2. SINIF TÜRKÇE DERSİ KAZANIMLARI - TYMM

1. TEMA: DEĞERLERİMİZLE VARIZ

İlkokul Türkçe Dersi (2.Sınıf)

Bu temada nezaket kuralları ve erdemler vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 38
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Saymak-Okumak, KB1. Yazmak-Çizmek, KB1. Bulmak-Seçmek, KB1. Belirlemek-İşaret Etmek, KB2.3. Özetleme, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.8. Sorgulama, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme), KB2.20. Sentezleme, KB3.1. Karar Verme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E3.1. Uzmanlaşma, E3.2. Odaklanma, E3.3. Yaratıcılık

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık Becerisi), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi), SDB2.1. İletişim
Değerler D7. Estetik, D14. Saygı, D16. Sorumluluk
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.2.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    a) Dinleyeceklerini/izleyeceklerini amacına ve ilgi alanına uygun olarak seçer.
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
    c) Dinleme esnasında konuşmaya dâhil olmak için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.2.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    b) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
    c) Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen olayların öncesi hakkında tahminde bulunur.
    ç) Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen olayların sonrası hakkında tahminde bulunur.
  • T.D.2.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    a) Dinlediği/izlediği metindeki olayları belirler.
    b) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
  • T.K.2.1. Konuşmalarını yönetebilme
    ç) Konuşma sırasında dinleyiciler ile göz teması kurar.
    d) İletişim sırasında uygun zamanda söz alır.
  • T.K.2.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    a) Dinlediklerini/izlediklerini ifade ederken ön bilgilerini kullanır.
    e) Dinlediği/izlediği veya okuduğu bir metindeki olayları oluş sırasına göre kendi ifadeleriyle anlatır.
    h) Konuşmalarını desteklemek için görseller kullanır.
  • T.K.2.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    a) Konuşmalarında konuşma hızını ayarlar.
    c) Konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
    ç) Konuşmalarında, sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    e) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
  • T.O.2.1. Okuma sürecini yönetebilme
    a) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerini inceler.
    c) Kuralına uygun sesli ve sessiz okur.
    ç) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.2.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Okuduğu metindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
    b) Okuyacağı metnin başlığından ve görsellerinden hareketle metnin konusu hakkında tahminde bulunur.
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
  • T.O.2.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    a) Okuduğu metindeki karakter, olay ve bilgileri açıklar.
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
  • T.Y.2.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Verilen bir yazma görevini hazırlık yaparak yazar.
  • T.Y.2.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    a) Bir metinde eksik bırakılan cümleleri ön bilgilerini kullanarak yazar.
    b) Yarım bırakılan bir metni ön bilgilerinden hareketle yazar.
    c) Bir sözcüğün anlamına ilişkin tahminlerini bağlamdan yararlanarak yazar.
    f) Yazılarında sözcükleri anlamına uygun kullanır.
    g) Dinlediği/izlediği veya okuduğu bir metindeki olayları oluş sırasına göre kendi ifadeleriyle yazar.
    ğ) Basit yönergeler yazar.
  • T.Y.2.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Anlamını bilmediği sözcüğün anlamını çevrim içi veya basılı kaynaklardan araştırarak yazar.
    c) Yazılarında sözcükleri yerinde kullanır.
    g) Yazılarında yazım alanını uygun şekilde (yazıyı sayfaya hizalama, paragraf başı, satır sonuna sığmayan sözcükler vb.) kullanır.
    ğ) Yazılarında noktalama işaretlerini (nokta, kesme işareti, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti, soru işareti, kısa çizgi) kuralına uygun kullanır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerisine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar azim, çalışkanlık, nezaket, öz denetim, saygı, sevgi, sorumluluk alma
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, öz değerlendirme formu, çalışma kâğıdı, dereceli puanlama anahtarı, oyun temelli değerlendirme kullanılarak değerlendirilebilir. Okuduğunu ve dinlediğini anlama, yazma ve konuşma becerisini içine alan bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin birinci sınıfta yer alan dinleme, konuşma, okuma ve yazma ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip olduğu kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik konuşma, yazma, okuma ve dinleme çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • Öğrencilerin okuma materyalleri ile ilk karşılaştıklarında okuma materyallerinin temel bölümleri (ön kapak, arka kapak, içindekiler, organizasyon şeması, sözlük ve kaynakça) tanıtılır.
  • İşlenecek metinle ilgili belirlenen video, sunu, şarkı gibi materyal veya soru-cevap, beyin fırtınası, tartışma gibi etkinliklerle metinle iletişim kurulması ve metnin içeriğinin merak edilmesi sağlanır (E1.1).
  • Metnin görselleri ve başlığı incelenerek metinde geçen bilgiler/olaylar ve metnin konusu hakkında tahminde bulunulur (KB2.10, KB2.11, KB2.12, KB2.16). Tahminler ifade edilirken uygun zamanda söz alınması gerektiği hatırlatılır (D14). Görsellerin incelenmesi esnasında görsel okuryazarlığı desteklenir (OB4). Bu süreç; gözlem formu, kontrol listesi, çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metin, vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde örnek olarak okunur. Sesli okuma yapılırken metnin dinleme kurallarına uygun dinlenmesi istenir (D14, SDB2.1). Bu süreç, gözlem formu veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Dinleme esnasında metnin konusu ile ön bilgiler arasında bağlantı kurularak dinlenmesi ve okumalarda bu hususa dikkat edilmesi gerektiği vurgulanır (SDB1.1, KB2.7). Bu süreç, çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir. Daha sonra metnin kurallarına uygun bir şekilde sessiz okunması istenir. Süreç kontrol listesi veya öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir. Sessiz okuma esnasında anlamı bilinmeyen sözcüklerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır (KB1, KB3.1). Sessiz okuma tamamlandıktan sonra noktalama işaretlerine dikkat edilerek sesli okuma çalışmaları yaptırılır. Sesli okuma becerilerinin geliştirilmesine yönelik yöntem ve tekniklerden faydalanılır (E3.1). Sesli okumanın uygun oturuş pozisyonunda ve metinle göz arasındaki mesafeye dikkat edilerek yapılması istenir. Bu süreç; gözlem formu, kontrol listesi veya öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Dinleme esnasında öğrencilere dinleyeceklerine odaklanmaları, uygun oturuş pozisyonu almaları, sessiz olmaları gibi dinleme kuralları hatırlatılır (D14, E3.2). Bu süreç, gözlem formu veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Metnin uygun (giriş bölümünün sonu, gelişme bölümünün sonu gibi) bölümlerinde metin durdurularak olayların öncesi ve sonrası hakkında tahminde bulunulmasına yönelik çalışmalar yapılır (KB2.12, KB2.10). Dinleme esnasında metindeki olayların belirlenmesine yönelik çalışmalar yaptırılır (KB1). Bu süreç, gözlem formu veya çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin konusu ile öğrencilerin ön bilgileri arasında bağlantı kurulmasını sağlamaya yönelik çalışmalar yaptırılır (SDB1.1, KB2.7, KB2.20). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Dinleme/izleme ve okuma esnasında tespit edilen anlamı bilinmeyen sözcüklerin anlamlarına ilişkin tahminlerini metinde geçtiği anlamda bağlamdan bulması ve yazması sağlanır. Sonrasında bu tahmini çevrim içi veya basılı kaynaklardan (resimli sözlük, sözlük, kelime haritası, kelime kartları ve benzer araçlardan) buldurulur (KB1, KB2.6). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir. Çevrim içi yapılacak araştırma sürecinde dijital ve bilgi okuryazarlığı desteklenir (OB1, OB2). Anlamı yeni öğrenilen sözcüklerin cümle içinde kullanılmasına yönelik çalışmalar yaptırılır. Yeni öğrenilen sözcüklerden hareketle öğrencilerin kendi ilgileri doğrultusunda duygu ve düşüncelerini sözlü veya yazılı olarak serbestçe ifade edebilecekleri bir metin oluşturmaları istenerek bağımsızlık eğilimleri desteklenir (KB1, E1.2). Bu süreç, kontrol listesi ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin konusuna ve metinde yer alan olaylar/bilgilere yönelik yapılan tahminler üzerine konuşulur. İpuçları ile metnin konusu ve olaylar/bilgiler buldurulur (KB1, KB2.10, KB2.11). Yapılan tahminlerin doğruluğunun kontrol edilmesi sağlanır (KB2.8). Bu süreç, gözlem formu veya çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin konusu buldurulduktan sonra metnin konusu ile ilgili öğrencilerin kendi yaşantılarından örnekler anlatmaları istenir. Konuşma sırasında olayların oluş sırasına göre anlatılması, konuşmaları desteklemek için dinleyicilerle göz teması kurulması, konuşma hızının ayarlanması, vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek konuşulması ve sözcüklerin yerinde, anlamına uygun kullanılması istenir (SDB1.2). Konuşma etkinlikleriyle iletişim becerisi desteklenir (SDB2.1, D16). Bu süreç; gözlem formu, kontrol listesi, çalışma kâğıdı, dereceli puanlama anahtarı veya oyun temelli değerlendirme kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metin okunduktan sonra metindeki karakter, olay ve bilgilerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır (KB1, KB3.1). Bu süreç, kontrol listesi veya çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin anlaşılıp anlaşılmadığına yönelik yazılı veya sözlü ifade edilebilecek etkinlikler yapılır (KB1). Etkinliklerin yazılı şekilde ifade edildiği kısımlarda yazının sayfaya hizalanması, paragraf başı kullanılması ve satır sonuna sığmayan sözcüklerin kurala uygun yazılması istenir. Yazılarında anlamlı ve kurallı cümleler kurmaları, noktalama işaretlerini kuralına uygun kullanmaları sağlanır (KB1). Metinle ilgili soruların sözlü olarak cevaplanması sırasında uygun zamanda söz alınması gerektiği hatırlatılır (SDB2.1). Öğrencilerin konuşmaları sırasında kendi potansiyellerini fark etmelerini sağlayacak dönütlerle öz farkındalık/kendini tanıma desteklenir (SDB1.1). Öğrenciler kendini ifade ederken öğrencilere öz güvenlerini artıracak dönütler verilir (E1.5, SDB2.1). Bu süreç; gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı, oyun temelli değerlendirme, kontrol listesi veya çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden sınıf içerisinde dinlediği/izlediği metnin konusu ile ilişkili ilgi alanlarına uygun metin seçip dinleme/izlemeleri istenir (KB1, E1.2). Öğrencilerden seçip dinledikleri/izledikleri metnin konusu ile sınıf içerisinde dinlediği/izlediği metnin konusu arasında bağlantılar kurarak kendilerini sözlü veya yazılı olarak ifade etmeleri istenir (KB1, KB2.7). İfadelerini desteklemek için görseller oluşturulur (KB1, E3.3). Görsel oluşturulurken görselin kendi bakış açısını yansıtacak nitelikte olmasına vurgu yapılır (D7). Bu süreç; kontrol listesi, gözlem formu, performans görevi, öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metinde yer alan olayların oluş sırasına göre ifade edildiği yazma çalışmaları yaptırılır. Daha sonra farklı bir etkinlik olarak metin veya cümlelerdeki eksik bırakılan yerlerin ön bilgilerden hareketle uygun ifadelerle tamamlanmasına yönelik çalışmalar yapılır (KB2.20, KB2.13, KB2.3). Yazma çalışmasına başlanılmadan önce eksik bırakılan kısmın zihinde tasarlanması istenir. Bu süreç; gözlem formu, performans görevi, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı veya çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Düzeye uygun yönergeler yazılmasına yönelik etkinlikler yapılır (KB1). Bu süreç, kontrol listesi kullanarak değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

2. TEMA: ATATÜRK VE ÇOCUK

İlkokul Türkçe Dersi (2.Sınıf)

Bu temada Gazi Mustafa Kemal Atatürk, millî egemenlik, millî irade, millî kimlik, Millî Mücadele, kahramanlık, cesaret, fedakârlık, gazilik, şehitlik, vatanseverlik vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 38
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Saymak-Okumak, KB1. Yazmak-Çizmek, KB1. Bulmak-Seçmek, KB1. Belirlemek-İşaret Etmek, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.14. Yorumlama, KB2.15. Yansıtma, KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme), KB2.17. Değerlendirme, KB3.1. Karar Verme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.2. Sorumluluk, E3.4. Gerçeği Arama

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık Becerisi), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma Becerisi), SDB2.1. İletişim
Değerler D14. Saygı, D16. Sorumluluk
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.2.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
    c) Dinleme esnasında konuşmaya dâhil olmak için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.2.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Dinlediklerini yaşantı ve ön bilgileriyle karşılaştırarak çıkarımda bulunur.
    b) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
    e) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki iletileri doğruluk, gerçeklik açısından ön bilgileriyle karşılaştırır.
    ğ) Dinlediklerine/izlediklerine yönelik düşüncelerini ifade eder.
  • T.D.2.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    b) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
  • T.K.2.1. Konuşmalarını yönetebilme
    ç) Konuşma sırasında dinleyiciler ile göz teması kurar.
    d) İletişim sırasında uygun zamanda söz alır.
    e) Konuşmalarında selamlaşma ve hitap ile ilgili ifadeler kullanır.
  • T.K.2.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    b) Görsellerden hareketle olayların oluş sırası hakkında tahminlerde bulunur.
    c) Dinledikleri/izledikleri veya okudukları metinlerdeki kişilerin benzer ve farklı yönlerini açıklar.
  • T.K.2.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    a) Konuşmalarında konuşma hızını ayarlar.
    c) Konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
    ç) Konuşmalarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    e) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
  • T.O.2.1. Okuma sürecini yönetebilme
    a) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerini inceler.
    c) Kuralına uygun sesli ve sessiz okur.
    ç) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.2.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    a) Okuduğu metindeki bilgiler ile ön bilgileri arasında bağlantı kurar.
    b) Okuyacağı metnin başlığından ve görsellerinden hareketle metnin konusu hakkında tahminde bulunur.
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
    d) Okuduğu metindeki iletileri ön bilgileri ile karşılaştırır.
    f) Okuduğu metindeki zıt anlamlı sözcükleri bulur.
  • T.O.2.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
  • T.Y.2.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Verilen bir yazma görevini hazırlık yaparak yazar.
  • T.Y.2.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    c) Bir sözcüğün anlamına ilişkin tahminlerini bağlamdan yararlanarak yazar.
    ç) Eksik bırakılan bir metni tahminleri doğrultusunda yazarak tamamlar.
    f) Yazılarında sözcükleri anlamına uygun kullanır.
    l) Yazılarında örneklendirmeye yer verir.
    m) Dinlediği/izlediği veya okuduğu metindeki neden sonuç ilişkisini yazar.
  • T.Y.2.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Anlamını bilmediği sözcüğün anlamını çevrim içi veya basılı kaynaklardan araştırarak yazar.
    c) Yazılarında sözcükleri yerinde kullanır.
    f) Büyük harfleri kuralına uygun yazar.
    ğ) Yazılarında noktalama işaretlerini (nokta, kesme işareti, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti, soru işareti, kısa çizgi) kuralına uygun kullanır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerisine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar cesaret, cumhuriyet, İstiklâl Marşı, kahramanlık, Mustafa Kemal Atatürk, millî egemenlik, millî irade, Millî Mücadele, vatanseverlik
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, öz değerlendirme formu, çalışma kâğıdı, dereceli puanlama anahtarı, oyun temelli değerlendirme kullanılarak değerlendirilebilir. Okuduğunu ve dinlediğini anlama, yazma ve konuşma becerisini içine alan bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan dinleme, konuşma, okuma ve yazma ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip olduğu kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik konuşma, yazma, okuma ve dinleme çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • Bu temadaki okuma etkinliklerinde farklı yazı karakterleri ile yazılmış yazıları okumaları sağlanır. Her türlü basılı içerik, katalog, tabela, reklam panoları, kitap kapakları gibi çeşitli yüzeylerdeki farklı yazı karakterleri ile yazılmış yazıları okumaları sağlanır.
  • İşlenecek metinle ilgili belirlenen video, sunu, şarkı gibi materyal veya etkinliklerle metnin içeriğinin merak edilmesi sağlanır (E1.1).
  • Metnin görselleri ve başlığı incelenerek metnin konusu, metinde geçen bilgiler/olaylar ve olayların oluş sırası hakkında tahminde bulunulur (KB2.10, KB2.12). Tahminler ifade edilirken uygun zamanda söz alınması gerektiği hatırlatılır (D14). Görsellerin incelenmesi esnasında görsel okuryazarlığı desteklenir (OB4). Bu süreç; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı veya çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metin, vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde örnek olarak okunur. Sesli okuma yapılırken metnin dinleme kurallarına uygun dinlenmesi istenir (D14). Daha sonra öğretmeni takip ederek (yankılayıcı okuma) sesli okuma ve öğretmenle (koro hâlinde okuma) sesli okuma çalışmaları yapılır. Daha sonra öğrencilerden metni kurallarına uygun bir şekilde sessiz okumaları istenir (KB1). Okuma yapılırken ön bilgilerle bağlantı kurulması istenir. Sessiz okuma esnasında anlamı bilinmeyen sözcüklerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır (KB3.1). Sessiz okuma tamamlandıktan sonra noktalama işaretlerine dikkat edilerek sesli okuma çalışmaları yaptırılır (KB1). Sesli okuma becerilerinin geliştirilmesine yönelik yöntem ve tekniklerden faydalanılır. Sesli okumanın uygun oturuş pozisyonunda ve metinle göz arasındaki mesafeye dikkat edilerek yapılması istenir. Bu süreç; gözlem formu, kontrol listesi, öz değerlendirme formu veya çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Dinleme esnasında öğrencilere yaşantı ve ön bilgilerinden yararlanmaları, dinleyeceklerine odaklanmaları, uygun oturuş pozisyonu almaları, sessiz olmaları gibi dinleme kuralları hatırlatılır (D14). Dinleme esnasında anlamı bilinmeyen sözcüklerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır. Bu süreç; gözlem formu, kontrol listesi, öz değerlendirme formu ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Dinleme/izleme ve okuma esnasında tespit edilen anlamı bilinmeyen sözcüklerin anlamlarına ilişkin tahminlerini metinde geçtiği anlamda bağlamdan bulması ve yazması sağlanır. Sonrasında bu tahmini çevrim içi veya basılı kaynaklardan (resimli sözlük, sözlük, kelime haritası, kelime kartları ve benzer araçlardan) araştırılarak buldurulur (KB1, KB2.6). Çevrim içi yapılacak araştırma sürecinde dijital ve bilgi okuryazarlığı desteklenir (OB1, OB2). Anlamı yeni öğrenilen sözcüklerin cümle içinde kullanılmasına yönelik çalışmalar yaptırılır (KB1). Yeni öğrenilen sözcüklerden hareketle öğrencilerin kendi ilgileri doğrultusunda duygu ve düşüncelerini sözlü veya yazılı olarak serbestçe ifade edebilecekleri bir metin oluşturmaları istenerek bağımsızlık eğilimleri desteklenir (KB1, KB2.14, KB2.15, E1.2). Bu süreç; gözlem formu, kontrol listesi, oyun temelli değerlendirme ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin konusunu bulmaya yönelik çalışmalar yapılır (KB1). Metnin konusuna yönelik metinle etkileşim öncesinde yapılan tahminlerle metnin konusu arasındaki tutarlılık karşılaştırılır (KB2.7). Metne yönelik duygu ve düşüncelerin ifade edilmesi sağlanır (SDB1.3). Bu süreç; gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin anlaşılıp anlaşılmadığına yönelik sözlü ifade edilebilecek etkinlikler yapılır (KB1, KB2.17). Metinle ilgili sorulara cevap verilmesi istenir. Metinle ilgili soruların sözlü olarak cevaplanması esnasında uygun zamanda söz alınması gerektiği hatırlatılır (SDB2.1). Sorular cevaplanırken öğrencilerin potansiyellerini fark etmelerini sağlayacak dönütlerle öz farkındalık/kendini tanıma desteklenir (SDB1.1). Öğrencilerin kendini ifade ederken öz güvenlerini artıracak dönütler verilir (E1.5). Bu süreç; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, oyun temelli değerlendirme ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin konusu buldurulduktan sonra öğrencilerden metnin konusu ile ilgili kendi yaşantılarından örnekler vermeleri istenir (KB2.10). Konuşma sırasında selam ve hitap ifadelerinin kullanılmasına, vurgu ve tonlamaya dikkat edilmesine, dinleyiciler ile göz teması kurulmasına, konuşma hızının ayarlanmasına, anlamlı ve kurallı cümleler kullanmalarına dikkat edilir. Konuşma esnasında duygu ve düşüncelerin fark edilmesi yoluyla iletişim becerisi desteklenir (SDB2.1). Bu süreç; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, oyun temelli değerlendirme ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metin okunurken zıt anlamlı sözcüklerin belirlenmesine ve belirlenen sözcüklerin cümle içinde kullanılmasına yönelik çalışmalar yapılır (KB1). Bu süreç, oyun temelli değerlendirme ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Dinleme bittikten sonra metindeki iletilerin ön bilgilerle karşılaştırılarak doğruluk, gerçeklik açısından ifade edilmesi istenir (KB2.7, E3.4). This process can be evaluated using an observation form or a rubric. Metindeki iletilerin ön bilgiler ile karşılaştırılarak ifade edilmesine yönelik çalışma yapılır (KB2.7). Bu süreç, çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metindeki karakterlerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır (KB1). Karakterlerin benzer ve farklı yönlerinin yazılı veya sözlü ifade edilmesi sağlanır (KB2.7). Bu süreç, dereceli puanlama anahtarı ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metindeki olayların neden sonuç ilişkisinin belirlenmesi sağlanır (KB1, KB2.16). Neden sonuç ilişkisi ile ilgili öğrencilerin yaşantısından örnekler vereceği yazma çalışmaları yapılır. Yazılarında anlamlı ve kurallı cümleler kurmaları, noktalama işaretlerini kurala uygun kullanmaları sağlanır (KB1). Bu süreç; dereceli puanlama anahtarı, oyun temelli değerlendirme ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Gelişme veya sonuç kısmı eksik bırakılmış bir metnin tahminlerden hareketle tamamlanmasına yönelik planlı yazma çalışmaları yapılır (KB1, KB2.13, D16). Metnin eksik bırakılan yeri tamamlanırken büyük harflerin kurala uygun yazılması ve noktalama işaretlerinin kurala uygun kullanılması sağlanır (E2.2). Bu süreç; gözlem formu, performans görevi, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, oyun temelli değerlendirme ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

3. TEMA: DOĞADA NELER OLUYOR?

İlkokul Türkçe Dersi (2.Sınıf)

Bu temada doğa, çevre, doğal kaynakları tasarruflu kullanma vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 38
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Saymak-Okumak, KB1. Yazmak-Çizmek, KB1. Belirlemek-İşaret Etmek, KB2.4. Çözümleme, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.14. Yorumlama, KB2.17. Değerlendirme, KB2.20. Sentezleme, KB3.1. Karar Verme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.5. Oyunseverlik, E3.7. Sistematik Olma, E3.8. Soru Sorma

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum
Değerler D7. Estetik, D14. Saygı, D16. Sorumluluk
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.2.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
    c) Dinleme esnasında konuşmaya dâhil olmak için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.2.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    b) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
    g) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki farklı nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
  • T.D.2.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    b) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
  • T.K.2.1. Konuşmalarını yönetebilme
    c) Konuşma amacına göre konuşmasını belirler.
    ç) Konuşma sırasında dinleyiciler ile göz teması kurar.
    d) İletişim sırasında uygun zamanda söz alır.
  • T.K.2.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    ç) Verilen görsellerden hareketle karakterleri veya nesneleri benzer özelliklerine göre sınıflandırarak anlatır.
    ğ) Dinlediği/izlediği veya okuduğu metindeki neden sonuç ilişkisini söyler.
  • T.K.2.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    a) Konuşmalarında konuşma hızını ayarlar.
    c) Konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
    ç) Konuşmalarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    e) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
  • T.K.2.5. Konuşma sürecini değerlendirebilme
    a) Konuşmasında fark ettiği hataları düzeltir.
    c) Konuşmasındaki olumlu davranışları sonraki konuşmalarına aktarır.
  • T.O.2.1. Okuma sürecini yönetebilme
    a) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerini inceler.
    c) Kuralına uygun sesli ve sessiz okur.
    ç) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.2.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    b) Okuyacağı metnin başlığından ve görsellerinden hareketle metnin konusu hakkında tahminde bulunur.
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
    e) Okuduğu metindeki nesne ve kişileri özelliklerine göre sınıflandırır.
    g) Okuduğu metindeki iletilere katılıp katılmadığını ifade eder.
  • T.O.2.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
  • T.Y.2.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Verilen bir yazma görevini hazırlık yaparak yazar.
  • T.Y.2.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    c) Bir sözcüğün anlamına ilişkin tahminlerini bağlamdan yararlanarak yazar.
    f) Yazılarında sözcükleri anlamına uygun kullanır.
    i) Yazılı anlatımlarını desteklemek için görseller kullanır.
    k) Yazılarında benzetmelere yer verir.
  • T.Y.2.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Anlamını bilmediği sözcüğün anlamını çevrim içi veya basılı kaynaklardan araştırarak yazar.
    c) Yazılarında sözcükleri yerinde kullanır.
    ç) Yazışmalarında mesajlarını birden çok cümleyle açık ve anlaşılır şekilde ifade eder.
    d) Soru edatını (mı, mi) kuralına uygun yazar.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar doğa, hayvan, iklim, orman, sevgisi, tasarruf
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; gözlem formu, performans görevi, dereceli puanlama anahtarı, çalışma kâğıdı, öz değerlendirme formu, oyun temelli değerlendirme, kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Dinlediğini/izlediğini ve okuduğunu anlama, yazma ve konuşma becerisini içine alan bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan dinleme, konuşma, okuma ve yazma ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip olduğu kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik konuşma, yazma, okuma ve dinleme çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • İşlenecek metinle ilgili belirlenen video, sunu, şarkı gibi materyal veya etkinliklerle metinle etkin iletişim kurulması ve metnin içeriğinin merak edilmesi sağlanır (E1.1, E2.5).
  • Metnin görselleri ve başlığı incelenerek metnin konusu hakkında tahminde bulunulması istenir (KB2.12). Tahminler ifade edilirken uygun zamanda söz alınması gerektiği hatırlatılır (D14). Görsellerin incelemeleri esnasında görsel okuryazarlığı desteklenir (OB4). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metin, vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde örnek olarak okunur. Sesli okuma yapılırken metnin dinleme kurallarına uygun dinlenmesi istenir (D14). Daha sonra öğretmeni takip ederek (yankılayıcı okuma) sesli okuma ve öğretmenle (koro hâlinde okuma) sesli okuma çalışmaları yapılır. Anlaşılabilir, uygun bir hızda ve noktalama işaretlerine dikkat edilerek sesli okuma çalışmaları yaptırılır. Sesli okuma esnasında öğrencilerden metni parmakla takip etmeden, uygun oturuş pozisyonunda, metin ve göz arasındaki mesafeye dikkat ederek okumaları istenir. Okuma esnasında öğrencilere metinde anlamı bilinmeyen sözcükleri belirlemeye yönelik çalışmalar yaptırılır (KB1, KB3.1). Bu süreç, gözlem formu ve kontrol listesiyle değerlendirilebilir.
  • Dinleme esnasında dinleme içeriğine uygun yöntem ve teknikler kullanılarak kurallara uygun dinleme yapılması sağlanır (SDB2.1, D14). Dinleme esnasında anlamı bilinmeyen sözcüklerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır. Bu süreç, gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Dinleme/izleme ve okuma esnasında tespit edilen anlamı bilinmeyen sözcüklerin anlamlarına ilişkin tahminlerini metinde geçtiği anlamda bağlamdan bulması ve yazması sağlanır (KB2.6). Bu tahmini çevrim içi veya basılı kaynaklardan (resimli sözlük, sözlük, kelime haritası, kelime kartları ve benzer araçlardan) doğrulaması istenir. Çevrim içi yapılacak araştırma sürecinde dijital ve bilgi okuryazarlığı desteklenir (OB1, OB2). Anlamı yeni öğrenilen sözcüklerin cümle içinde kullanılmasına yönelik çalışmalar yapılır. Yeni öğrenilen sözcüklerden hareketle öğrencilerin kendi ilgileri doğrultusunda duygu ve düşüncelerini sözlü veya yazılı olarak serbestçe ifade edebilecekleri bir metin oluşturmaları istenerek bağımsızlık eğilimleri desteklenir (E1.2). Bu süreç, performans görevi ile değerlendirilebilir.
  • Metnin konusunun bulunmasına yönelik çalışmalar yapılır. Metnin konusuna yönelik metinle etkileşim öncesinde yapılan tahminlerle metnin konusu arasındaki tutarlılık karşılaştırılır (KB2.7). Bu süreç, çalışma kâğıdı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Metnin anlaşılıp anlaşılmadığına yönelik yazılı veya sözlü ifade edilebilecek değerlendirme etkinlikleri yapılır. Metinle ilgili soruların sözlü olarak cevaplanması sırasında konuşma hızının ayarlanması ve uygun zamanda söz alınması gerektiği hatırlatılır. Öğrenciler kendini ifade ederken onlara öz güvenlerini artıracak dönütler verilir (E1.5, KB3.1). Bu beceriler çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Metinde geçen nesne ve karakterlerin isimlerinin not alınması istenir. Nesne ve karakterlerin görselleriyle sınıflama etkinliği yapılır. Nesnelerin hangi özelliklerine göre karşılaştırılarak sınıflandırıldığının ifade edilmesi istenir (KB2.5, KB2.7). Bu süreç, dereceli puanlama anahtarı veya oyun temelli değerlendirme yöntemi ile değerlendirilebilir.
  • Metindeki neden sonuç ilişkilerinin belirlenmesine ve sözlü olarak ifade edilmesine yönelik çalışmalar yapılır (KB2.4). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
  • Metinde yer alan iletilere katılıp katılmama durumunun nedenleriyle ifade edilmesine yönelik etkinlikler yapılır (KB2.14). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
  • Metinle ilgili duygu ve düşüncelerin, görüşlerin veya çıkarımların ifade edildiği yazma çalışmaları yapılır. Daha sonra yazma içeriğinin destekleneceği görsel çizilmesi istenir. Öğrencilerden yazılarına başlamadan önce yazacaklarını zihinlerinde tasarlamaları ve yazma materyalini hazır hâle getirmeleri hatırlatılır. Yazılarda sözcüklerin yerinde ve anlamına uygun kullanılması ve yazı içeriğinde benzetmelere yer verilmesi istenir. Yazılarında soru edatının doğru kullanılması gerektiği hatırlatılır. Görsel oluşturulması esnasında görselin öğrencinin kendi bakış açısını yansıtacak nitelikte olmasına vurgu yapılarak estetik değeri desteklenir (D7, KB2.10). Bu süreç, çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Topluluk önünde temanın içeriğini yansıtacak hazırlıksız konuşma çalışması yaptırılır. Konuşma sırasında göz teması kurulması ve beden dilinin doğru kullanılması hatırlatılır. Öğretmen rehberliğinde konuşma hatalarının fark edilmesi ve düzeltilme sağlanır (SDB1.2). Konuşmalardaki olumlu davranışların devam ettirilmesi konusunda öğrenciler desteklenir (KB2.17). Bu süreç, öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden ilgi alanlarına yönelik bir konu hakkında görseller kullanılarak sunum hazırlanması ve sunum aşamalarının yazılması istenir. Sunum yazılırken mesajların açık ve anlaşılır şekilde ifade edilmesi ve noktalama işaretlerine dikkat edilmesi istenir. Hazırlanan sunumun yapılması ve sunum yapılırken konuşmalarda vurgu ve tonlamalara dikkat edilmesi sağlanır (D14, D16, SDB2.1, KB2.20, E3.7). Bu süreç, çalışma kâğıdı, kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Sunum dinlendikten sonra küçük gruplardan sunumla ilgili soru hazırlanması istenir (SDB2.2, E3.8). Soru hazırlanma aşamasında soru edatlarının doğru kullanılmasına dikkat edilir. Hazırlanan sorular sınıfa yöneltilir. Soruların sözlü olarak cevaplanması sırasında anlamlı cümleler kurulmasına dikkat edilir. Bu süreç, çalışma kâğıdı ve gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

4. TEMA: OKUMA SERÜVENİMİZ

İlkokul Türkçe Dersi (2.Sınıf)

Bu temada okuma alışkanlığı kazanma, kitap sevgisi, okuryazarlık becerileri vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 38
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Bulmak-Seçmek, KB1. Yazmak-Çizmek, KB2.2. Gözlemleme, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.8. Sorgulama, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.14. Yorumlama, KB2.15. Yansıtma, KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme), KB2.17. Değerlendirme, KB3.1. Karar Verme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.3. Girişkenlik, E3.8. Soru Sorma

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi), SDB2.1. İletişim
Değerler D4. Dostluk, D14. Saygı
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Matematik, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.2.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
    c) Dinleme esnasında konuşmaya dâhil olmak için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.2.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    b) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
    f) Dinlediği/izlediği metnin içindeki bilgileri doğruluk, gerçeklik açısından karşılaştırır.
  • T.D.2.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    b) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
  • T.D.2.4. Dinleme/izleme sürecine etki eden durumları gözden geçirebilme
    a) Dinleme/izleme yapacağı ortamın uygunluğunu gözden geçirir.
  • T.D.2.5. Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
    a) Dinleme/izleme sürecindeki hatalarını belirler.
    b) Dinlemesinde/izlemesinde belirlediği hatalarını düzeltir.
  • T.K.2.1. Konuşmalarını yönetebilme
    ç) Konuşma sırasında dinleyiciler ile göz teması kurar.
    d) İletişim sırasında uygun zamanda söz alır.
  • T.K.2.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    a) Dinlediklerini/izlediklerini ifade ederken ön bilgilerini kullanır.
  • T.K.2.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    a) Konuşmalarında konuşma hızını ayarlar.
    c) Konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
    ç) Konuşmalarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    d) Günlük hayatta karşılaştığı bir olayla ilgili düşüncelerini açık ve anlaşılır cümlelerle ifade eder.
    e) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
    g) Konuşmalarını jest ve mimiklerle destekler.
    ğ) Konuşmalarını desteklemek için beden dilini kullanır.
    h) Konuşma sürecinde beden dilini yerinde kullanır.
  • T.O.2.1. Okuma sürecini yönetebilme
    a) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerini inceler.
    c) Kuralına uygun sesli ve sessiz okur.
    ç) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.2.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    b) Okuyacağı metnin başlığından ve görsellerinden hareketle metnin konusu hakkında tahminde bulunur.
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
  • T.O.2.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
    ç) Okuduğu metindeki içerik ve görsel (tablo, grafik, broşür gibi) arasındaki ilişkiyi belirler.
  • T.O.2.4. Okuma sürecine etki eden durumları gözden geçirebilme
    b) Okuma yapacağı ortamın fiziksel özelliklerini dikkate alarak okur.
  • T.Y.2.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Verilen bir yazma görevini hazırlık yaparak yazar.
  • T.Y.2.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    f) Yazılarında sözcükleri anlamına uygun kullanır.
  • T.Y.2.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Anlamını bilmediği sözcüğün anlamını çevrim içi veya basılı kaynaklardan araştırarak yazar.
    c) Yazılarında sözcükleri yerinde kullanır.
    e) Kısaltmaları kuralına uygun yazar.
  • T.Y.2.5. Yazma sürecini değerlendirebilme
    a) Yazılarında hatalarını bulur.
    b) Yazılarında belirlediği hataları düzeltir.
    c) Yazılarındaki uygun davranışları sonraki yazılarına aktarır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerisine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar bilgi okuryazarlığı, dil sevgisi, görsel okuryazarlık, kitaplar, okuma alışkanlığı, okuma sevgisi
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; gözlem formu, çalışma kâğıdı, öz değerlendirme formu, kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Dinlediğini/izlediğini ve okuduğunu anlama, yazma ve konuşma becerisini içine alan bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan dinleme, konuşma, okuma ve yazma ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip olduğu kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik konuşma, yazma, okuma ve dinleme çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • İşlenecek metinle ilgili belirlenen video, sunu, şarkı gibi materyal veya etkinliklerle metnin içeriğinin merak edilmesi sağlanır (E1.1).
  • Metnin görselleri ve başlığı incelenerek metnin konusu hakkında tahminde bulunulması istenir (KB2.11, KB2.12, KB2.10, KB3.1, E3.8, E1.1, SDB2.1). Tahminler ifade edilirken uygun zamanda söz alınması gerektiği hatırlatılır (D14). Görsellerin incelemeleri esnasında görsel okuryazarlığı desteklenir (OB4). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metin, vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde örnek olarak okunur. Sesli okuma yapılırken metnin dinleme kurallarına uygun dinlenmesi istenir (D14, SDB2.1, D4). Daha sonra okuma yapılacak ortamın fiziksel özellikleri dikkate alınarak kurallara uygun bir şekilde sessiz okuma yapılması istenir (KB2.2). Sessiz okuma esnasında anlamı bilinmeyen sözcüklerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır. Sessiz okuma tamamlandıktan sonra noktalama işaretlerine dikkat edilerek sesli okuma çalışmaları yaptırılır. Sesli okuma esnasında uygun oturuş pozisyonunda, metin ve göz arasındaki mesafeye dikkat edilerek okuma yapılması istenir. Bu süreç, kontrol listesi kullanılarak gözlenebilir.
  • Dinleme öncesinde dinleme yapılacak ortamın gözden geçirilmesi ve ortamla ilgili düşüncelerin ifade edilmesi istenir. Dinleme esnasında öğrencilerden dinleyeceklerine odaklanmaları, uygun oturuş pozisyonu almaları, sessiz olmaları gibi dinleme kuralları hatırlatılır (D14). Daha sonra dinleme sürecindeki hataların tespit edilmesi istenir (SDB1.2). Hatalar tespit edildikten sonra tekrar dinleme yapılarak bu hataların düzeltilmesi istenir (KB2.17). Bu süreç, öz değerlendirme formu ve kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
  • Dinleme/izleme ve okuma esnasında tespit edilen anlamı bilinmeyen sözcüklerin anlamları çevrim içi veya basılı kaynaklardan (resimli sözlük, sözlük, kelime haritası, kelime kartları ve benzer araçlardan) buldurulur (KB1, KB2.15). Çevrim içi yapılacak araştırma sürecinde dijital ve bilgi okuryazarlığı desteklenir (OB1, OB2). Anlamı yeni öğrenilen sözcüklerin cümle içinde kullanılması istenir (KB1). Yeni öğrenilen sözcüklerden hareketle öğrencilerin kendi ilgileri doğrultusunda duygu ve düşüncelerini sözlü veya yazılı olarak serbestçe ifade edebilecekleri bir metin oluşturmaları istenerek bağımsızlık eğilimleri desteklenir (E1.2). Bu süreç, çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin konusuna yönelik yapılan tahminler üzerine konuşulur. İpuçları ile metnin konusu buldurulur. Metnin konusuna yönelik yapılan tahminlerin doğruluğu kontrol edilir (KB2.6, KB2.13). Bu süreç, gözlem formu ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metinle etkileşim öncesinde video, sunu, şarkı vb. materyal veya etkinlikler yoluyla dönütler doğrultusunda metin ile bağlantı kurdurulur (KB2.16). Bu süreç, çalışma kâğıdı ve gözlem formuyla değerlendirilebilir.
  • Metnin anlaşılıp anlaşılmadığına yönelik yazılı veya sözlü ifade edilebilecek değerlendirme etkinlikleri yapılır. Metinle ilgili sorular sözlü olarak cevaplanırken uygun zamanda söz alınması gerektiği hatırlatılır. Öğrencilerin kendini ifade etmeleri esnasında öz güvenlerini artıracak dönütler verilir (E1.5, D14). Bu süreç, öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metindeki iletilerin doğruluk, gerçeklik açısından karşılaştırılmasına yönelik çalışmalar yapılır (KB2.7, KB2.17, KB2.8, KB2.14). Bu süreç, çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin konusu buldurulduktan sonra metnin konusu ile ilgili öğrencilerin kendi yaşantılarından örnekler anlatmaları istenir. Okuduğu metindeki içerik ve görsel (tablo, grafik, broşür gibi) arasındaki etkileşim hakkında konuşmaları istenir. Konuşma sırasında konuşmalarını desteklemek için beden dilinin kullanılması, ilgili düşüncelerin açık ve anlaşılır cümlelerle ifade edilmesi sağlanır (KB2.13). Konuşma yapılırken iletişim becerisi desteklenir (SDB2.1). Bu süreç, gözlem formu ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metinle ilgili duygu ve düşüncelerin, görüşlerin veya çıkarımların yazılı olarak ifade edilmesine yönelik çalışmalar yapılır (E2.3). Yazmaya başlamadan önce yazma materyalinin ve ortamının yazmaya uygun hâle getirilmesi, yazmadan önce yazılacakların zihinde tasarlanması gerektiği vurgulanır (KB1, KB2.15). Yazılarda sözcüklerin yerinde ve anlamına uygun kullanılması, anlamlı ve kurallı cümleler kurulması ve kısaltmaların kurala uygun yazılması istenir (KB1). Daha sonra yazılan metindeki hataların bulunması ve bulunan hataların düzeltilmesi istenir (KB2.15). Bu süreç, çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden ilgi alanlarına yönelik bir konu hakkında konuşmaları istenir. Konuşmalarda vurgu ve tonlamaya dikkat edilmesi, konuşma hızının ayarlanması, dinleyiciler ile göz teması kurulması, beden dilinin yerinde kullanılması sağlanır. Konuşma sırasında duygu durumlarını ve motivasyonlarını düzenlemelerini sağlayacak dönütler verilir (E1.5, SDB1.2). Bu süreç, gözlem formu ve kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

5. TEMA: YETENEKLERİMİZİ TANIYORUZ

İlkokul Türkçe Dersi (2.Sınıf)

Bu temada yeteneklerin keşfi vb. tema içeriğine uygun metinler işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 38
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Saymak-Okumak, KB1. Yazmak-Çizmek, KB1. Belirlemek-İşaret Etmek, KB1. Ölçmek-Sunmak, KB1. Bulmak-Seçmek, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.8. Sorgulama, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.3. Özetleme, KB3.1. Karar Verme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven)

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık Becerisi), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi), SDB2.1. İletişim
Değerler D14. Saygı
Okuryazarlık Becerileri OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Görsel Sanatlar, Müzik, Beden Eğitimi ve Oyun
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.2.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
    c) Dinleme esnasında konuşmaya dâhil olmak için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.2.2. Dinledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    b) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
  • T.D.2.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    a) Dinlediği/izlediği metindeki olayları belirler.
    b) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
    c) Dinlediği/izlediği farklı metinlerdeki iletilerin benzerlik ve farklılıklarını belirler.
  • T.K.2.1. Konuşmalarını yönetebilme
    ç) Konuşma sırasında dinleyiciler ile göz teması kurar.
    d) İletişim sırasında uygun zamanda söz alır.
    f) Belirlenen bir konuda konuşma planı hazırlar.
  • T.K.2.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    a) Dinlediklerini/izlediklerini ifade ederken ön bilgilerini kullanır.
  • T.K.2.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    a) Konuşmalarında konuşma hızını ayarlar.
    b) Dinleyici kitlesi ve konunun özelliğine göre hazırladığı plana uygun konuşur.
    c) Konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
    ç) Konuşmalarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    e) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
    h) Konuşma sürecinde beden dilini yerinde kullanır.
  • T.O.2.1. Okuma sürecini yönetebilme
    a) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerini inceler.
    b) Okuyacağı metni ilgi alanına göre seçer.
    c) Kuralına uygun sesli ve sessiz okur.
    ç) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.2.2. Okumaları ile ilgili anlam oluşturabilme
    b) Okuyacağı metnin başlığından ve görsellerinden hareketle metnin konusu hakkında tahminde bulunur.
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
  • T.O.2.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
    c) Okuduğu metindeki iletilerin benzerlik ve/veya farklılıklarını belirler.
  • T.Y.2.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Verilen bir yazma görevini hazırlık yaparak yazar.
    b) Verilen bir yazma görevini belirlediği yazı türüne göre yazar.
    c) Yazışmalarını selamlaşma ve hitap ifadeleriyle başlatır.
    ç) Yazışmalarını uygun ifadeleri kullanarak sonlandırır.
  • T.Y.2.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    f) Yazılarında sözcükleri anlamına uygun kullanır.
    g) Dinlediği/izlediği veya okuduğu bir metindeki olayları oluş sırasına göre kendi ifadeleriyle yazar.
  • T.Y.2.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Anlamını bilmediği sözcüğün anlamını çevrim içi veya basılı kaynaklardan araştırarak yazar.
    c) Yazılarında sözcükleri yerinde kullanır.
    ğ) Yazılarında noktalama işaretlerini (nokta, kesme işareti, virgül, iki nokta, ünlem, tırnak işareti, soru işareti, kısa çizgi) kuralına uygun kullanır.
  • T.Y.2.4. Yazma sürecine etki eden durumları gözden geçirebilme
    a) Yazma yapacağı ortamın uygunluğunu gözden geçirir.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerisine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar çocuk kültürü, dijital oyunlar, eğlence, geleneksel sanatlar, hayal, yetenek
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; gözlem formu, performans görevi, çalışma kâğıdı, kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Dinlediğini/izlediğini ve okuduğunu anlama, yazma ve konuşma becerisini içine alan bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan dinleme, konuşma, okuma ve yazma ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip olduğu kabul edilebilir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik konuşma, yazma, okuma ve dinleme çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • İşlenecek metinle ilgili belirlenen video, sunu, şarkı gibi materyal veya etkinliklerle metnin içeriğinin merak edilmesi sağlanır (E1.1).
  • Metnin görselleri ve başlığı incelenerek okunacak metnin konusu hakkında tahminde bulundurulur (KB2.12). Tahminler ifade edilirken uygun zamanda söz alınması gerektiği hatırlatılır (D14). Görsellerin incelenmesi esnasında görsel okuryazarlığı desteklenir (OB4). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metin, vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde örnek olarak okunur. Sesli okuma yapılırken metnin dinleme kurallarına uygun dinlenmesi istenir (D14, SDB2.1, D4). Daha sonra okuma yapılacak ortamın fiziksel özellikleri dikkate alınarak kurallara uygun bir şekilde sessiz okuma yapılması istenir (KB2.2). Sessiz okuma esnasında anlamı bilinmeyen sözcüklerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır. Sessiz okuma tamamlandıktan sonra noktalama işaretlerine dikkat edilerek sesli okuma çalışmaları yaptırılır. Sesli okuma esnasında uygun oturuş pozisyonunda, metin ve göz arasındaki mesafeye dikkat edilerek okuma yapılması istenir. Bu süreç, kontrol listesi kullanılarak gözlenebilir.
  • Dinleme esnasında öğrencilere dinleyeceklerine odaklanmaları, uygun oturuş pozisyonu almaları, sessiz olmaları gibi dinleme kuralları hatırlatılır (D14). Dinleme esnasında anlamı bilinmeyen sözcükleri belirlemeye yönelik çalışmalar yaptırılır. Bu süreç, gözlem formu veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Dinleme/izleme ve okuma esnasında tespit ettikleri anlamını bilmedikleri sözcüklerin anlamları çevrim içi veya basılı kaynaklardan (resimli sözlük, sözlük, kelime haritası, kelime kartları ve benzer araçlardan) buldurulur (KB2.6). Çevrim içi yapılacak araştırma sürecinde dijital okuryazarlığı desteklenir (OB2). Anlamı yeni öğrenilen sözcüklerin cümle içinde kullanılması istenir. Öğrenilen sözcüklerden hareketle öğrencilerin kendi ilgileri doğrultusunda duygu ve düşüncelerini sözlü veya yazılı olarak serbestçe ifade edebilecekleri cümle veya metin oluşturmaları istenerek bağımsızlıkları desteklenir (E1.2, KB3.1). Bu süreç, gözlem veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
  • Metnin konusu hakkında metinle etkileşim öncesinde yapılan tahminler üzerine konuşulur. İpuçları ile metnin konusu buldurulur (KB1, KB2.10). Öğrencilerden metnin konusuna yönelik yaptıkları tahminlerin doğruluğunu kontrol etmeleri istenir (KB2.8). İletişim sırasında uygun zamanda söz alınması gerektiği vurgulanır (SDB2.1). Metinle ilgili sorular cevaplanırken öğrencilerin kendi potansiyellerini fark etmelerini sağlayacak dönütlerle öz farkındalıkları desteklenir (SDB1.1). Bu süreç, gözlem formu veya çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerin metnin konusu ile ilgili kendi yaşantılarından örnekler vermelerini sağlayacak konuşma çalışmaları yapılır. Konuşma sırasında konuşma hızının ayarlanması, vurgu ve tonlamaya dikkat edilmesi sağlanır (SDB1.2). Konuşmalarda sözcüklerin yerinde ve anlamına uygun kullanılmasına, anlamlı ve kurallı cümleler kullanılmasına dikkat edilir. Bu süreç, gözlem formu veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metindeki iletiler hakkında konuşulur. Metindeki iletilerin benzerlik ve farklılıklarının belirlenmesine ve ifade edilmesine yönelik çalışmalar yapılır (KB2.7, KB1). Bu süreç, kontrol listesi veya çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Öğrencilere metinde yer alan olayları belirlemelerine ve olayların oluş sırasını kendi ifadeleriyle yazmalarına yönelik çalışmalar yaptırılır (KB1, KB2.3). Bu süreç, çalışma kâğıdı veya gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin konusu ile ilgili e-posta, mektup, anlık ileti gibi yazma çalışmaları yapılır (KB1). Yazışmalarda selamlaşma ve hitap ifadelerine yer verilmesi, yazışmaların uygun ifadelerle sonlandırılması sağlanır. Yazma çalışması sırasında sözcüklerin yerinde ve anlamına uygun kullanılmasına dikkat edilir. Yazma çalışmasına başlamadan önce yazılacakların zihinde tasarlanması, motivasyonun ve duygu durumlarının ayarlanması istenir (SDB1.2). Yazılarında anlamlı ve kurallı cümleler kurmaları, noktalama işaretlerini kurala uygun kullanmaları sağlanır (KB1). Yazma materyalinin ve ortamının yazmaya uygun hâle getirilmesi hatırlatılır. Bu süreç, çalışma kâğıdı, performans görevi veya gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Öğrencilerden ilgi alanlarına uygun, okudukları bir hikâye kitabı seçmeleri ve seçtikleri kitabı tanıtan bir sunum yapmaları istenir (KB1, E1.5). Öğrencilerden kitaplarını tanıtmak için konuşma planı oluşturmaları beklenir. Konuşmalarını hazırlanan plana uygun şekilde, beden dilini doğru kullanarak ve dinleyicilerle göz teması kurarak yapmaları sağlanır. Bu süreç, kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

6. TEMA: MUCİT ÇOCUK

İlkokul Türkçe Dersi (2.Sınıf)

Bu temada yeteneklerin keşfi vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 38
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Saymak-Okumak, KB1. Yazmak-Çizmek, KB1. Bulmak-Seçmek, KB1. Belirlemek-İşaret Etmek, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.14. Yorumlama, KB3.1. Karar Verme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E3.2. Odaklanma

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık Becerisi), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi), SDB2.1. İletişim, SDB3.1. Uyum
Değerler D14. Saygı, D16. Sorumluluk
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.2.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
    c) Dinleme esnasında konuşmaya dâhil olmak için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.2.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    b) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
    c) Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen olayların öncesi hakkında tahminde bulunur.
    ç) Dinlediklerinde/izlediklerinde geçen olayların sonrası hakkında tahminde bulunur.
  • T.D.2.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    b) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
    ç) Dinlediğindeki/izlediğindeki söylem ve görsel arasındaki ilişkiyi belirler.
  • T.K.2.1. Konuşmalarını yönetebilme
    ç) Konuşma sırasında dinleyiciler ile göz teması kurar.
    d) İletişim sırasında uygun zamanda söz alır.
  • T.K.2.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    d) Konuşmalarında zıt anlamlı sözcükleri kullanır.
  • T.K.2.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    a) Konuşmalarında konuşma hızını ayarlar.
    c) Konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
    ç) Konuşmalarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    e) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
    f) Konuşmalarında bağlama ögelerini (ile, ve, ama, çünkü) doğru kullanır.
  • T.K.2.4. Konuşma sürecine etki eden durumları gözden geçirebilme
    a) Konuşma yapacağı ortamın uygunluğunu gözden geçirir.
  • T.O.2.1. Okuma sürecini yönetebilme
    a) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerini inceler.
    c) Kuralına uygun sesli ve sessiz okur.
    ç) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.2.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    b) Okuyacağı metnin başlığından ve görsellerinden hareketle metnin konusu hakkında tahminde bulunur.
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
    ç) Okuduğu metindeki verilerden yararlanarak içeriğe uygun çıkarımlar yapar.
  • T.O.2.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
  • T.Y.2.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Verilen bir yazma görevini hazırlık yaparak yazar.
  • T.Y.2.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    d) Yazılarında kişi ve nesneleri benzerlik ve/veya farklılık bakımından karşılaştırır.
    e) Verilen görsellerden hareketle karakterleri veya nesneleri benzer özelliklerine göre sınıflandırarak yazar.
    f) Yazılarında sözcükleri anlamına uygun kullanır.
  • T.Y.2.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Anlamını bilmediği sözcüğün anlamını çevrim içi veya basılı kaynaklardan araştırarak yazar.
    c) Yazılarında sözcükleri yerinde kullanır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerisine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar araştırma, bilim, kâşif, keşif, merak, sorgulama, teknoloji, yapay zekâ
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; gözlem formu, çalışma kâğıdı, öz değerlendirme formu, kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir. Dinlediğini/izlediğini ve okuduğunu anlama, yazma ve konuşma becerisini içine alan bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan dinleme, konuşma, okuma ve yazma ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip olduğu kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik konuşma, yazma, okuma ve dinleme çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • İşlenecek metinle ilgili belirlenen video, sunu, şarkı gibi materyal veya etkinliklerle metnin içeriğinin merak edilmesi ve metinle etkin iletişim kurulması sağlanır (E1.1). Öğrencilerin öğrenmeye istekli hâle gelmeleri ve yeni bakış açıları kazanmaları sağlanarak uyum becerileri desteklenir (SDB2.1, SDB3.1).
  • Metnin görselleri ve başlığı incelenerek metnin konusu ve metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunulur (KB2.12, KB2.10). Tahminler ifade edilirken uygun zamanda söz alınması gerektiği hatırlatılır (D14). Görsellerin incelemeleri esnasında görsel okuryazarlığı desteklenir (OB4). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metin, vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde örnek olarak okunur. Sesli okuma yapılırken metnin dinleme kurallarına uygun dinlenmesi istenir (D14). Daha sonra öğretmeni takip ederek (yankılayıcı okuma) sesli okuma ve öğretmenle (koro hâlinde okuma) sesli okuma çalışmaları yapılır. Daha sonra sessiz okuma yapılır. Sessiz okuma esnasında öğrencilere anlamını bilmediği sözcükleri belirleyecek çalışmalar yaptırılır. Sessiz okuma tamamlandıktan sonra öğrencilere anlaşılabilir, uygun bir hızda ve noktalama işaretlerine dikkat edilerek sesli okuma çalışmaları yaptırılır (KB1, KB3.1). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metin uygun yerde durdurulur ve olay/durumun sonrası ve öncesi hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Tahminlerin doğruluğu üzerine dönüt verilir. Daha sonra metindeki söylemler ve görsellerin nasıl bir etkileşimde olduğunun açıklanması istenir (KB2.10, KB2.12). Dinleme/izleme esnasında anlamı bilinmeyen sözcüklerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır. Bu süreç, öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Dinleme/izleme ve okuma esnasında tespit edilen anlamı bilinmeyen sözcüklerin anlamları çevrim içi veya basılı kaynaklardan (resimli sözlük, sözlük, kelime haritası, kelime kartları ve benzer araçlardan) buldurulur (KB1, KB2.6). Çevrim içi yapılacak araştırma sürecinde dijital ve bilgi okuryazarlığı desteklenir (OB1, OB2). Anlamı yeni öğrenilen sözcüklerin cümle içinde kullanılması istenir. Yeni öğrenilen sözcüklerden hareketle öğrencilerin kendi ilgileri doğrultusunda duygu ve düşüncelerini sözlü veya yazılı olarak serbestçe ifade edebilecekleri cümle veya metin oluşturmaları istenerek bağımsızlık eğilimleri desteklenir (KB1, E1.2). Bu süreç, gözlem formu ve öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.
  • Metnin konusuna yönelik yapılan tahminler üzerine konuşulur. Verilen ipuçları ile metnin konusu buldurulur (KB1, KB2.10). Öğrencilerin metnin konusuna yönelik yaşantıları hakkında konuşma çalışmaları yapılır. Konuşma esnasında konuşma hızını ayarlamalarına, sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanmalarına, vurgu ve tonlamalara dikkat etmelerine ve konuşmalarında bağlama ögelerini (ile, ve, ya da, çünkü vb.) doğru kullanmalarına dikkat edilir (KB1). Bu süreç; gözlem formu, performans görevi veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metinden seçilen görsellerden hareketle karakterlerin veya nesnelerin isimlerinin not alınması sağlanır. Karakterlerin veya nesnelerin benzer özelliklerine göre sınıflama ile ilgili yazma çalışması yapılır (KB2.5). Hangi özelliklere göre sınıflandırma yapıldığı söylenir (KB1). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metinle ilgili duygu ve düşüncelerin, görüşlerin veya çıkarımların yazılı olarak ifade edilmesi istenir (KB2.14, SDB1.1, SDB2.1, KB1). Yazmaya başlanmadan önce yazma materyalinin ve ortamın yazmaya uygun hâle getirilmesi, yazılacak ifadelere odaklanılarak zihinde tasarlanması, duygu durumlarının ve motivasyonun ayarlanması gerektiği vurgulanır (E3.2, SDB1.2, D16). Bu süreç, öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.
  • Metindeki verilerden hareketle içeriğe uygun çıkarımlar üzerine konuşma çalışmaları yapılır (KB2.12). Konuşmaya başlanmadan önce konuşma yapılacak ortam fiziki (ses, ışık, sıcaklık vb.) açıdan değerlendirilir (KB2.10, KB2.11). İletişim sırasında uygun dönütlerle öğrencilerin öz güveni desteklenir (E1.5).
  • Metindeki kişi ve nesnelerin benzerlik ve/veya farklılık bakımından karşılaştırılacağı yazma çalışmaları yapılır (KB2.7). Karşılaştırma ifadelerinin yer aldığı yazılarda zıt anlamlı sözcüklerin kullanılması sağlanır (KB2.5). Bu süreç, çalışma kâğıdı ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

7. TEMA: KÜLTÜR HAZİNEMİZ

İlkokul Türkçe Dersi (2.Sınıf)

Bu temada vatan, bayrak, insani ve kültürel değerler vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 38
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Saymak-Okumak, KB1. Yazmak-Çizmek, KB1. Belirlemek-İşaret Etmek, KB1. Ölçmek-Sunmak, KB2.2. Gözlemleme, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.8. Sorgulama, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.14. Yorumlama, KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme), KB2.17. Değerlendirme, KB3.1. Karar Verme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.5. Oyunseverlik, E3.3. Yaratıcılık, E3.4. Gerçeği Arama, E3.8. Soru Sorma

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık Becerisi), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma Becerisi), SDB2.1. İletişim, SDB3.1. Uyum
Değerler D7. Estetik, D14. Saygı
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.2.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
    c) Dinleme esnasında konuşmaya dâhil olmak için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.2.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    b) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
    d) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki iletilerden ilgi alanına uygun çıkarımlar yapar.
    e) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki iletileri doğruluk, gerçeklik açısından ön bilgileriyle karşılaştırır.
  • T.D.2.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    b) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
  • T.K.2.1. Konuşmalarını yönetebilme
    a) Konunun özelliğine göre konuşma üslubunu belirler.
    ç) Konuşma sırasında dinleyiciler ile göz teması kurar.
    d) İletişim sırasında uygun zamanda söz alır.
  • T.K.2.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    f) Dinlediği/izlediği bir olaydaki veya okuduğu bir metindeki görüşlere katılıp katılmadığını nedenleriyle ifade eder.
    g) Konuşmalarında benzetmelere yer verir.
  • T.K.2.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    a) Konuşmalarında konuşma hızını ayarlar.
    c) Konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
    ç) Konuşmalarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    e) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
  • T.O.2.1. Okuma sürecini yönetebilme
    a) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerini inceler.
    c) Kuralına uygun sesli ve sessiz okur.
    ç) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.2.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    b) Okuyacağı metnin başlığından ve görsellerinden hareketle metnin konusu hakkında tahminde bulunur.
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
  • T.O.2.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
  • T.O.2.5. Okuma sürecini değerlendirebilme
    a) Okuma sürecindeki hatalarını belirler.
    b) Okuma sürecinde belirlediği hatalarını düzeltir.
    c) Okuma sürecindeki olumlu davranışlarını sonraki okumalarına aktarır.
  • T.Y.2.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Verilen bir yazma görevini hazırlık yaparak yazar.
  • T.Y.2.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    ğ) Basit yönergeler yazar.
    h) Dinlediği/izlediği veya okuduğu bir metindeki görüşlere katılıp katılmadığını nedenleriyle yazar.
  • T.Y.2.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    b) Anlamını bilmediği sözcüğün anlamını çevrim içi veya basılı kaynaklardan araştırarak yazar.
    c) Yazılarında sözcükleri yerinde kullanır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerisine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar bayrak, kültürel miras, millî ve dinî bayramlar, millî ve manevi değerler, tarihî mekânlar, Türkçe, vatan, yurdumuz
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, performans görevi, öz değerlendirme formu ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir. Okuduğunu ve dinlediğini anlama, yazma ve konuşma becerisini içine alan bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan dinleme, konuşma, okuma ve yazma ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip olduğu kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik konuşma, yazma, okuma ve dinleme çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • İşlenecek metinle ilgili belirlenen video, sunu, şarkı gibi materyal veya etkinliklerle metinle etkin iletişim kurularak metnin içeriğinin merak edilmesi sağlanır (E1.1). Yeni bakış açıları geliştirilmesi ve konuların öğrenilmeye istekli hâle getirilmesi sağlanarak uyum becerileri desteklenir (E3.8, SDB3.1).
  • Metnin görselleri ve başlığı inceletilerek metnin konusu hakkında tahminde bulunulur (KB2.2, KB2.12, OB4). Tahminler ifade edilirken uygun zamanda söz alınması gerektiği hatırlatılır (D14). Görsellerin incelenmesi esnasında görsel okuryazarlığı desteklenir (OB4). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metin, vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde örnek olarak okunur. Sesli okuma yapılırken metnin dinleme kurallarına uygun dinlenmesi istenir (D14, SDB2.1). Daha sonra metin kurallara uygun bir şekilde sessiz okunur. Sessiz okuma esnasında anlamı bilinmeyen sözcüklerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır (KB1, KB3.1). Sessiz okuma tamamlandıktan sonra noktalama işaretlerine dikkat edilerek sesli okuma çalışmaları yapılır. Sesli okumanın uygun oturuş pozisyonunda ve metinle göz arasındaki mesafeye dikkat edilerek yapılması istenir. Öğrencilerden kendi okuma süreçlerini değerlendirmeleri istenir (SDB1.3, KB2.17). Daha sonra belirlenen okuma hatalarına yönelik dönütler verilerek metin tekrar okutulur (SDB1.2). Okumadaki olumlu davranışların devam ettirilmesi sağlanır. Bu süreç, gözlem formu ve öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Dinleme esnasında öğrencilere dinleyeceklerine odaklanmaları, uygun oturuş pozisyonu almaları, sessiz olmaları gibi dinleme kuralları hatırlatılır (D14, SDB2.1). Dinleme kuralları hatırlatılırken saygı değerine vurgu yapılır. Dinleme esnasında anlamı bilinmeyen sözcüklerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır (KB1, KB3.1, D14). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Dinleme/izleme ve okuma esnasında tespit edilen anlamı bilinmeyen sözcüklerin anlamları çevrim içi veya basılı kaynaklardan (resimli sözlük, sözlük, kelime haritası, kelime kartları ve benzer araçlardan) buldurulur (KB1, KB2.6). Çevrim içi yapılacak araştırma sürecinde dijital ve bilgi okuryazarlığı desteklenir (OB1, OB2). Anlamı yeni öğrenilen sözcüklerin cümle içinde kullanılması istenir. Yeni öğrenilen sözcüklerden hareketle öğrencilerin kendi ilgileri doğrultusunda duygu ve düşüncelerini sözlü veya yazılı olarak serbestçe ifade edebilecekleri cümle veya metin oluşturmaları istenir (E1.2, E3.3, KB2.13, D7). Bu süreç, gözlem formu ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin konusuna yönelik yapılan tahminler hakkında konuşulur. İpuçları ile metnin konusu buldurulur (KB1, KB2.10, KB2.6, KB2.13). Metnin konusuna yönelik yapılan tahminlerin doğruluğu kontrol edilir. Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin konusu buldurulduktan sonra metnin konusu ile ilgili öğrencilerin kendi yaşantılarından örnekler anlatmaları istenir. Konuşma sırasında göz teması kurmaları, anlamlı ve kurallı cümleler oluşturmaları, benzetmelere yer vermeleri sağlanır (KB2.2). Öğrenciler konuşma yaparken iletişim becerileri desteklenir (SDB2.1). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin anlaşılıp anlaşılmamasına yönelik yazılı veya sözlü ifade edilebilecek etkinlikler yapılır (KB1). Metinle ilgili soruların sözlü olarak cevaplanması sırasında konuşma hızının ayarlanması gerektiği hatırlatılır (SDB2.1). Öğrencilerin konuşmaları sırasında kendi potansiyellerini fark etmelerini sağlayacak dönütlerle öz farkındalık/kendini tanıma desteklenir (SDB1.1). Öğrencilere kendilerini ifade ederken öz güvenlerini artıracak dönütler verilir (E1.5). Bu süreç, öz değerlendirme formu ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metindeki iletilerin ön bilgiler ile karşılaştırılarak doğruluk, gerçeklik açısından ifade edilmesine (KB2.7, KB2.8, KB2.17, E3.4) ve iletişim esnasında uygun bir konuşma üslubu belirlenmesine yönelik etkinlikler yapılır. Metinle ilgili öğrenilen konu ve bilgilerin sahip olunan önceki bilgilerle ilişkilendirmesi sağlanarak öz farkındalık/kendini tanıma desteklenir (SDB1.1). Metindeki olaylara/durumlara katılıp katılmama durumlarının nedenleriyle belirtildiği yazma çalışmaları yapılır (KB1, KB2.2, KB2.7, KB2.8, KB2.10, KB2.16, KB3.1). Yazmadan önce yazılacakların zihinde tasarlanması, yazma materyalinin hazırlanarak yazma ortamının uygun hâle getirilmesi istenir. Bu süreç, öz değerlendirme formu, çalışma kâğıdı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
  • Metinle ilgili çıkarımların sözlü olarak ifade edilmesine yönelik konuşma çalışmaları yapılır (KB2.10, KB2.14). Konuşma sırasında vurgu ve tonlamalara dikkat edilmesi gerektiği vurgulanır (E1.5). Bu beceriler dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
  • Çocuk oyunu, basit bir deneyin aşamaları veya bir aletin kullanım yönergelerinin yazılmasına yönelik çalışmalar yapılır. Bir form verilerek yönergelerine uygun doldurmaları istenir. Kimlik bilgilerini (adı, soyadı, doğum yeri, doğum tarihi vb.) içeren formları doldurmaları sağlanır. Öğrenme süreçlerini keyifli ve eğlenceli hale getirebilmek için çeşitli oyun ve etkinliklerle oyunseverlik eğilimleri desteklenir (E2.5, KB1). Bu beceri kontrol listesi ile değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.

8. TEMA: HAKLARIMIZI BİLİYORUZ

İlkokul Türkçe Dersi (2.Sınıf)

Bu temada temel hak ve sorumluluklar vb. tema içeriğine uygun dört okuma ve bir dinleme metni işlenirken dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerilerine ilişkin belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşmak amaçlanır.

Ders Saati ve Beceriler

Ders Saati 38
Alan Becerileri TAB1. Dinleme/İzleme, TAB2. Okuma, TAB3. Konuşma, TAB4. Yazma
Kavramsal Beceriler KB1. Saymak-Okumak, KB1. Yazmak-Çizmek, KB1. Belirlemek-İşaret Etmek, KB1. Ölçmek-Sunmak, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.12. Mevcut Bilgiye/Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.17. Değerlendirme, KB3.1. Karar Verme
Eğilimler E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E3.1. Uzmanlaşma, E3.3. Yaratıcılık, E3.11. Özgün Düşünme

Programlar Arası Bileşenler

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık Becerisi), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme Becerisi), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma Becerisi), SDB2.1. İletişim, SDB3.1. Uyum
Değerler D7. Estetik, D14. Saygı
Okuryazarlık Becerileri OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
Disiplinler Arası İlişkiler Hayat Bilgisi, Görsel Sanatlar
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
  • T.D.2.1. Dinleme/izlemeyi yönetebilme
    b) Dinleme kurallarına uygun olarak dinler.
    c) Dinleme esnasında konuşmaya dâhil olmak için uygun zamanda söz alır.
  • T.D.2.2. Dinledikleri/izledikleri ile ilgili anlam oluşturabilme
    b) Görsellerden hareketle dinleyeceği/izleyeceği metnin konusunu tahmin eder.
    g) Dinlediklerindeki/izlediklerindeki farklı nesne ve karakterleri özelliklerine göre sınıflandırır.
  • T.D.2.3. Dinlediklerini/izlediklerini çözümleyebilme
    b) Dinlediği/izlediği metnin konusunu bulur.
  • T.D.2.5. Dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme
    a) Dinleme/izleme sürecindeki hatalarını belirler.
    b) Dinlemesinde/izlemesinde belirlediği hataları düzeltir.
    c) Dinlemesindeki/izlemesindeki uygun davranışlarını sonraki dinlemelerine aktarır.
  • T.K.2.1. Konuşmalarını yönetebilme
    b) Konuşma türüne göre konuşmasını belirler.
    ç) Konuşma sırasında dinleyiciler ile göz teması kurar.
    d) İletişim sırasında uygun zamanda söz alır.
  • T.K.2.2. Konuşmalarında içerik oluşturabilme
    a) Dinlediklerini/izlediklerini ifade ederken ön bilgilerini kullanır.
  • T.K.2.3. Konuşma kurallarını uygulayabilme
    a) Konuşmalarında konuşma hızını ayarlar.
    c) Konuşmalarında vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
    ç) Konuşmalarında sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanır.
    e) Konuşmalarında anlamlı ve kurallı cümleler kullanır.
  • T.K.2.5. Konuşma sürecini değerlendirebilme
    a) Konuşmasında fark ettiği hataları düzeltir.
    b) Konuşmasındaki olumlu davranışları fark eder.
    c) Konuşmasındaki olumlu davranışları sonraki konuşmalarına aktarır.
  • T.O.2.1. Okuma sürecini yönetebilme
    a) Okuyacağı metnin başlığı ve görsellerini inceler.
    c) Kuralına uygun sesli ve sessiz okur.
    ç) Noktalama işaretlerine dikkat ederek okur.
  • T.O.2.2. Okudukları ile ilgili anlam oluşturabilme
    b) Okuyacağı metnin başlığından ve görsellerinden hareketle metnin konusu hakkında tahminde bulunur.
    c) Metnin başlığı ve görsellerinden hareketle metinde geçen bilgiler/olaylar hakkında tahminde bulunur.
  • T.O.2.3. Okuduklarını çözümleyebilme
    b) Okuduğu metnin konusunu bulur.
  • T.O.2.4. Okuma sürecine etki eden durumları gözden geçirebilme
    a) Okuduğu ortamın okumasına etkisini açıklar.
  • T.O.2.5. Okuma sürecini değerlendirebilme
    c) Okuma sürecindeki olumlu davranışlarını sonraki okumalarına aktarır.
  • T.Y.2.1. Yazılı anlatım becerilerini yönetebilme
    a) Verilen bir yazma görevini hazırlık yaparak yazar.
    d) Belirlenen bir konuda yazma planı hazırlar.
  • T.Y.2.2. Yazılarında içerik oluşturabilme
    f) Yazılarında sözcükleri anlamına uygun kullanır.
    ı) İstek ve önerilerini yazarak (tebrik, mektup ve anlık ileti) ifade eder.
    j) Görsellerle destekleyerek oluşturduğu e-posta, mektup, anlık ileti türlerindeki yazılarını sunar.
  • T.Y.2.3. Yazma kurallarını uygulayabilme
    a) Hedef kitle ve konunun özelliğine göre hazırladığı plana uygun yazar.
    b) Anlamını bilmediği sözcüğün anlamını çevrim içi veya basılı kaynaklardan araştırarak yazar.
    c) Yazılarında sözcükleri yerinde kullanır.
İçerik Çerçevesi Bu temadaki etkinlikler ve metinler aracılığı ile dinleme/izleme, konuşma, okuma, yazma becerisine ait öğrenme çıktılarının kazandırılması beklenmektedir.
Anahtar Kavramlar çocuk hakları, demokrasi, eşitlik, mahremiyet, sorumluluk, temel hak ve özgürlükler
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) Öğrenme çıktıları; gözlem formu, kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı ve çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir. Okuduğunu ve dinlediğini anlama, yazma ve konuşma becerisini içine alan bir performans görevi verilebilir. Performans görevi analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları

Temel Kabuller Öğrencilerin bir önceki temada yer alan dinleme, konuşma, okuma ve yazma ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip olduğu kabul edilebilir.
Ön Değerlendirme Süreci Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeyleri, ilgi alanları, öğrenme stilleri, öğrenme çıktıları ve beklentileri belirlenir. Bu süreçte öğrencilerin tema ile ilgili hazırbulunuşluk düzeylerinin tespitinde hazırlık soruları, materyal ve çeşitli etkinliklerden yararlanılır.
Köprü Kurma Öğrencilerin ön bilgilerini harekete geçirmek için konu ile ilgili video, sunu, şarkı gibi materyal veya oyunlar kullanılır. Öğrencilerin metinle bağ kurmasına yönelik konuşma, yazma, okuma ve dinleme çalışmaları yaptırılır.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları
  • İşlenecek metinle ilgili belirlenen video, sunu, şarkı gibi materyal veya etkinliklerle metnin içeriğinin merak edilmesi sağlanır (E1.1). Öğrencilerin öğrenmeye istekli hâle gelmeleri ve yeni bakış açıları kazanmaları sağlanarak uyum becerileri desteklenir (SDB2.1, SDB3.1).
  • Metnin görselleri ve başlığı inceletilerek metnin konusu hakkında tahminde bulunulur (KB2.12). Tahminler ifade edilirken uygun zamanda söz alınması gerektiği hatırlatılır (D14). Görsellerin incelenmesi esnasında görsel okuryazarlığı desteklenir (OB4). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metin okunmadan önce öğrenciler okuma ortamının uygunluğu hakkında konuşturulur. Ortamın okuma sürecine etkisi üzerine çıkarım yapmaları sağlanır (KB2.10). Metin, vurgu ve tonlamaya dikkat edilerek sesli bir şekilde örnek olarak okunur. Sesli okuma yapılırken metnin dinleme kurallarına uygun dinlenmesi istenir (D14, SDB2.1). Daha sonra metin kurallara uygun bir şekilde sessiz okunur. Sessiz okuma esnasında anlamı bilinmeyen sözcüklerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır (KB1, KB3.1). Sessiz okuma tamamlandıktan sonra noktalama işaretlerine dikkat edilerek sesli okuma çalışmaları yapılır. Sesli okumanın uygun oturuş pozisyonunda ve metinle göz arasındaki mesafeye dikkat edilerek yapılması istenir. Öğrencilerden kendi okuma süreçlerini değerlendirmeleri istenir. Daha sonra belirlenen okuma hatalarına yönelik dönütler verilerek metin tekrar okutulur. Okumadaki olumlu davranışların devam ettirilmesi sağlanır (KB2.17). Bu süreç, gözlem formu veya öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Dinleme esnasında öğrencilere dinleyeceklerine odaklanmaları, uygun oturuş pozisyonu almaları, sessiz olmaları gibi dinleme kuralları hatırlatılır (SDB2.1). Dinleme kuralları hatırlatılırken saygı değerine vurgu yapılır (D14). Dinleme esnasında anlamı bilinmeyen sözcüklerin belirlenmesine yönelik çalışmalar yapılır (KB1, KB3.1). Bu süreç, gözlem formu veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Dinleme/izleme ve okuma esnasında tespit edilen anlamı bilinmeyen sözcüklerin anlamları çevrim içi veya basılı kaynaklardan (resimli sözlük, sözlük, kelime haritası, kelime kartları ve benzer araçlardan) buldurulur (KB1, KB2.6). Çevrim içi yapılacak araştırma sürecinde dijital ve bilgi okuryazarlığı desteklenir (OB1, OB2). Anlamı yeni öğrenilen sözcüklerin cümle içinde kullanılması istenir. Yeni öğrenilen sözcüklerden hareketle öğrencilerin kendi ilgileri doğrultusunda duygu ve düşüncelerini sözlü veya yazılı olarak serbestçe ifade edebilecekleri cümle veya metin oluşturmaları istenerek bağımsızlık eğilimleri desteklenir (E1.2, E3.3, KB2.13, D7). Bu süreç, gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin konusuna yönelik yapılan tahminler hakkında konuşulur. İpuçları ile metnin konusu buldurulur (KB1, KB2.10). Metnin konusuna yönelik yapılan tahminlerin doğruluğu kontrol edilir. Bu süreç, gözlem formu veya çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin konusu buldurulduktan sonra metnin konusu ile ilgili öğrencilerin kendi yaşantılarından örnekler anlatmaları istenir. Konuşma sırasında göz teması kurmaları, anlamlı ve kurallı cümleler oluşturmaları istenir. Öğrencilerin konuşurken konuşma hızını ayarlamaları, sözcükleri yerinde ve anlamına uygun kullanmaları, vurgu ve tonlamaya dikkat etmeleri, konuşmak için uygun zamanda söz almaları sağlanır. Konuşma yapılırken iletişim becerisi desteklenir (SDB2.1). Bu süreç, oyun temelli değerlendirme veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin anlaşılıp anlaşılmamasına yönelik yazılı veya sözlü ifade edilebilecek etkinlikler yapılır (KB1). Metinle ilgili soruların sözlü olarak cevaplanması sırasında konuşma hızının ayarlanması gerektiği hatırlatılır (SDB2.1). Öğrencilerin konuşmaları sırasında kendi potansiyellerini fark etmelerini sağlayacak dönütlerle öz farkındalık/kendini tanıma desteklenir (SDB1.1). Öğrencilere kendilerini ifade ederken öz güvenlerini artıracak dönütler verilir (E1.5). Bu süreç, öz değerlendirme formu ve gözlem formu kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Dinleme/izleme sürecindeki davranışlar üzerine konuşulur ve dinleme/izleme sürecindeki hataların belirlenmesine ve belirlenen hataların düzeltilmesine yönelik çalışmalar yapılır (SDB1.3). Olumlu davranışların sonraki dinlemelere aktarılması sağlanır. Metinde yer alan nesne ve karakterlerin özelliklerine göre sınıflandırılmasına yönelik etkinlikler yapılır (KB2.5). Konuşma esnasında iletişim becerisi desteklenir (SDB2.1). Bu süreç, dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin konusu ile ilgili e-posta, mektup, anlık ileti gibi yazma çalışmaları yapılır (KB1). Hedef kitle ve konunun özelliğine göre bir yazma planı oluşturulması istenir (SDB1.2). Yazma çalışmasına başlanmadan önce yazılacakların zihinde tasarlanması, motivasyonların ve duygu durumlarının ayarlanması sağlanır. Yazma materyalinin ve ortamın yazmaya uygun hâle getirilmesi gerektiği vurgulanır (KB2.13). Bu süreç; dereceli puanlama anahtarı, çalışma kâğıdı veya kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir.
  • Metnin içeriğine uygun olarak istek ve önerilerin yazılı olarak ifade edileceği yazma çalışmaları yapılır (KB1, E3.1). Yazma çalışmalarının görsellerle desteklenmesi ve sınıfta sunulması istenir (E3.3). Sunum esnasında konuşmalarda fark edilen hatalar ile ilgili dönüt verilerek düzeltilmesi sağlanır. Olumlu davranışların sonraki konuşmalara aktarılması sağlanır (KB2.17). Görsel oluşturulurken özgün bir bakış açısıyla bakılması ve yaratıcı hayal gücünün çekinmeden kullanılması desteklenerek özgün düşünme eğilimi geliştirilir. Bu süreç; dereceli puanlama anahtarı, performans görevi veya çalışma kâğıdı kullanılarak değerlendirilebilir.

Farklılaştırma

Zenginleştirme Zenginleştirme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınır ve bunlara ilişkin etkinlik/materyal hazırlanabilir. Bunlar merak uyandıracak, üst düzey düşünmeye yöneltecek ve bireysel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olabilir. Dinleyeceği/izleyeceği/okuyacağı metinle ilişkili hikâye oluşturma, canlandırma yapma, dijital araçlardan yararlanma, görsel oluşturma, oyun tasarlama, sunu hazırlama, yazarın iletilerini sorgulama, tartışma, metni yeniden kurgulama gibi etkinliklerle süreç zenginleştirilebilir. Zenginleştirme sürecinde öğrenme ortamları öğrencilerin farklı öğrenme stillerine göre bireysel ve iş birlikli çalışmalara katkı sağlayacak şekilde tasarlanabilir. Bununla birlikte okul dışı öğrenme ortamları da sürece dâhil edilebilir.
Destekleme Destekleme sürecinde öğrencilerin hazırbulunuşluk, ilgi ve öğrenme stilleri dikkate alınırken etkinlikler/materyal sade, kolay ve anlaşılır olabilir. Bunlar tüm duyulara hitap edecek şekilde basitten karmaşığa, yakından uzağa, somuttan soyuta gibi öğrenme ilkelerine uygun ve tüm öğrenme ortamlarında uygulanacak şekilde düzenlenebilir. Destekleme sürecinde oyun, bilmece sorma, bulmaca çözme, şarkı ve tekerleme söyleme, sayışma ve canlandırma yapma gibi etkinliklerden ve görsel eşleştirme kartlarından yararlanılabilir. Etkinlikler yapılırken öğrencilerin zorlandıkları yerlerde onlara ipuçları verilebilir.