2.1, SDB2.1.SB2). Öğrencilerin okuldaki hak ve sorumluluklarına ilişkin sormak istediklerini (E3.8) yapılandırılmış röportaj, görüşme gibi yöntemlerle öğretmen ya da okul yöneticilerine sormaları istenir. Grup çalışması yaparak elde ettikleri bilgilerle okuldaki hak ve sorumluluklarına ilişkin bir liste hazırlamaları sağlanır. Bu süreçte haklarını bilip korumanın (D1.1), sorumluluklarını yerine getirmenin (D16.2) her bireyin görevi olduğu üzerinde durulur (OB6). Öğrencilerin okuldaki hak ve sorumluluklarına uygun davranışlar sergilemeleri beklenir. Öğrencilerden okulda uygulamak istedikleri bir proje için öneri sunmalarına ve sosyal etkinliklerle ilgili isteklerini ifade etmelerine yönelik çalışmalar yapılır. Öğrencilerin bu proje ve sosyal etkinlik çalışmalarında görev ve sorumluluklarını yerine getirmeleri istenir. Öğrencilerin okuldaki hak ve sorumluluklarına uygun davranışları içeren günlük, haftalık vb. çizelgeler öğretmen tarafından hazırlanabilir ve öğrencilerin bu çizelgeleri doldurmaları istenebilir. Ayrıca öğrencilerden konu ile ilgili kendi davranışlarını öz değerlendirme formuyla değerlendirmeleri de istenebilir.
  • HB.3.1.3. Çocuk haklarını tanıtmak için fikirlerini eyleme dönüştürebilme
    Öğrencilerden çocuk haklarını tanıtmak için fikirlerini eyleme dönüştürebilmeleri (SBAB5, SBAB5.5.SB1, SBAB5.5.SB2) beklenir. Çocuk haklarını tanıtmak için farkındalık projeleri geliştirmeleri (a) istenir. Öğrencilere Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’de yer alan haklara yönelik örnekler sunulur (OB6.3). Öğrencilere sahip oldukları haklara ilişkin görüş geliştirme, fikir paylaşma, öğrenme halkası gibi tekniklerle çeşitli etkinlikler yaptırılır. Küçük gruplar oluşturularak konu ile ilgili farkındalık projesi hazırlama görevi verilir. Öğrencilerin görev paylaşımı yapmaları (SDB2.2, SDB2.2.SB1) istenir. Bu süreçte öğrencilerden düşüncelerini arkadaşlarıyla açık bir şekilde (E3.5) paylaşmaları (SDB2.2, SDB2.2.SB2), farklı düşünceler üzerinde uzlaşmaları beklenir (SDB2.2, SDB2.2.SB3). Bunun gibi süreçlerde öğrencilerin sorumluluk almaları (E2.2), kendilerini ifade ederken duygu, düşünce ve davranışlarında kontrollü olmaları (D12.2) üzerinde durulur. Öğrencilerden görev paylaşımına uygun olarak görevlerini yerine getirmeleri (D3.4, D16.3) istenir. Süreç boyunca grup çalışmasında yardımlaşmanın (D4.1) ve dayanışmanın (D20.2) önemine vurgu yapılır (SDB2.2, SDB2.2.SB4). Öğrencilerden çocuk haklarını tanıtmak için geliştirdikleri farkındalık projelerini paylaşmaları (b) beklenir. Proje tanıtım metni yazmaları ve projelerini sunmaları istenir. Öğrencilerin proje çalışmaları dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Öğrencilerden kendilerini geliştirebilmek için araştırma yapmaları istenebilir. Gelecek yaşamlarına yönelik hayalleri ile ilgili bir sunum hazırlamaları istenebilir. Öğrencilerden okuldaki hak ve sorumluluklarına ilişkin sunum, duyuru bülteni gibi özgün bir ürün oluşturmaları istenebilir.
Destekleme Öğrencilerden kendilerini geliştirebilmek için hayallerine ilişkin resim yapmaları istenebilir. Okuldan beklentilerine ilişkin alternatif görüşlerini yansıtabilecekleri bir istek kutusu hazırlamaları istenebilir.

2. ÖĞRENME ALANI: SAĞLIĞIM VE GÜVENLİĞİM

Hayat Bilgisi Dersi (3.Sınıf)

Bu öğrenme alanının içeriğini; sağlığı koruma, güvenliği tehdit eden durumlar ve trafik kuralları oluşturmaktadır. Bu doğrultuda öğrencilerin; sağlığını korumanın, güvenliğine dikkat etmenin, trafik kurallarına uymanın önemini anlamaları amaçlanmaktadır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 18
Kavramsal Beceriler KB2.8. Sorgulama, KB2.20. Sentezleme
Eğilimler E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E3.10. Eleştirel Bakma, E3.11. Özgün Düşünme

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
Değerler D8. Mahremiyet, D13. Sağlıklı Yaşam, D16. Sorumluluk, D18. Temizlik
Okuryazarlık Becerileri OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Türkçe, Trafik Güvenliği
Beceriler Arası İlişkiler SDB2.1. İletişim
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • HB.3.2.1. Sağlığını korumaya yönelik davranışlarını düzenleyebilme
    a) Sağlığını korumaya yönelik davranışları fark eder.
    b) Sağlığını korumak için uygun olmayan davranışlarında değişiklik yapar.
  • HB.3.2.2. Güvenliğini tehdit eden bir durumla karşılaştığında yapması gerekenleri sorgulayabilme
    a) Güvenliğini tehdit eden durumları belirler.
    b) Güvenliğini tehdit eden bir durumla karşılaştığında yapması gerekenler hakkında soru sorar.
    c) Güvenliğini tehdit eden bir durumla karşılaştığında yapması gerekenler hakkında bilgi toplar.
    ç) Güvenliğini tehdit eden bir durumla karşılaştığında yapması gerekenler hakkında çıkarım yapar.
  • HB.3.2.3. Trafik kurallarına uymanın önemine ilişkin özgün ürünler oluşturabilme
    a) Trafik kurallarına uymanın önemini belirler.
    b) Trafik kurallarına uyma ile güvenliği arasında ilişki kurar.
    c) Trafik kurallarına uymanın önemine ilişkin özgün bir ürün oluşturur.
İçerik Çerçevesi Sağlığı Koruma, Güvenliği Tehdit Eden Durumlar, Trafik Kuralları
Anahtar Kavramlar sağlık, güvenlik, trafik kuralları
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; gösteri, rol oynama, yapılandırılmış röportaj, görüşme gibi teknikler kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerden istenen afiş, broşür, özgün bir metin ve slogan yazma gibi ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Bütüncül değerlendirme için tüm öğrenme çıktılarından oluşan bir izleme testi uygulanabilir. Öğrencilerden sınıf içi performans görevi olarak sağlığını korumanın önemine yönelik hikâye, şiir, şarkı gibi özgün bir ürün oluşturmaları istenebilir. Ürününü oluşturabilmek için ihtiyaç duyacağı materyalleri belirlemeleri ve bu materyalleri getirmeleri istenebilir. Öğrencilerden oluşturdukları ürünleri sınıfta sergilemeleri veya sunmaları istenebilir. Ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin sağlıklı büyüme ve gelişme, yüz yüze ve çevrim içi ortamlarda kişisel alan sınırlarını koruma ve temel trafik işaret levhaları ile ilgili ön bilgilerinin olduğu kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Sağlıklı büyüme ve gelişme ile alışkanlıkları arasındaki ilişkiyi içeren kısa cevaplı maddelerin olduğu çalışma kâğıdı yaptırılabilir. Öğrencilerden yüz yüze ve çevrim içi ortamlarda kişisel alan sınırları ile ilgili üç doğru ve bir yanlış gibi teknikler kullanarak bildiklerini paylaşmaları istenebilir.
Köprü Kurma Öğrencilerden sağlığını koruma, kendini güvende hissettiği durumlar ve trafik kurallarının önemi ile ilgili örnekler vermeleri istenir. “Temel trafik işaret levhaları ve trafik kurallarının olmadığı bir ortamda neler olabilir?” sorusundan yola çıkarak beyin fırtınası tekniği uygulanır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • HB.3.2.1. Sağlığını korumaya yönelik davranışlarını düzenleyebilme
    Öğrencilerden sağlığını korumaya yönelik davranışlarını düzenleyebilmeleri (SDB1.2, SDB1.2.SB1, SDB1.2.SB3) beklenir. Sağlığını korumaya yönelik olan davranışlarını fark etmeleri (a) istenir. Bunun için öğrencilere konuya ilişkin örneklerin yer aldığı görsel, animasyon, karikatür, video gibi eğitici içerikler sunulur (OB4). Öğrencilerden sunulan içerikler hakkında fikirlerini paylaşmaları ve sağlığını koruma ile ilgili davranışlarını değerlendirmeleri istenir (E1.4). Bunun için günlük tutma gibi etkinlikler yaptırılır (D16.3). Öğrencilerden sağlığını korumak için uygun davranışlar sergilemeleri (b) beklenir. Uyku düzeni, yeterli ve dengeli beslenme, ağız ve diş sağlığı, mevsimine göre giyinme, kişisel bakım ve temizliğe dikkat etme konuları üzerinde durulur (D13.4, D18.2). Bu konular hakkında araştırma yapmaları istenir. Ulaştıkları bilgileri kullanarak hikâye, şiir, şarkı gibi özgün bir ürün hazırlamaları ve ürünlerini sergilemeleri veya sunmaları istenir. Ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
  • HB.3.2.2. Güvenliğini tehdit eden bir durumla karşılaştığında yapması gerekenleri sorgulayabilme
    Öğrencilerden güvenliğini tehdit eden bir durumla karşılaştığında yapmaları gerekenleri sorgulayabilmeleri (KB2.8) beklenir. Bunun için akran baskısı, yüz yüze ve çevrim içi ortamlarda kişisel alan ihlali gibi güvenliğini tehdit eden durumları belirlemeleri (a) ve bu durumlarla karşılaştıklarında yapmaları gerekenler hakkında soru sormaları (b) istenir. Öğrencilere konu ile ilgili örnek olay, çalışma yaprağı gibi materyaller sunulur. Verilen örnek olaylar üzerinden beyin fırtınası, büyük grup tartışması gibi teknikler kullanılarak öğrencilerden konu ile ilgili sorular sormaları istenir (E3.10). Öğrencilerden güvenliğini tehdit eden bir durumla karşılaştıklarında yapmaları gerekenler hakkında bilgi toplamaları (c) istenir. Öğrencilere konu ile ilgili kısa film, kamu spotu gibi eğitici materyaller sunulur. Öğrencilerden sunulan materyallerden elde ettikleri bilgileri not etmeleri istenir. Konu ile ilgili bir uzman sınıfa davet edilerek öğrencilere bilgilendirme yapması istenebilir. Öğrencilerden güvenliğini tehdit eden bir durumla karşılaştıklarında yapmaları gerekenler hakkında çıkarımda bulunmaları (ç) beklenir. Öğrencilerden konu ile ilgili elde ettikleri bilgilere dayalı olarak güvenliğini tehdit eden durumlarda yapılması gerekenlere yönelik örnekler sunmaları istenir. Bu aşamada özellikle güvenliğini tehdit eden bir kişi veya durumdan uzaklaşma, yüksek sesle yardım isteme, ailesine haber verme, çevrim içi ortamlarda tanımadığı kişilerle konuşmama gibi davranışlar üzerinde durulur (D8.2, D8.4). Öğrencilerden bu durumları gösteri, rol oynama, pandomim gibi tekniklerle canlandırmaları istenir. Afiş, broşür gibi ürünler hazırlamaları (SDB2.1, SDB2.1.SB2) ve bu ürünleri öğrenme galerisinde sergilemeleri istenir. Ürünlerin değerlendirilmesinde bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılabilir.
  • HB.3.2.3. Trafik kurallarına uymanın önemine ilişkin özgün ürünler oluşturabilme
    Öğrencilerden trafik kurallarına uymanın önemine ilişkin özgün ürünler oluşturabilmeleri (KB2.20) beklenir. Trafik kurallarına uymanın önemini belirlemeleri (a) istenir. Yakın çevresindeki kişilerle konu ile ilgili yapılandırılmış görüşme, röportaj gibi çalışmalar yapmaları beklenir. Trafik kuralları ile ilgili yazılı veya görsel kaynaklar sunulur. Öğrencilerden trafik kurallarının önemi hakkında işbirlikli öğretim, altı şapkalı düşünme gibi tekniklerle tartışmaları istenir. Öğrencilerin trafik kurallarına uyma ile güvenlik arasında ilişki kurmaları (b) ve trafik kurallarına uymanın önemine ilişkin özgün bir ürün oluşturmaları (c) beklenir. Öğrencilerden toplumsal yaşamı etkileyen (D16.2) trafik kurallarının güvenlik ile ilişkisini anlatan özgün bir metin yazma, slogan oluşturma gibi çalışmalar yapmaları ve bunları paylaşmaları istenir (E3.11). Yapılan çalışmalar dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir ve öğrencilerin portfolyolarına dâhil edilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Öğrencilerden sağlığını koruma ile ilgili araştırma yapmaları ve araştırma raporu hazırlamaları istenebilir. Trafik kurallarına uyulmadığı takdirde neler olabileceğine ilişkin özgün bir sunum hazırlamaları istenebilir.
Destekleme Öğrencilerden sağlığını koruma ve güvenliğini tehdit eden durumlar ile ilgili örnekler vermeleri istenebilir. Öğrenme süreci oyunlaştırılarak trafik kurallarının önemi vurgulanabilir.

3. ÖĞRENME ALANI: AİLEM VE TOPLUM

Hayat Bilgisi Dersi (3.Sınıf)

Bu öğrenme alanının içeriğini; aile ve toplumun özellikleri, yardımlaşma ve toplumsal yaşamda meslekler oluşturmaktadır. Bu doğrultuda öğrencilerin aile ve toplum arasındaki ilişkiyi çözümlemeleri, yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için fikirlerini eyleme dönüştürmeleri ve mesleklerin toplumsal yaşamdaki önemini yorumlamaları amaçlanmaktadır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 18
Alan Becerileri SBAB5. Sosyal Katılım
Kavramsal Beceriler KB2.4. Çözümleme, KB2.14. Yorumlama
Eğilimler E1.1. Merak, E2.1. Empati, E2.2. Sorumluluk, E3.5. Açık Fikirlilik

Programlar Arası Bileşenler

Değerler D2. Aile Bütünlüğü, D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D6. Dürüstlük, D9. Merhamet, D11. Özgürlük, D12. Sabır, D16. Sorumluluk, D20. Yardımseverlik
Okuryazarlık Becerileri OB3. Finansal Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı
Disiplinler Arası İlişkiler Sosyal Bilgiler, İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi
Beceriler Arası İlişkiler SDB2.2. İş Birliği
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • HB.3.3.1. Aile ve toplum arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme
    a) Ailenin özelliklerini belirler.
    b) Toplumun özelliklerini belirler.
    c) Aile ve toplum arasındaki ilişkiyi belirler.
  • HB.3.3.2. Yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için fikirlerini eyleme dönüştürebilme
    a) Yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için farkındalık projeleri geliştirir.
    b) Yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için geliştirdiği farkındalık projelerini paylaşır.
  • HB.3.3.3. Mesleklerin toplumsal yaşamdaki önemini yorumlayabilme
    a) Mesleklerin toplumsal yaşamdaki önemine ilişkin verilen örnekleri inceler.
    b) Mesleklerin toplumsal yaşamdaki önemine ilişkin yaptığı çıkarımları kendi cümleleri ile ifade eder.
İçerik Çerçevesi Aile ve Toplum, Yardımlaşma, Toplumsal Yaşamda Meslekler
Anahtar Kavramlar aile, toplum, yardımlaşma, meslek
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; rol oynama, canlandırma, çengel bulmaca, sözcük avı, performans görevi ve portfolyo kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerden hazırlayacakları zincir kavram haritası, kavram ağı, resimli bilgi kartları gibi ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Bütüncül değerlendirme için tüm öğrenme çıktılarından oluşan bir izleme testi uygulanabilir. Öğrencilere yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için sosyal sorumluluk projesi hazırlama görevi verilebilir. Öğrencilerden proje tanıtım metni yazmaları ve projelerini sunmaları istenebilir. Proje çalışmaları ürün değerlendirme formu kullanılarak dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin ailenin önemi hakkında ön bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir. Toplumsal yaşamda nezaket ve görgü kurallarına uygun davranışlar sergiledikleri kabul edilmektedir. Yakın çevresinde üzerine düşen görev ve sorumlulukları günlük yaşamlarına yansıtabildikleri kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilere birey, aile ve toplum arasındaki ilişki, meslekler, toplumsal yaşamdaki hak ve sorumluluklar ile ilgili aşağıdakilere benzer sorular sorulabilir:
  • Ailenin toplumdaki yeri hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?
  • Çevrenizde yardıma ihtiyacı olan insanların yaşamlarını kolaylaştırmak için neler yapabilirsiniz?
  • Gelecekte hangi meslek alanında çalışmak istersiniz? Neden?
Köprü Kurma Öğrencilerden aileleri ya da arkadaşları ile katıldıkları tiyatro, sinema gibi sosyal etkinliklerle ilgili deneyimlerini paylaşmaları istenir. Öğrencilerden ilgi duydukları mesleklere örnekler vermeleri istenir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • HB.3.3.1. Aile ve toplum arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme
    Öğrencilerden aile ve toplum arasındaki ilişkiyi çözümleyebilmeleri (KB2.4) beklenir. Ailenin (a) ve toplumun (b) özelliklerini belirlemeleri istenir. Bunun için görseller, eğitici içerikler gibi materyaller kullanılarak öğrencilerin ailenin ve toplumun özelliklerini belirlemeleri sağlanır (OB4.1). Ailenin topluma karşı görev ve sorumluluklarını yerine getirmesi, akrabalık, komşuluk ve mahalle ilişkilerinin, toplum üzerindeki etkisi gibi hususlar üzerinde durulur (D11.3). Öğrencilerden aile ve toplum arasındaki ilişkiyi belirlemeleri (c) beklenir. Aile içinde israftan kaçınmanın, bilinçli tüketici davranışları sergilemenin, vergi vermenin ülke ekonomisine ve toplum düzenine etkileri üzerinde durulur (D16.2), (OB3, OB6). Aile ve aile birliğinin toplumda önemli bir yeri olduğu vurgulanır (D2.1). Bu aşamada zincir kavram haritası, kavram ağı gibi ürünler oluşturmaları istenebilir ve bunlar dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Ürünler, öğrencilerin portfolyolarına dâhil edilir.
  • HB.3.3.2. Yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için fikirlerini eyleme dönüştürebilme
    Öğrencilerden yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için fikirlerini eyleme dönüştürebilmeleri (SBAB5, SBAB5.5.SB1, SBAB5.5.SB2) beklenir. Yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için farkındalık projeleri geliştirmeleri (a) istenir. Bunun için öğrencilere yardıma ihtiyacı olan yaşlı, özel gereksinimli bireyler vb. ile ilgili şefkatli olma, sabırlı ve anlayışlı davranmaya (D9.2) yönelik örnek olaylar sunulur. Bu aşamada kavram karikatürleri, düşünme deneyleri gibi teknikler kullanılarak konuya dikkat çekilir. Öğrencilerin canlandırma, rol oynama gibi yöntemlerle yardıma ihtiyacı olan bireylerle empati yapmaları sağlanır (E2.1). Öğrencilere konu ile ilgili grup çalışmaları yaptırılarak sosyal sorumluluk projesi hazırlama görevi verilir. Öğrencilerden görev paylaşımı yapmaları (SDB2.2, SDB2.2.SB1) istenir. Düşüncelerini arkadaşlarıyla açık bir şekilde (E3.5) paylaşmaları (SDB2.2, SDB2.2.SB2), farklı düşünceler üzerinde uzlaşmaları beklenir (SDB2.2, SDB2.2.SB3). Bunun gibi süreçlerde öğrencilerin sorumluluk almaları (E2.2), kendilerini ifade ederken duygu, düşünce ve davranışlarında kontrollü olmaları (D12.2) üzerinde durulur. Öğrencilerden görev paylaşımına uygun olarak görevlerini yerine getirmeleri (D3.4, D16.3) istenir. Süreç boyunca grup çalışmasında yardımlaşmanın (D4.1) ve dayanışmanın (D20.2) önemine vurgu yapılır (SDB2.2, SDB2.2.SB4). Öğrencilerden yardıma ihtiyacı olan bireylerin yaşamını kolaylaştırmak için geliştirdikleri farkındalık projelerini paylaşmaları (b) beklenir. Proje tanıtım metni yazmaları ve projelerini sunmaları istenir. Projeler ürün değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.
  • HB.3.3.3. Mesleklerin toplumsal yaşamdaki önemini yorumlayabilme
    Öğrencilerden mesleklerin toplumsal yaşamdaki önemini yorumlayabilmeleri (KB2.14) beklenir. Mesleklerin toplumsal yaşamdaki önemine ilişkin verilen örnekleri incelemeleri (a) istenir. Meslekler ile ilgili belgesel, çizgi film gibi eğitici içerikler (OB4) sunularak öğrencilerin çeşitli meslekleri tanımaları sağlanır. Koşullar uygunsa okul-veli iş birliği yapılarak çeşitli meslek sahibi velilerin sınıfa gelmeleri ve mesleklerine ilişkin bilgi vermeleri istenir (D6.1). Öğrencilerin mesleklerin önemine ilişkin merak (E1.1) ettiklerini sormaları teşvik edilir. Öğrencilere rol oynama, canlandırma, 5N1K gibi tekniklerden yararlanılarak mesleklerin önemi ile ilgili etkinlikler yaptırılır. Öğrencilerden mesleklerin toplumsal yaşamdaki önemine ilişkin yaptığı çıkarımları kendi cümleleri ile ifade etmeleri (b) beklenir. Öğrencilerden konu ile ilgili resimli bilgi kartları hazırlamaları ve projelerini sunmaları istenir. Süreç, gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Öğrencilerden gelecekteki mesleklere ilişkin araştırma yapmaları istenebilir. Yardıma ihtiyacı olan kişilere yardım etmek için akran öğretimini destekleyen etkinliklere yer verilebilir.
Destekleme Ailenin önemi, meslekler, yardımlaşma ile ilgili dijital materyallerle süreç desteklenebilir.

4. ÖĞRENME ALANI: YAŞADIĞIM YER VE ÜLKEM

Hayat Bilgisi Dersi (3.Sınıf)

Bu öğrenme alanının içeriğini; tarihî mekân ve doğal güzellikler, Türkiye’nin yönetim şekli, Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özellikleri, millî birlik ve beraberlik oluşturmaktadır. Bu doğrultuda öğrencilerin millî bilince ve ülke varlıklarının önemine ilişkin farkındalık oluşturmaları amaçlanmaktadır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 18
Alan Becerileri SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma
Kavramsal Beceriler KB1. Temel Beceriler, KB2.4. Çözümleme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.3. Azim ve Kararlılık, E3.6. Analitik Düşünme, E3.8. Soru Sorma

Programlar Arası Bileşenler

Değerler D1. Adalet, D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D6. Dürüstlük, D11. Özgürlük, D12. Sabır, D14. Saygı, D15. Sevgi, D19. Vatanseverlik, D20. Yardımseverlik
Okuryazarlık Becerileri OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı, OB9. Sanat Okuryazarlığı
Disiplinler Arası İlişkiler Sosyal Bilgiler
Beceriler Arası İlişkiler SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB2.3. Sosyal Farkındalık
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • HB.3.4.1. Yakın çevresindeki tarihî mekân ve doğal güzelliklerin korunmasının önemini fark edebilme
  • HB.3.4.2. Ülkemizin yönetim şekli ile ilgili kaynaklardan bilgi toplayabilme
    a) Ülkemizin yönetim şekli ile ilgili kaynaklardan bilgileri bulur.
    b) Ülkemizin yönetim şekli ile ilgili bulduğu bilgileri kaydeder.
  • HB.3.4.3. Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özelliklerini çözümleyebilme
    a) Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özelliklerini belirler.
    b) Mustafa Kemal Atatürk’ün başarılarını belirler.
    c) Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özellikleri ile başarıları arasında ilişki kurar.
  • HB.3.4.4. Millî birlik ve beraberliğimizin toplum hayatına katkılarını açıklayabilme
İçerik Çerçevesi Tarihî Mekân ve Doğal Güzellikler, Ülkemizin Yönetim Şekli, Mustafa Kemal Atatürk’ün Kişilik Özellikleri, Millî Birlik ve Beraberlik
Anahtar Kavramlar tarihî mekân, doğal güzellik, yönetim şekli, kişilik özellikleri, birlik ve beraberlik
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; yapılandırılmış grid, performans görevi, portfolyo ve çalışma yaprağı, anı defteri kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerin hazırlayacakları metin, şiir, hikâye, broşür, poster, kavram haritası, balık kılçığı, anı defteri gibi ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Bütüncül değerlendirme için tüm öğrenme çıktılarından oluşan bir izleme testi uygulanabilir. Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özelliklerini çözümleyebilme çıktısının değerlendirilmesi için sınıf içi performans görevi verilebilir. Bu görev kapsamında öğrencilerden Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özellikleri ile başarıları arasındaki ilişkiyi gösteren görsel bir ürün hazırlamaları istenebilir. Ürünler, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin, yakın çevresinde bulunan tarihî mekânlara ve doğal güzelliklere ilişkin ön bilgileri olduğu kabul edilmektedir. Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatı ve öğrencilik yıllarına ait ön bilgileri olduğu kabul edilmektedir. Millî bayramlarda yaşadığı duygulardan hareketle millî birlik ve beraberliğin önemine ilişkin ön bilgileri olduğu kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilere tarihî mekân ve doğal güzellikler, Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özellikleri ve başarıları ile ilgili aşağıdakilere benzer sorular sorulabilir:
  • Yakın çevrenizde bulunan tarihî mekânlar hakkında neler biliyorsunuz?
  • “Doğa bekçi ile değil sevgi ile korunur.” sözü ne ifade etmektedir?
  • Mustafa Kemal Atatürk’ü başarılı yapan özellikleri neler olabilir?
  • Millî birlik ve beraberlik hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?
Köprü Kurma Öğrencilerden yakın çevrelerinde bulunan tarihî mekân ve doğal güzellikler hakkında bildiklerini anlatmaları istenir. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı ile ilgili anılarını paylaşmaları istenir. Öğrencilere Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatı ve öğrencilik yıllarındaki bilgilerden yola çıkarak onun kişilik özellikleri hakkında sorular sorulur. Millî birlik ve beraberliğin toplum hayatına katkılarına ilişkin düşüncelerini ifade etmeleri istenir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • HB.3.4.1. Yakın çevresindeki tarihî mekân ve doğal güzelliklerin korunmasının önemini fark edebilme
    Öğrencilerden yakın çevresindeki tarihî mekân ve doğal güzelliklerin korunmasının önemini fark edebilmeleri (KB1) beklenir. Yakın çevresindeki müze, cami, kale gibi tarihi mekân ve doğal güzelliklerin korunmasının önemine ilişkin (D5.2) verilen örnekleri incelemeleri istenir. Denizlerimizin ve ormanlarımızın korunmasının önemi üzerinde durulur. Bunun için öğrencilere tarihî mekân ve doğal güzelliklerin korunmasının (D19.3) önemini vurgulayan kısa film, belgesel gibi eğitici içerikler sunulur ve bunlarla ilgili sorular sorulur. Öğrencilerden tarihî mekân ve doğal güzelliklerin korunmasının önemine ilişkin görüşlerini ifade etmeleri ve merak ettikleri (E1.1) durumlarla ilgili sorular sormaları (E3.8) istenir. Bunun için istasyon, öğrenme galerisi gibi teknikler kullanılır. Yakın çevresindeki tarihî mekân ve doğal güzelliklerin korunmasının önemine ilişkin duyarlı davranma (D15.2), ülke varlıklarına sahip çıkma (D19.3) gibi durumlara örnekler vermeleri beklenir. Öğrencilerden konu ile ilgili metin, hikâye, poster gibi ürünler oluşturmaları ve bu ürünleri sunmaları istenir. Ürünler, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilerek öğrencilerin portfolyolarına dâhil edilir.
  • HB.3.4.2. Ülkemizin yönetim şekli ile ilgili kaynaklardan bilgi toplayabilme
    Öğrencilerden ülkemizin yönetim şekli ile ilgili kaynaklardan bilgi toplayabilmeleri (SBAB2, SBAB2.2.SB1, SBAB2.2.SB3) beklenir. Ülkemizin yönetim şekli ile ilgili kaynaklardan bilgileri bulmaları (a) istenir. Bu süreçte yönetim konusunda merak uyandırıcı sorular sorulur (E1.1). Öğrencilerden ülkemizin yönetim şekli olan cumhuriyet ile ilgili çeşitli araçlarla bilgi toplamaları ve topladıkları bilgileri arkadaşları ile paylaşmaları istenir (SDB1.1, SDB1.1.SB1). Öğrencilerin ülkemizin yönetim şekli ile ilgili bulduğu bilgileri kaydetmeleri (b) beklenir. Bu süreçte ülkemizin yönetim şekli olan cumhuriyetin önemi vurgulanır (D19.4), (OB6). Öğrencilerden ülkemizin yönetim şekli ile ilgili topladıkları bilgileri; kavram haritası, balık kılçığı gibi teknikler kullanarak ifade etmeleri istenir. Süreç; doğru-yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma gibi maddelerden oluşan çalışma yaprağı ile değerlendirilebilir. Çalışma yaprakları öğrenci portfolyolarına dâhil edilir.
  • HB.3.4.3. Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özelliklerini çözümleyebilme
    Öğrencilerden Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özelliklerini çözümleyebilmeleri (KB2.4) beklenir. Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özelliklerini (a) ve başarılarını (b) belirlemeleri istenir. Atatürk’ün kişilik özelliklerini ve milletimiz ile birlikte elde ettiği başarılarını ön plana çıkaran söz, fotoğraf, anı ve belgesellerden yararlanılarak öğrencilerin konuya ilişkin çıkarım yapmaları sağlanır (SDB2.3, SDB2.3.SB1). Öğrencilerden Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özellikleri ile başarıları arasındaki ilişkileri belirlemeleri (c) beklenir. Bu süreçte Atatürk’ün ileri görüşlülüğü, çalışkanlığı, analitik düşünme becerisine (E3.6) sahip olması, azimli ve kararlı olması (D11.2, D3.1), (E1.3) gibi özellikleri ile başarıları arasında ilişki kurmaları sağlanır. Öğrencilerin Atatürk’ün adaletli (D1.3), doğru ve güvenilir (D6.2), olumlu bakış açısına sahip, çözüm odaklı olmak (D12.1) gibi kişilik özellikleri ile başarıları arasındaki ilişkiye yönelik çıkarımlarda bulunmaları sağlanır. Bu süreç, yapılandırılmış grid tekniği ile değerlendirilebilir. Öğrencilerden sınıf içi performans görevi olarak kavram veya zihin haritası gibi teknikleri kullanarak konuyla ilgili bir ürün oluşturmaları istenir. Ürünler; Atatürk’ün birçok kişilik özelliklerini barındırması, kişilik özellikleri ile başarıları arasındaki ilişkinin kurulması, görsellerle desteklenmesi gibi temel kriterleri içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
  • HB.3.4.4. Millî birlik ve beraberliğimizin toplum hayatına katkılarını açıklayabilme
    Öğrencilerden millî birlik ve beraberliğimizin toplum hayatına katkılarını açıklayabilmeleri (KB1) beklenir. Bunun için millî birlik ve beraberliğimizi güçlendiren olayları fark etmeleri istenir. Millî gün ve bayramlar, millî takımların katıldığı müsabakalar, yerli ve millî teknolojik gelişmeler, afet ve acil durumlarda toplumun birlik ve beraberlik içinde olduğu olaylara ilişkin belgesel, kısa film gibi eğitici içerikler izletilir. Bu süreçte öğrencilerden konu ile ilgili soru sormaları (E3.8) istenir. Sorulara verilen cevaplardan hareketle toplum olarak beraber hareket etmenin toplumun sevgi ve dayanışma bağlarını güçlendirdiği vurgulanır (D15.2). Bireylerin vatandaş olarak toplumun değerli bir parçası olduğu (OB9) ve toplumun gelişiminde önemli bir rol oynadığı üzerinde durulur. Millî ve manevi değerlere duyarlı davranmanın toplumda bireyler arasında karşılıklı saygı anlayışının gelişmesine katkı sağlayacağı vurgulanır (D14.3). Atalarının başarılarını takdir etmek, şehit ve gazilere saygı göstermek, millî bayramların ve anma günlerinin önemini bilmek gibi hususlarda etkinlikler yaptırılarak öğrencilerin millî kimliğini tanımaları (D19.2) ve toplumda millî bilincin oluşmasına katkı sağlamaları beklenir. Bunun için öğrencilere bir şehit yakını ya da gaziyi ziyaret etme, millî bayram ve anma günlerinde tören hazırlıklarına katılma, millî takımın katıldığı bir müsabakayı sınıf olarak birlikte izleme, sosyal sorumluluk projeleri geliştirme gibi etkinlikler yaptırılır (D20.4). Öğrencilerden süreçte yaşadıkları bu deneyimleri ve deneyimler sonucunda birlik ve beraberlik içinde olmanın toplumsal hayata katkılarına ilişkin görüşlerini anı defterlerine yazmaları istenir. Hazırlanan anı defterleri, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Öğrencilerden yakın çevresindeki tarihî mekânlar hakkında sözlü tarih çalışması yapmaları istenebilir. Doğal güzelliklerle ilgili resimli broşürler hazırlamaları istenebilir. Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özellikleri hakkında araştırma yapmaları istenebilir. Millî birlik ve beraberliğimizin toplumsal hayata katkılarına yönelik okul gazetesi hazırlamaları istenebilir.
Destekleme Öğrenciler, yakın çevresindeki tarihî mekânların ve doğal güzelliklerin korunmasının önemini fark etmeleri için dijital materyallerle desteklenebilir. Ülkemizin yönetim şekli ve Mustafa Kemal Atatürk’ün kişilik özellikleri ile ilgili görsel ve işitsel materyallerle desteklenebilir. Öğrencilerden millî birlik ve beraberliğin önemini anlatan resim, şiir, kısa öykü gibi bir ürün oluşturmaları istenebilir.

5. ÖĞRENME ALANI: DOĞA VE ÇEVRE

Hayat Bilgisi Dersi (3.Sınıf)

Bu öğrenme alanının içeriğini; doğadaki varlıkların insan yaşamı için önemi, kroki kullanarak konum belirleme, afet öncesi, sırası ve sonrasında yapılması gereken doğru davranışlar ile çevresel sürdürülebilirlik konuları oluşturmaktadır. Bu doğrultuda öğrencilerde doğadaki varlıkların insan yaşamındaki önemine, kroki kullanmaya, afetlere ve çevresel sürdürülebilirliğe yönelik farkındalık oluşturmak amaçlanmıştır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 18
Alan Becerileri SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma, SBAB7. Mekânsal Düşünme
Kavramsal Beceriler KB2.5. Sınıflandırma, KB2.14. Yorumlama
Eğilimler E1.1. Merak, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E3.8. Soru Sorma

Programlar Arası Bileşenler

Değerler D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D9. Merhamet, D14. Saygı, D17. Tasarruf, D18. Temizlik, D19. Vatanseverlik
Okuryazarlık Becerileri OB4. Görsel Okuryazarlık, OB8. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı
Disiplinler Arası İlişkiler Sosyal Bilgiler, Fen Bilimleri
Beceriler Arası İlişkiler SDB2.2. İş Birliği
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • HB.3.5.1. Doğadaki varlıkların insan yaşamı için önemini yorumlayabilme
    a) Doğadaki varlıkların insan yaşamındaki gerekliliğine dair örnekleri inceler.
    b) Doğadaki varlıkların insan yaşamına etkisini kendi cümleleri ile ifade eder.
  • HB.3.5.2. Krokiyi kullanarak bulunduğu yerin konumunu algılayabilme
    a) Krokiyi kullanarak bulunduğu yerin konumunu belirler.
    b) Bulunduğu yerin konumsal görselleştirmesini yapar.
  • HB.3.5.3. Afetlere yönelik yapılması gerekenleri sınıflandırabilme
    Afetlere yönelik yapılması gerekenleri afet öncesi, sırası ve sonrasında yapılması gerekenler olarak ayırt eder.
  • HB.3.5.4. Çevresel sürdürülebilirliğe yönelik kaynaklardan bilgi toplayabilme
    a) Çevresel sürdürülebilirliğe yönelik kaynaklardan bilgileri bulur.
    b) Çevresel sürdürülebilirliğe yönelik bulduğu bilgileri kaydeder.
İçerik Çerçevesi Doğadaki Varlıkların İnsan Yaşamındaki Önemi, Kroki Kullanma, Afet Öncesi, Sırası ve Sonrasında Yapılması Gerekenler, Çevresel Sürdürülebilirlik
Anahtar Kavramlar doğadaki varlıklar, kroki, yön, afet, çevre, sürdürülebilirlik
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; çalışma yaprağı, tanılayıcı dallanmış ağaç, kontrol listesi, gözlem formu ve performans görevi araçları kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerden hazırlayacakları afiş, poster, broşür, kavram haritası, zihin haritası gibi ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Bütüncül değerlendirme için tüm öğrenme çıktılarından oluşan bir izleme testi uygulanabilir. Öğrencilere sınıf içi grup performans görevi verilebilir. Öğrencilerden doğal varlıkların insan yaşamına etkisi hakkında afiş veya poster hazırlamaları istenebilir. Ürünler; konuyla ilgili olması, görsellerle desteklenmesi gibi temel kriterleri içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin doğadan yararlanarak yönlerini belirleyebildikleri kabul edilmektedir. Afetlere karşı alınması gereken önlemlere ilişkin ön bilgileri olduğu kabul edilmektedir. Kaynakları tasarruflu kullanmanın önemine yönelik çıkarımda bulunabildikleri kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilere doğadaki varlıkların insan yaşamındaki önemi ve yönler ile ilgili aşağıdakilere benzer sorular sorulabilir:
  • Doğadaki varlıkların insan yaşamına katkıları nelerdir?
  • Sınıf arkadaşınıza, evinizin yerini nasıl tarif edersiniz?
Köprü Kurma Öğrencilere meyve ve sebzelerin yetiştiği yerler; masa, sıra, dolap gibi eşyaların hangi maddeden yapıldığı gibi sorular yöneltilerek doğadaki varlıkların günlük hayatımızdaki yeri fark ettirilir. Öğrencilerden evlerinden okula gelirken kullanabilecekleri en uzun ve en kısa yolu anlatmaları istenir. Afetlerle ilgili ön bilgileri hatırlatılır. Aşağıdakilere benzer sorular sorulabilir:
  • Afetler hakkında neler biliyorsunuz?
  • Doğayı korumak için neler yapılabilir?
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • HB.3.5.1. Doğadaki varlıkların insan yaşamı için önemini yorumlayabilme
    Öğrencilerden doğadaki varlıkların insan yaşamı için önemini yorumlayabilmeleri (KB2.14) istenir. Öğrencilerden doğadaki varlıkların insan yaşamındaki gerekliliğine dair örnekleri incelemeleri (a) beklenir. Koşullar uygunsa doğa yürüyüşü düzenlenir. Öğrencilere meşe palamudu, kozalak, yaprak gibi doğadan örnekler toplama görevi verilir. Toplanan örneklerle koleksiyon yapmaları istenebilir. Öğrencilerden gözlemlerine ilişkin merak ettikleri (E1.1) konular hakkında sorular sormaları istenir. Bu süreçte öğrencilerden doğayı ve canlıları korumanın önemini tartışmaları istenir (D14.3). Doğadaki varlıklarla ilgili belgesel, kısa film, animasyon, video gibi eğitici içerikler sunulur (OB4). Doğadaki varlıkların insan yaşamındaki rolünü anlatan hikâye, örnek olay gibi içerikler paylaşılarak öğrencilerin doğayı sevmeye yönelik çıkarımda bulunmaları sağlanır (D9.3). Ülkemizin doğal unsurlarını korumanın kendi görev ve sorumlulukları arasında olduğunu açıklamaları istenir. Öğrencilerin doğadaki varlıkların insan yaşamına etkisini kendi cümleleri ile ifade (b) etmesi sağlanır. Öğrencilerden doğadaki varlıkların insan yaşamındaki etkisini anlatan bir senaryo hazırlayıp canlandırmaları (SDB2.2, SDB2.2.SB3) istenir. Öğrencilere doğadaki varlıkların çeşitliliğini gözlemleme, doğadaki varlıkları korumanın ekosistem açısından önemini ifade etme becerilerini geliştiren etkinliklere yer verilir. Süreç, gözlem formu ile değerlendirilebilir. Bu form bir kontrol listesi şeklinde düzenlenir. Konuyla ilgili grup performans görevi verilir. Öğrencilerden doğadaki varlıkların insan yaşamı için önemi ile ilgili afiş, poster, resim gibi bir ürün hazırlamaları istenir. Ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
  • HB.3.5.2. Krokiyi kullanarak bulunduğu yerin konumunu algılayabilme
    Öğrencilerden kroki kullanarak bulunduğu yerin konumunu algılayabilmeleri (SBAB7, SBAB7.1.SB1, SBAB7.1.SB2) beklenir. Kroki kullanarak bulunduğu yerin konumunu belirlemeleri (a) istenir. Bunun için önce sınıfta sonra okul bahçesinde bulunan nesnelerin konumlarını belirlemeleri istenir. Bu nesnelerin yönlerini ifade edebilmeleri için öğrencilere, ana ve ara yönleri işaret eden okların olduğu tabelalar gösterilir. Öğrencilerden dijital oyunlar gibi çevrim içi araçlar kullanarak nesnelerin konumlarını işaretlemeleri istenir (E1.4), (D3.4). Öğrencilerden bulunduğu yerin konumsal görselleştirmesini yapmaları (b) istenir. Bu aşamada öğrencilere grup çalışması yaptırılır (SDB2.2, SDB2.2.SB3). Gruplardan yön bilgilerini kullanarak okulun yakın çevresinin krokisini çizmeleri istenir (OB4.4). Öğrencilerden krokideki yerleri; renkli kâğıt, pul, boncuk gibi malzemelerle göstermeleri beklenir. Ayrıca çizdikleri krokide bir nesnenin ana ve ara yönlere göre konumunu belirten kısa notlar yazmaları ve hazırladıkları krokileri sunmaları istenir. Sürecin değerlendirilmesinde ürün değerlendirme formu kullanılır. Ürünler, yakın çevredeki yerlerin konumunun belirlenmesi, yön bilgilerinin doğru verilmiş olması gibi temel kriterleri içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
  • HB.3.5.3. Afetlere yönelik yapılması gerekenleri sınıflandırabilme
    Öğrencilerden afetlere yönelik yapılması gerekenleri sınıflandırabilmeleri (KB2.5) beklenir. Öğrencilerin konu ile ilgili fikirlerini paylaşmaları için konuşma halkası, fikir taraması gibi tekniklerle etkinlikler yaptırılır. Deprem, yangın, sel, heyelan ve çığ gibi afet durumlarına yönelik soru sormaları (E3.8) teşvik edilir. Öğrencilerden afetlere yönelik yapılması gerekenleri afet öncesi, sırası ve sonrası olarak ayırt etmeleri beklenir. Öğrencilere afet öncesi yapılması gereken hazırlıklarla ilgili kısa film, animasyon gibi eğitici içerikler izletilir. Öğrencilerden olası afet durumları için ailesi ile birlikte afet eylem planı ve acil durum bilgi kartları hazırlamaları istenir. Afet ve acil durum çantasının önemi vurgulanarak çantanın içinde bulunması gerekenlerle ilgili öğrencilerin fikirlerini paylaşmaları sağlanır. Öğrencilerden afet ve acil durum çantası hazırlamaları istenir. Afet simülasyonları, deprem ve yangın tatbikatları gibi uygulamalarla öğrencilere afet sırasında yapılması gerekenlerle ilgili bilgiler sunulur (D5.5). Afet sırasında doğru davranışların sergilenmesine yönelik çök-kapan-tutun gibi uygulamalar yaptırılır (E1.4). Öğrencilerden sınıfta ve evlerinde tehlike avı gibi etkinlikler ile olası riskli alanları belirlemeleri istenir (OB4). Afet eylem planını uygulama, afet ve acil durum toplanma alanına ulaşma, yetkililere bilgi verme gibi önemli konulara yönelik kısa film, animasyon, video gibi eğitici içerikler izletilir. Öğrencilerden afet öncesi, sırası ve sonrasında yapılması gerekenlerin yer aldığı afiş, poster gibi ürünler hazırlamaları istenir. Süreç, tanılayıcı dallanmış ağaç tekniği ile değerlendirilebilir.
  • HB.3.5.4. Çevresel sürdürülebilirliğe yönelik kaynaklardan bilgi toplayabilme
    Öğrencilerden çevresel sürdürülebilirliğe yönelik kaynaklardan bilgi toplayabilmeleri (SBAB2.2, SBAB2.2.SB1, SBAB2.2.SB3) beklenir. Çevresel sürdürülebilirliğe yönelik kaynaklardan bilgileri bulmaları (a) istenir. Bu süreçte varsa yakın çevrelerinde güneş panelleri, çevre dostu araçlar, yeşil çatılar hakkında görüş geliştirme, beyin fırtınası gibi tekniklerle öğrencilerin fikirlerini ifade etmeleri sağlanır. Kısa film, belgesel, animasyon gibi eğitsel içerikler sunularak öğrencilerden bilgi toplamaları istenir (OB4). Öğrencilere çevresel sürdürebilirlikle (D18.3) ilgili kısa hikâye, senaryo yazma gibi görevler verilir. Bu görevlerde çevresel sorunlara ve bu sorunların çözüm önerilerine vurgu (D5.2) yapmaları istenir. Öğrencilerden çevresel sürdürülebilirliğe yönelik ulaştıkları bilgileri kaydetmeleri (b) istenir. Bu amaçla elde ettikleri bilgilerden tablo, afiş, broşür, kavram haritası, zihin haritası gibi ürünler hazırlamaları istenir. Kaynakların doğru kullanımına ve tasarruf (D17.2, D19.3) konularına değinilerek bir sunum hazırlamaları sağlanır (OB8). Sürecin değerlendirilmesinde çevresel sürdürülebilirlikle ilgili bilgi ve görsellerin yer aldığı eşleştirmeli maddelerden oluşan çalışma yaprakları kullanılabilir. Süreç sonunda çalışma yaprakları öğrenci portfolyolarına dâhil edilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Öğrencilerden doğadaki varlıkların insan yaşamındaki önemine ilişkin resimli bilgi kartları hazırlamaları istenebilir. Kroki kullanarak konum belirleme konusuna yönelik evlerinin bulunduğu çevrenin krokisini çizmeleri istenebilir. Öğrendikleri bilgilerden hareketle navigasyonların nasıl çalıştığı ile ilgili araştırma yapmaları istenebilir.
Destekleme Doğadaki varlıkların insan yaşamındaki etkisine yönelik resim çizmeleri veya şarkı söylemeleri istenebilir. Kroki kullanarak konum belirleme ile ilgili eğitici dijital oyunlar oynatılabilir. Afet durumunda yapılması gerekenlerle ilgili görsel ve işitsel materyaller kullanılabilir.

6. ÖĞRENME ALANI: BİLİM, TEKNOLOJİ VE SANAT

Hayat Bilgisi Dersi (3.Sınıf)

Bu öğrenme alanının içeriğini; bilimsel ve teknolojik gelişmelerin insan hayatına etkisi, sanatçıların sanata katkıları oluşturmaktadır. Bu doğrultuda öğrencilerin bilimsel ve teknolojik gelişmelerin günlük yaşama etkisini anlamaları, sanatçıların sanata katkılarına yönelik verilen kaynaklardan bilgi toplamaları amaçlanmaktadır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 13
Alan Becerileri SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma
Kavramsal Beceriler KB2.4. Çözümleme, KB2.14. Yorumlama
Eğilimler E3.8. Soru Sorma

Programlar Arası Bileşenler

Değerler D3. Çalışkanlık, D7. Estetik, D13. Sağlıklı Yaşam, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB9. Sanat Okuryazarlığı
Disiplinler Arası İlişkiler Sosyal Bilgiler, Fen Bilimleri, Matematik, Görsel Sanatlar, Müzik
Beceriler Arası İlişkiler SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • HB.3.6.1. Bilimsel gelişmelerin günlük yaşama etkisini yorumlayabilme
    a) Bilimsel gelişmelerin günlük yaşama etkisini inceler.
    b) Bilimsel gelişmelerin günlük yaşama etkisini ifade eder.
  • HB.3.6.2. Teknolojik gelişmelerin günlük yaşama etkisini çözümleyebilme
    a) Teknolojik gelişmelerin günlük yaşama etkisini belirler.
    b) Teknolojik gelişmelerle günlük yaşam arasında ilişki kurar.
  • HB.3.6.3. Sanatçıların sanata katkılarına yönelik verilen kaynaklardan bilgi toplayabilme
    a) Sanatçıların sanata katkılarına yönelik bilgileri bulur.
    b) Sanatçıların sanata katkılarına yönelik bilgileri kaydeder.
İçerik Çerçevesi Bilimsel Gelişmelerin Günlük Yaşama Etkisi, Teknolojik Gelişmelerin Günlük Yaşama Etkisi, Sanatçıların Sanata Katkıları
Anahtar Kavramlar bilim, teknoloji, sanat
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; yapılandırılmış grid, portfolyo, performans görevi, dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerden hazırlayacakları görsel kavram haritası, kolaj, broşür gibi ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Bütüncül değerlendirme için tüm öğrenme çıktılarından oluşan bir izleme testi uygulanabilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bilim insanları ve bilime katkılarına yönelik ön bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir. Günlük yaşamda kullanılan teknolojik ürünler ve bu ürünlerin zaman içindeki değişimi hakkında bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilere bilimsel ve teknolojik gelişmeler ile sanatın günlük hayata etkileri hakkında aşağıdakilere benzer sorular sorulabilir:
  • Bilimsel gelişmelerin önemi hakkında düşünceleriniz nelerdir?
  • Geçmişte kullanılan teknolojik ürünler nelerdir?
  • İnsanlar hayal güçlerini ifade ederken sanat dallarından nasıl yararlanırlar?
Köprü Kurma Öğrencilerden bilimsel ve teknolojik gelişmelere yönelik örnekler vermeleri istenir. Sınıf veya okul ortamında bir sanat eseri örneği sunularak eserin üzerinde bulunan desenler ile ilgili konuşulur. Öğrencilerin ilgi duyduğu resim, müzik gibi sanat dallarından sanatçılar ve eserleri tanıtılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • HB.3.6.1. Bilimsel gelişmelerin günlük yaşama etkisini yorumlayabilme
    Öğrencilerden bilimsel gelişmelerin günlük yaşama etkisini yorumlayabilmeleri (KB2.14) beklenir. Bunun için bilimsel gelişmelerin günlük yaşama etkisini (a) incelemeleri istenir. Geçmişte tedavisi olmadığı düşünülen birçok hastalığın günümüzde tedavisinin bulunması, afetlere karşı erken uyarı sistemleri gibi bilimsel gelişmelere örnekler verilir. Bu bilimsel çalışmaları yürüten kişilerin amaçlarının toplumsal sorunların çözümünde sorumluluk üstlenerek toplumsal gelişime katkı sağlamak (D16.2) olduğu vurgulanır. Bilimsel gelişmelerin insan hayatına etkileri hakkında öğrencilere kitap, dergi, afiş gibi çeşitli kaynaklardan bilgiler sunulur. Öğrenciler bilimsel gelişmelerin insan hayatına etkisi ile ilgili soru sormaları (E3.8) teşvik edilir. Öğrencilerden bilimsel gelişmelerin günlük yaşama etkisini ifade etmeleri (b) istenir (OB1). Bunun için küçük gruplar hâlinde çalışarak istasyon, öğrenme galerisi gibi tekniklerle ulaştıkları bilgileri ürüne dönüştürmeleri istenir (SDB2.2, SDB2.2.SB2). Bu süreçte öğrencilerin aktif rol almaları (D3.4) sağlanır. Her grup kendi çalışmasını sınıfta bir alanda sergiler ve diğer grupların çalışmalarını inceler. Grupların çalışmaları dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
  • HB.3.6.2. Teknolojik gelişmelerin günlük yaşama etkisini çözümleyebilme
    Öğrencilerden teknolojik gelişmelerin günlük yaşama etkisini çözümleyebilmeleri (KB2.4) beklenir. Teknolojik gelişmelerin günlük yaşama etkisini belirlemeleri (a) istenir. Bu aşamada eğitim, ulaşım, iletişim vb. alanlarda kullanılan teknolojik gelişmeler animasyon, afiş, broşür, kamu spotu gibi farklı yollarla sunulur. Öğrencilerin teknolojik gelişmelerle günlük yaşam arasında ilişki kurmaları (b) beklenir (OB2). Öğrencilerden akvaryum, düşüntartış-paylaş gibi teknikler kullanarak teknolojik gelişmelerle insan hayatı arasında ilişki kurmaları (SDB2.1, SDB2.1.SB2) istenir. Teknolojik araçları kullanırken kullanım amacı ve süresine dikkat edilmesi gerektiğine vurgu yapılır (D13.3). Dijital ayak izi kavramına değinilir. Kurdukları ilişkileri görsel kavram haritası, kolaj, broşür gibi bir çalışma ile anlatmaları istenir. Öğrencilerin hazırladıkları ürünler portfolyolarına dâhil edilir.
  • HB.3.6.3. Sanatçıların sanata katkılarına yönelik verilen kaynaklardan bilgi toplayabilme
    Öğrencilerden sanatçıların sanata katkılarına yönelik verilen kaynaklardan bilgi toplayabilmeleri (SBAB2, SBAB2.2.SB1, SBAB2.2.SB3) beklenir. Bunun için sanatçıların sanata katkılarına yönelik verilen kaynaklardan bilgileri bulmaları (a) istenir. Muzaffer Sarısözen, Afife Jale, Neşet Ertaş, Barış Manço, Vincent Van Gogh (Vinsınt Van Gog), Leonardo Da Vinci (Leonardo Da Vinci) gibi sanatçıların sanata olan katkılarına yönelik bilgilendirici metin, animasyon, belgesel vb. eğitici içerikler sunularak öğrencilerden sunulan içerikle ilgili çıkarımlarını paylaşmaları istenir (OB1, OB2). Öğrencilerden yaşadığı çevredeki sanat eserlerini tanımaları (D7.1) beklenir. Sanat ve kültür alanında ülkesini temsil edenleri takdir etmeleri (D19.2) gerektiği üzerinde durulur. Öğrencilerin sanatçıların sanata katkılarına yönelik bilgileri kaydetmeleri (b) beklenir. Öğrencilerden topladığı bilgileri kullanarak sanatçıların sanata katkılarını anlatan poster, sunum gibi bir ürün oluşturmaları istenir (OB9). Ürünler, ürün değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Öğrencilerden bilimsel ve teknolojik gelişmelerin insan hayatına etkisine ilişkin çocuk dergilerini incelemeleri, sanatın günlük yaşamdaki örneklerini araştırmaları istenebilir. Bilimsel bilginin değişmesi ve gelişmesinin teknolojiyi ve insanlığı nasıl etkilediğine yönelik somut örnekler üzerinden paylaşımlar yapmaları istenebilir. Öğrencilerin ilgi duydukları sanat dallarını araştırmaları sağlanabilir.
Destekleme Öğrencilerin bilimsel ve teknolojik gelişmelerin insan hayatına etkisini yorumlayabilmeleri için görsel ve işitsel materyaller kullanılabilir. Resim çizme, şarkı söyleme gibi sanatsal çalışmalar yaptırılabilir.